Η συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης και του Αρχιεπισκόπου είναι κατάφωρα ετεροβαρής για το κράτος, αφού παίρνει χωράφια αξίας 34,5 εκατ. ευρώ και δίνει επιδότηση ύψους 223,9 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία τα οποία κατατέθηκαν χθες στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής από τα αρμόδια κρατικά τμήματα (Γενικό Λογιστήριο και Κτηματολόγιο).

Μάλιστα η Επιτροπή -μετά από εισήγηση του ΑΚΕΛ– αποφάσισε όπως καλέσει στην επόμενή της συνεδρία τον Υπουργό Οικονομικών, Χάρη Γεωργιάδη, για να δώσει εξηγήσεις. Η αρχική συμφωνία μεταξύ του κράτους και της Εκκλησίας συνομολογήθηκε το 1971 και προνοούσε τα εξής: Το κράτος να επιδοτεί τη μισθοδοσία των κληρικών της υπαίθρου με ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο 50% της αρχικής κλίμακας Α5 στο δημόσιο (681,86 ευρώ το μήνα) και σε αντάλλαγμα η Εκκλησία να μεταβιβάσει στο κράτος 15.000 στρέμματα περίπου. Ωστόσο το δεύτερο σκέλος δεν υλοποιήθηκε ποτέ, ενώ το 1974 λόγω της τουρκικής εισβολής το 73% των πιο πάνω ακινήτων βρέθηκαν στα κατεχόμενα.

Η νέα συμφωνία στην οποία κατέληξαν η κυβέρνηση και ο Αρχιεπίσκοπος προνοεί αύξηση της κρατικής επιδότησης από 6,5 εκατ. ευρώ σε 7,5 εκατ. ευρώ μέχρι το 2025 και επιπλέον 0,5% το χρόνο για τη συνέχεια. Προνοείται επίσης όπως η κρατική επιδότηση μην καταβάλλεται πλέον απευθείας στους κληρικούς, αλλά σε Ταμείο της Αρχιεπισκοπής («Φορέα Μισθοδοσίας του Εφημεριακού Κλήρου»), η οποία με τη σειρά της θα αναλάβει τη μισθοδοσία των ιερέων «με βάση τις δικές της εσωτερικές διαδικασίες». Ακόμη, προνοείται όπως η Εκκλησία μεταβιβάσει στο κράτος το μέρος της αγροτικής περιουσίας, η οποία περιλαμβάνεται στη συμφωνία του 1971 και η οποία βρίσκεται στις ελεύθερες περιοχές, αξίας 34,5 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου από το 1983 – 2018 η κρατική επιδότηση ανήλθε στα 135,7 εκατ. ευρώ, ενώ μέχρι το 2029 αναμένεται να ανέλθει στα 214,9 εκατ. ευρώ.

Επίσης, αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για την περίοδο από το 1971 – 1982, υπολογίζεται ότι το κράτος πλήρωσε άλλα 9 εκατ. ευρώ περίπου, δηλαδή σύνολο 223,9 εκατ. ευρώ.

Οσμή διαπλοκής και βροχή ερωτημάτων

Στη χθεσινή συνεδρία της Επιτροπής Οικονομικών η ομάδα του ΑΚΕΛ (Στέφανος Στεφάνου, Άριστος Δαμιανού και Αντρέας Καυκαλιάς) έθεσε θέμα για ενδεχόμενη διαπλοκή μεταξύ της κυβέρνησης και του Αρχιεπισκόπου, υπενθυμίζοντας το φιλέτο στη Λεμεσό το οποίο αγόρασε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης από τον Αρχιεπίσκοπο, αλλά και την ανάπτυξη στο φιλέτο στη Γεροσκήπου στο οποίο βρέθηκαν αρχαία.

Επίσης, τέθηκαν σειρά ερωτημάτων όπως κατά πόσο συντρέχουν οι ίδιοι λόγοι για τους οποίους έγινε η συμφωνία του 1971 (σ.σ.: οικονομικά προβλήματα της Εκκλησίας), ποιοι εκπροσώπησαν το κράτος στις διαπραγματεύσεις με την Εκκλησία, αν επιτρέπεται η καταβολή επιδότησης σ’ ένα ταμείο στο οποίο δεν υπάρχει έλεγχος από το κράτος και πώς εξηγείται η μεγάλη απόκλιση μεταξύ της κρατικής επιδότησης και της αξίας της περιουσίας, η οποία θα μεταβιβαστεί στο κράτος.

Ο εκπρόσωπος της Αρχιεπισκοπής, Ιωάννης Χαριλάου, ανέφερε ότι τα 15.000 στρέμματα είναι στη διάθεση του κράτους από το 1971. Ανέφερε επίσης ότι τα οικονομικά της Εκκλησίας ελέγχονται από εξωτερικό οίκο και συγκεκριμένα την PwC.

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου