Η απόσταση μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας μεγαλώνει…

Τις τελευταίες μέρες, η σχέση της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση ηγέρθηκε επανειλημμένα στο Ευρωκοινοβούλιο.

Τόσο σε πρόσφατη ομιλία του Ύπατου Εκπρόσωπου, Ζοζέπ Μπορέλ, ενώπιον της Ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου, στο πλαίσιο της συζήτησης για την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στην ομιλία της πρόεδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την Κατάσταση της Ένωσης.

Και οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ένιωσαν την ανάγκη να τονίσουν ότι «η Τουρκία, όσο σημαντικός γείτονας και να είναι, δεν μπορεί να προκαλεί δύο κράτη-μέλη της ΕΕ» (Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν) και ότι «οι σχέσεις της ΕΕ με την Τουρκία βρίσκονται σε μια κρίσιμη καμπή… Θα εξαρτηθεί πολύ το πού θα κατευθυνθούν αυτές οι σχέσεις από τις πράξεις της Τουρκίας τις επόμενες μέρες» (Ζοζέπ Μπορέλ).

Ταυτόχρονα όμως και οι δύο φρόντισαν να ξεκαθαρίσουν πως η Τουρκία είναι και θα παραμείνει για πάντα ένας σημαντικός γείτονας για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για το θέμα τοποθετούνται δύο ευρωβουλευτές: ο Γιώργος Γεωργίου και ο Νιαζί Κιζίλγιουρεκ.

Οι παραβιάσεις της Τουρκίας και η απραξία της ΕΕ

 

Του Γιώργου Γεωργίου*

 

Η Ανατολική Μεσόγειος φλέγεται. Η Τουρκία, εκμεταλλευόμενη τη γεωπολιτική ρευστότητα στην περιοχή και τη στασιμότητα στην οποία περιήλθε το Κυπριακό, προκαλεί ασύστολα συνάπτοντας παράνομες συμφωνίες, παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας και αμφισβητώντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και της Ελλάδας, σε μια προσπάθεια επιβολής νέων τετελεσμένων.

Οι ευθύνες του ΝΑΤΟ και της ΕΕ είναι τεράστιες. Η ΕΕ τηρεί σιγή ιχθύος και συνεχίζει, συνειδητά, να αλληθωρίζει και να χαϊδεύει την Τουρκία, την ίδια στιγμή που επιδεικτικά μοιράζει κυρώσεις σε άλλες χώρες. Δυστυχώς, τα ιδιοτελή εθνικά, εμπορικά και οικονομικά συμφέροντα μιας σειράς χωρών της ΕΕ δεν της επιτρέπουν να διασώσει την αξιοπρέπεια και τη φερεγγυότητά της έναντι ενός προκλητικού ταραχοποιού, όπως ο Ερντογάν.

Εύλογα, ωστόσο, προκύπτει το ερώτημα: Πού είναι οι εταίροι της κυβέρνησης Αναστασιάδη-ΔΗΣΥ και οι ισχυροί σύμμαχοι που διατυμπανίζουν πως έχουν στην ΕΕ; Δυστυχώς, διαφαίνεται πως η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τις συνεργασίες αυτές μόνο για εσωτερική κατανάλωση, προσπαθώντας να καλύψει την απραξία της. Παρά τις διαβεβαιώσεις πως έχουν θωρακίσει την ΑΟΖ της Κ.Δ., η Τουρκία συνεχίζει ανενόχλητη τις πειρατικές ενέργειες.

Στην πρόσφατη ομιλία του, ενώπιον της Ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου, ο Ύπατος Εκπρόσωπος, Ζ. Μπορέλ, κατά τη συζήτηση για την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, επιχείρησε να χρυσώσει το χάπι της απραξίας της Ε.Ε. έναντι της κλιμακούμενης επιθετικότητας της Τουρκίας. Μάλιστα, δεν δίστασε να εξαίρει το ρόλο της Τουρκίας στο μεταναστευτικό και να υπογραμμίσει πόσο σημαντικός εταίρος είναι.

Η πρόεδρος, δε, της Κομισιόν, συζητώντας για την κατάσταση στην Ένωση, μας υπενθύμισε εμφαντικά πως η Τουρκία είναι και θα παραμείνει για πάντα ένας σημαντικός γείτονας. Αρκέστηκε να πει πως παρά τη βοήθεια της Τουρκίας στη διαχείριση του μεταναστευτικού, δεν δικαιολογείται να εκφοβίζει τους γείτονές της… Την ίδια στιγμή, βέβαια, η Τουρκία συνεχίζει ανενόχλητη τις παράνομες ενέργειες, εντείνοντας επικίνδυνα την ένταση.

Η απάντηση, όμως, ήρθε από το Ευρωκοινοβούλιο. Μετά από έντονες διεργασίες πετύχαμε να υιοθετηθεί ψήφισμα από την ολομέλεια, το οποίο, μετά από δική μας πρόταση, καταδεικνύει την επιθετικότητα της Τουρκίας ως την κύρια αιτία της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Επίσης, υπογραμμίζει πως μόνο εάν υπάρξει πρόοδος επί του εδάφους και ειλικρινής διάλογος θα μπορούν να αποφευχθούν περαιτέρω κυρώσεις.

Ενόψει των εντεινόμενων απειλών για εποικισμό της Αμμοχώστου, ως ΑΚΕΛ, μέσω της ομάδας μας, της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς, υποβάλαμε γραπτή πρόταση για συζήτηση του θέματος στην Ολομέλεια του ΕΚ. Συγκεκριμένα, ζητήσαμε να υπάρξει συζήτηση και να κατατεθεί ψήφισμα με θέμα «Οι κλιμακούμενες προκλήσεις της Τουρκίας στην ΑΟΖ και τα Βαρώσια και η πιεστική ανάγκη για επανέναρξη διαπραγματεύσεων με στόχο τη συνολική λύση του Κυπριακού».

Η Αμμόχωστος, χωρίς να αποτελεί από μόνη της το Κυπριακό, σηματοδοτεί τις όποιες προοπτικές για την εξέλιξή του. Ο δυνητικός εποικισμός της θα βάλει την ταφόπλακα στις προοπτικές της επίλυσης του Κυπριακού και θα επισφραγίσει τη διχοτόμηση. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και η κυβέρνησή του άργησαν πολύ να αντιδράσουν και σήμερα φαίνονται αδύναμοι να παρέμβουν. Εάν η Αμμόχωστος εποικιστεί και αν οδηγηθούμε στην οριστική διχοτόμηση, οι ευθύνες τους θα είναι τεράστιες.

Η συγκυρία με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή, η αποθράσυνση της Τουρκίας, η απροθυμία της ΕΕ να αντιδράσει ουσιαστικά, αλλά και η στασιμότητα στις διαπραγματεύσεις του Κυπριακού δεν δημιουργούν ευοίωνες προοπτικές.

Εμείς, δεν θα κουραστούμε να επαναλαμβάνουμε πως μόνο η απελευθέρωση και η επανένωση της πατρίδας μας στο πλαίσιο μιας συνολικής λύσης μπορεί να συνιστά δικαίωση για το λαό μας και εγγύηση για ένα μέλλον ασφάλειας και ειρήνης στο νησί μας.

Μαζί με την ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς, η οποία αποδείχθηκε ο πιο σταθερός σύμμαχος του κυπριακού λαού στο Ευρωκοινοβούλιο, θα συνεχίσουμε τον αγώνα για επικράτηση της ειρήνης στην περιοχή μας, για άρση της κατοχής και επανένωση της Κύπρου και του λαού μας.

 

*Ευρωβουλευτής ΑΚΕΛ – Αριστερά – Νέες Δυνάμεις

 

Τουρκία, μια διπλωματικά απομονωμένη χώρα

 

Του Νιαζί Κιζίλγιουρεκ*

 

Στην πρόσφατη τοποθέτησή του στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Ύπατος Αντιπρόσωπος/αντιπρόεδρος της Επιτροπής της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, δήλωνε ξαφνιασμένος: «Επιστρέφουν οι αυτοκρατορίες και αυτό δημιουργεί μια καινούρια κατάσταση για μας». Ανάμεσα σε αυτές τις «αυτοκρατορίες» που επιστρέφουν τοποθετούσε και την Τουρκία -μαζί με τη Ρωσία και την Κίνα. Ατυχώς θα έλεγα. Η σημερινή Τουρκία είναι πολύ μακριά από το να είναι μια αυτοκρατορία. Δεν έχει σε καμία περίπτωση τη δυνατότητα να δρα μονομερώς (unilaterally) στη διεθνή σκηνή ως «ισχυρό κράτος» (Machtstaat). Το πολύ-πολύ η Τουρκία του Ερντογάν θα μπορούσε να ονομαστεί ως νοσταλγός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Όσο και να θέλει ο Πρόεδρος της Τουρκίας να συμπεριφέρεται ως αυτοκράτορας, στην ουσία διοικεί μια χώρα με πολλά προβλήματα και πολλές εξαρτήσεις. Μπορεί να είναι γεγονός πως κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης άνοιξε η όρεξη της Άγκυρας για μια Μεγάλη Τουρκία, είναι επίσης γεγονός ότι η καινούρια τουρκο-ισλαμική ταυτότητα που προωθεί ο Ερντογάν έχει προεκτάσεις και στην εξωτερική πολιτική. Παρ’ όλα αυτά όμως, η Τουρκία σημειώνει σημαντικές αποτυχίες στην εξωτερική πολιτική και απομονώνεται διπλωματικά.

Γίνεται πολύς λόγος για αμφισβήτηση της Συμφωνίας της Λοζάνης, ενώ ακούμε αφηγήματα για τους «Χάρτες της καρδιάς μας», εννοώντας μια μεγαλύτερη Τουρκία από αυτήν που όρισε η Συμφωνία. Αυτά τα αφηγήματα ενώ δείχνουν από τη μια νοσταλγία για τη Μεγάλη Οθωμανική Αυτοκρατορία, από την άλλη γεννούν μεγάλες αμφιβολίες για την Τουρκία τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή. Η δε διπλωματία των κανονιοφόρων που ακολουθεί η Τουρκία τον τελευταίο καιρό στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, οδήγησε στην έντονη αντίδραση της διεθνούς κοινότητας.

Στην προαναφερθείσα ομιλία του, ο Ύπατος Εκπρόσωπος, κύριος Μπορέλ, τόνισε ξεκάθαρα πως απειλή βίας δεν θα γίνει ανεκτή και ότι οι σχέσεις της ΕΕ με την Τουρκία βρίσκονται σε μια κρίσιμη καμπή. Μάλιστα, τόνισε ότι θα εξαρτηθεί πολύ το πού θα κατευθυνθούν αυτές οι σχέσεις, από τις πράξεις της Τουρκίας τις επόμενες μέρες. Παράλληλα, η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης, δήλωσε ξεκάθαρα πως η ΕΕ είναι αλληλέγγυα με την Ελλάδα και την Κύπρο, και ότι η Τουρκία, όσο σημαντικός γείτονας και να είναι, δεν μπορεί να προκαλεί δύο κράτη-μέλη της.

Η πρόσφατη ένταση που προκάλεσε η Τουρκία στο Αιγαίο, φανέρωσε και τη διπλωματική της μοναξιά. Ενώ η Ελλάδα κατάφερε να βρει στήριξη από διάφορες χώρες, η Τουρκία έμεινε μόνη. Αυτή η διπλωματική απομόνωση διακρίνεται και σε άλλα μέτωπα. Ενώ πριν μερικά χρόνια μιλούσε για «μηδενικά» προβλήματα με τους γείτονες, σήμερα ο αριθμός των γειτόνων της με τους οποίους δεν έχει πρόβλημα είναι σχεδόν μηδέν.

Αυτή η πραγματικότητα δεν είναι ανεξάρτητη από την εσωτερική αναδιανομή των πολιτικών δυνάμεων στη χώρα. Ενώ παλιά το κόμμα του Ερντογάν ήταν σε έναν ανεπίσημο συνασπισμό με το κίνημα του Φετουλάχ Γκιουλέν (ένα δυτικόφρονο θρησκευτικό κίνημα), τώρα πορεύεται με τους ακροδεξιούς-παντουρκιστές του Ντεβλέτ Μπαχτσιλί και επίσης με τους στρατιωτικούς που πριν μερικά χρόνια ήθελε να δικάσει. Αυτοί οι λεγόμενοι «ευρωασιατιστές» στρατιωτικοί οραματίζονται μια Μεγάλη Τουρκία εκτός του δυτικού κόσμου.

Σήμερα, στην Τουρκία κυριαρχεί λοιπόν μια συμμαχία των παντουρκιστικών, των πανισλαμιστικών και των αντιδυτικών στρατιωτικών δυνάμεων. Δεν είναι βεβαίως πρώτη φορά που εμφανίζεται μια τέτοια συμμαχία στην τουρκική ιστορία. Πριν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Νεότουρκοι είχαν μια παρόμοια σύνθεση: ήταν πανισλαμιστές και παντουρκιστές και οραματίζονταν μια Μεγάλη Τουρκία. Αυτά τα οράματα καταρρεύσαν μαζί με την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σήμερα, η αντίστοιχη συμμαχία έφερε τη διπλωματική απομόνωση της Τουρκίας.

Η πρόσφατη κρίση στο Αιγαίο μαζί με την πίεση και ενθάρρυνση των Δυτικών προς τον Ερντογάν μπορούν να αποτελέσουν αιτία για να μπορέσει να ξεφύγει η Τουρκία από την απομόνωση. Αρκεί να έχει τη θέληση για ειλικρινή διάλογο με την Ελλάδα και να συμβάλει στην προώθηση της γρήγορης επίλυσης του Κυπριακού. Αρκεί βεβαίως να μην έχει υπερβολικές απαιτήσεις. Λέξη-κλειδί εδώ είναι οι «υπερβολικές» απαιτήσεις.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Μπίσμαρκ, του οποίου το όνομα είναι ταυτισμένο με την «πολιτική της ισχύος», μετά την αστραπιαία νίκη του εναντίον της Αυστρίας είχε τη σοφία να πει: «Εάν δεν είμαστε υπερβολικοί στις απαιτήσεις μας, μπορούμε να κάνουμε μια συμφωνία ειρήνης».

 

*Ευρωβουλευτής ΑΚΕΛ – Αριστερά – Νέες Δυνάμεις

Οι ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy. Ακολουθήστε μας και στο Google News