Η απειλή της πανδημίας για την κυπριακή οικονομία


Του Γιώργου Τ. Γεωργίου*

Η κυπριακή οικονοµία απειλείται, όπως και σε παγκόσµιο επίπεδο, από την πανδηµία του κορονοϊού. Ιδιαίτερα το δεύτερο κύµα της πανδηµίας έρχεται να επιδεινώσει, µε σοβαρές αρνητικές παρενέργειες, την οικονοµία και κατ’ επέκταση την ίδια την κοινωνία.

Σύµφωνα µε εκτιµήσεις των ειδικών µε το σενάριο για αρνητική ανάπτυξη 6% το 2020 και µερική αναπλήρωση κατά 4,5% το 2021, υπολογίζεται ότι θα υπάρξει απώλεια εισοδηµάτων που ισοδυναµεί περίπου µε το 6% του ΑΕΠ, δηλαδή κοντά στο 1 δισ. ευρώ συγκριτικά µε πριν την εµφάνιση της πανδηµίας.


Αν προσθέσουµε και την εκτόξευση του δηµόσιου χρέους στο 120% του ΑΕΠ, καθώς και τα µη εξυπηρετούµενα δάνεια (ΜΕ∆), είναι ξεκάθαρο ότι η κυπριακή οικονοµία εισέρχεται σε µια περίοδο δοκιµασίας.

Η πλήρης εξάρτηση της κυπριακής οικονοµίας από την κατασκευαστική και την τουριστική βιοµηχανία απαιτούν σίγουρα αυστηρή δηµοσιονοµική πειθαρχία, καθώς και σχεδιασµό που να απαντά στις προκλήσεις. Η κατασκευαστική βιοµηχανία θα αντιµετωπίσει σοβαρές πιέσεις λόγω της κατάρρευσης του επενδυτικού προγράµµατος. Οι «πύργοι» ίσως δεν ολοκληρωθούν και αυτοί που ήδη βρίσκονται στο στάδιο ολοκλήρωσης ενδεχόµενα κινδυνεύουν να µείνουν στο ράφι. Αλλά και που πωλήθηκαν κινδυνεύουν να παραµείνουν εγκαταλειµµένοι, γιατί ακριβώς οι επενδυτές περισσότερο αναζητούσαν το πολυπόθητο «χρυσό» διαβατήριο, παρά να τα χρησιµοποιούσαν ως κατοικία.

Φυσιολογικά όλο αυτό θα φέρει αρνητικές παρενέργειες και στο τραπεζιτικό σύστηµα, γιατί λογικά θα πέφτουν οι αξίες και οι τιµές των συγκεκριµένων ακινήτων. ∆υστυχώς θα πληρώσουµε ως χώρα πολύ ακριβά το λογαριασµό από τον εγκληµατικό τρόπο που διαχειρίστηκαν οι κυβερνώντες το κυπριακό επενδυτικό πρόγραµµα. Η µετατροπή του σε µπίζνες, παραχωρώντας πολιτογραφήσεις στο διεθνή υπόκοσµο θα έχει βαρύ κόστος και τίµηµα για την Κύπρο. Πρώτον γιατί θα αποθαρρύνει σοβαρούς και υγιείς επενδυτές γιατί θα θεωρούν τη χώρα µας ως διεφθαρµένη και αναξιόπιστη και δεύτερο γιατί πλέον είναι ορατός ο κίνδυνος να µην επανέλθει ξανά το επενδυτικό αυτό πρόγραµµα για το σύντοµο µέλλον.

Τώρα θα βιώσουµε τις συνέπειες του µονοδιάστατου τρόπου επένδυσης σε ψηλά κτίρια και πύργους. Η κυβέρνηση ετσιθελικά επέβαλε την κατασκευαστική βιοµηχανία ως την κύρια µορφή επένδυσης, γεγονός που δεν βοήθησε και δεν ώθησε σε άλλες µορφές επενδύσεων, όπως στους τοµείς της Υγείας, της Παιδείας, των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας και ακόµα περισσότερο στο τοµέα της έρευνας και καινοτοµίας.

Στη δύσκολη φάση την οποία διανύουµε, απαιτείται από όλους ύψιστη και αναλογική ευθύνη. Ασφαλώς οι κυβερνώντες έχουν τον πρώτο λόγο και αναλογικά και τις περισσότερες ευθύνες. Η κρίση αυτή της πανδηµίας του κορονοϊού δεν είναι η ίδια µε την τραπεζική κρίση του 2008 – 2013. Αυτή δυστυχώς θα κρατήσει για πολύ ακόµα.

Χρειάζεται να επανεξετάσουµε το αναπτυξιακό µας µοντέλο. Όλα αυτά τα χρόνια, κάναµε οικονοµία ρίσκων, καζίνο. ∆εν µπορούµε και δεν αποτελεί στέρεο µοντέλο να βάζουµε όλα τα κουκιά στο ίδιο καλάθι. Η τουριστική βιοµηχανία είναι πολύ ευάλωτη και εύθραυστη για να αποτελεί αποκλειστικότητα στην οικονοµία. Χρειάζεται να επενδύσουµε και σε νέους τοµείς που να δηµιουργούν µέλλον και προοπτική.

Η επένδυση στην ύπαιθρο και το ζωντάνεµά της, η στήριξη στην αγροτική οικονοµία, στη γεωργία, στην κτηνοτροφία αποτελούν µονόδροµο. Το ίδιο πρέπει τολµηρά να επενδύσουµε στην πράσινη οικονοµία, στις ΑΠΕ, στο περιβάλλον. Η Κύπρος θα µπορούσε να είναι ένα από τα καλύτερα κέντρα Υγείας και Παιδείας, µε τεράστιες επιδράσεις στην κοινωνία. Το ίδιο και ο τοµέας της έρευνας και καινοτοµίας που δυστυχώς, ως χώρα διεκδικούµε αρνητικά ρεκόρ!

Στις κρίσιµες στιγµές που διανύουµε, ο κρατικός παρεµβατισµός µπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως κινητήριος µοχλός για να διασωθεί ό,τι µπορεί από πλευράς ανάπτυξης, να επενδύσει σε έργα δηµόσιου οφέλους και να συγκρατήσει άσκοπες δαπάνες. Κυρίως χρειάζεται όλοι µας και ιδιαίτερα το κράτος να εργαστούµε, ώστε να προστατεύσουµε τις ευπαθείς και ευάλωτες οµάδες. Κανένας δεν πρέπει να χάσει την εργασία του, κανένας να µην πεινάσει, ούτε να χάσει το σπίτι του! Απαιτείται υψηλού βαθµού αλληλεγγύη και προστασία των εργαζόµενων. Τα βάρη της κρίσης δεν σηκώνει να τα πληρώσει και πάλι ο λαός, αλλά θα πρέπει να τα πληρώσουν οι λίγοι και κατέχοντες.

*Επαρχιακός Γραμματέας ΑΚΕΛ Λεμεσού, Βουλευτής ΑΚΕΛ-Αριστερά Νέες Δυνάμεις

Οι ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy. Ακολουθήστε μας και στο Google News