Η απόφαση της ΕΚΤ για αύξηση των επιτοκίων κατά 0,5% είναι σαν μια ασπιρίνη σε έναν ετοιμοθάνατο!

Του Δρος Αμβρόσιου Προδρόμου*

Το ότι η παγκόσμια κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε μια τεράστια πολιτική, οικονομική, αλλά κυρίως αξιακή κρίση, αποτελεί θεωρούμε κοινή διαπίστωση αφού τα προβλήματα τα οποία έχουν συσσωρευτεί από τις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων 15 ετών είναι πάρα πολλά.

Τραπεζική καταστροφή το 2008-2013, η κρίση των σχέσεων και το οικονομικό εμπάργκο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας από το 2017-2021, η πανδημία και εσχάτως η ρωσική επέμβαση στην Ουκρανία έχουν δημιουργήσει ένα εξαιρετικά δύσκολο παζλ, το οποίο είναι πράγματι δύσκολο για τον οποιονδήποτε να μπορέσει να εκφέρει σίγουρες προβλέψεις. Ειδικά για την Ευρωπαϊκή Ένωση όπου οι όποιες αποφάσεις για βασικά θέματα οικονομίας, εξωτερικής πολιτικής, αλλά και ασφάλειας, αποτελούν ένα συγκερασμό απόψεων 27 διαφορετικών χωρών, η όποια απόφαση αποτελεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα.

Ένα από τα πλέον βασικά προβλήματα είναι αυτό του πληθωρισμού, ο οποίος έχει ξεφύγει από τα όποια αποδεκτά οικονομικά όρια και έχει δημιουργήσει τεράστια πίεση στις οικονομίες όλων ανεξαιρέτως των χωρών.

Σίγουρα, η ΕΕ δεν θα μπορούσε, και δεν αποτελεί την όποια εξαίρεση σε αυτή τη διαπίστωση. Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά της Eurostat, ο πληθωρισμός ανέβηκε στην Ευρωζώνη στο 8,6%, σχεδόν τρεις φορές περισσότερο από το ανώτερο αποδεκτό όριο του 3%, όριο που κτυπά καμπανάκι για τη λήψη μέτρων από τις Κεντρικές Τράπεζες και από τις κυβερνήσεις.

Με την Κύπρο να ξεπερνά μισή μονάδα τον Μέσο Όρο και να φτάνει στο 9,1% και την Ελλάδα να είναι στο 12%, είναι πλέον ξεκάθαρο ότι ο πληθωρισμός δεν αποτελεί πλέον έναν απλό κίνδυνο, είναι μάλλον ένα τέλμα από το οποίο δύσκολα θα βγούμε τους επόμενους 18-24 μήνες.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει λάβει πρόσφατα κάποιες σημαντικές αποφάσεις μέσα από τις οποίες ελπίζει ότι θα οδηγηθεί πρωτίστως η Ευρωζώνη και σίγουρα ολόκληρη η ευρωπαϊκή οικονομία προς τη σταθερότητα και την ανάκαμψη. Εγχείρημα ιδιαίτερα δύσκολο, εάν αναλογιστεί κάποιος τις παρούσες συνθήκες, αλλά κυρίως τους λόγους οι οποίοι έχουν οδηγήσει στην τεράστια αύξηση του πληθωρισμού.

Η απόφαση της ΕΚΤ στις 21 Ιουλίου για αύξηση του Βασικού Επιτοκίου κατά 0,5% αποτελεί μια ιστορική απόφαση αφού είναι η πρώτη μετά από 11 ολόκληρα χρόνια. Παράλληλα, η συγκεκριμένη απόφαση έχει βάλει τέλος, θεωρούμε προσωρινά μέχρι να επιτευχθεί η απαιτούμενη οικονομική σταθερότητα και ανάκαμψη, στα αρνητικά επιτόκια για να δίνονται κίνητρα για περαιτέρω επενδύσεις από τον ιδιωτικό τομέα.

Η απόφαση της ΕΚΤ μοιάζει εξ αρχής να φαίνεται ορθή και να αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την ανάκαμψη της οικονομίας στην Ένωση και κυρίως στην Ευρωζώνη. Παράλληλα, η ΕΚΤ έχει ανακοινώσει ένα νέο εργαλείο, το «Μέσο για την Προστασία της Μετάδοσης (Transmission Protection Instrument, TPI)», το οποίο σκοπεύει να προστατεύσει τον κατακερματισμό των αγορών, κυρίως από προσπάθειες εκμετάλλευσης.

Η αύξηση των επιτοκίων επιβάλλεται όταν ο πληθωρισμός αυξάνεται κάτω από κανονικές οικονομικές συνθήκες και αποσκοπεί στη μείωση της ζήτησης και ως εκ τούτου στη συγκράτηση των τιμών. Είναι ξεκάθαρο ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, η ζήτηση δεν έχει αυξηθεί, τα επίπεδα του πληθωρισμού είναι δυσανάλογα των αποφάσεων και έχουν ως πηγή συγκεκριμένους εξωγενείς παράγοντες.

Σε πρόσφατη παρέμβασή μας είχαμε μιλήσει για την πιθανότητα να δούμε το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού, κάτι το οποίο θεωρούμε ότι είναι τουλάχιστον προ των πυλών, εάν δεν έχει μπει ήδη μέσα στα τείχη της οικονομίας μας.

Η αύξηση του 0,5% δεν θα μπορέσει να αναχαιτίσει τον πληθωρισμό εάν η ΕΕ δεν μπορέσει να διασφαλίσει την ενεργειακή της επάρκεια, και το πρόβλημα θα επεκταθεί και θα επιδεινωθεί, κυρίως στις κρύες χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, κατά τη διάρκεια του χειμώνα, οπότε και η αύξηση της ζήτησης θα είναι τεράστια.

Με τη Ρωσία να γνωρίζει καλύτερα από όλους το παιχνίδι αυτό, και με την Ένωση ανέτοιμη, δεν νομίζουμε ότι το μέτρο του 0,5% θα φέρει τα όποια αποτελέσματα. Παράλληλα, είναι δεδομένο ότι όσοι έχουν δάνεια τα οποία είναι βασισμένα (και) στο Βασικό Επιτόκιο της ΕΚΤ, θα δουν τεράστιες αυξήσεις στις μηνιαίες του δόσεις.

Δεν θέλουμε να γίνουμε ξανά μάντεις κακών, αλλά είναι ξεκάθαρό ότι η Ένωση και η ΕΚΤ βρίσκονται μπροστά σε μια τεράστια αμηχανία. Ειδικά για την ΕΚΤ η οποία αποτελεί κυρίως έναν τεχνοκρατικό οργανισμό, βρίσκεται εγκλωβισμένη στις αποφάσεις της Ένωσης. Η απόφαση του 0,5% είναι σαν μια ασπιρίνη σε έναν ετοιμοθάνατο.

Ελπίζουμε ότι θα επιφέρει κάποια καλά αποτελέσματα, αλλά μάλλον θα οδηγήσει τους δανειολήπτες σε νέες μειώσεις του οικογενειακού τους προϋπολογισμού. Η στόχευση θα ήταν στην αύξηση της παραγωγικότητας, την ανάπτυξη της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας, και όχι στη χρήση ανορθόδοξων οικονομικών πρακτικών. Εάν δεν καταφέρει η Ένωση να λύσει το πρόβλημα της Ενέργειας, τότε η απόφαση της ΕΚΤ θα αποτελέσει ακόμα ένα μνημείο προχειρότητας.

*Ακαδημαϊκός – Σύμβουλος Εκπαίδευσης και Επιχειρήσεων

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.