Του Τάκη Χατζηγεωργίου*

Αυτό που ήταν κάποτε λογικό σήμερα είναι εντελώς παράλογο. Και εξωφρενικό.

Όταν καθιδρύετο ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, μέσα στον ερειπιώνα των δύο Παγκοσμίων πολέμων, ήταν ίσως λογικό να σκεφτεί κανείς πως έπρεπε να συνυπάρχει (μέσα στον Οργανισμό) και το Συμβούλιο Ασφαλείας αποτελούμενο από πέντε πανίσχυρα κράτη. Την Αμερική, την Σοβιετική ένωση, την Κίνα, την Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Καμία απόφαση δεν μπορεί να παρθεί αν δεν συμφωνούν όλοι. Κάθε μια απ’ αυτές τις χώρες έχει δικαίωμα βέτο. Γίνεται δηλαδή πάντοτε αυτό που θέλει ο ένας, και ποτέ αυτό που θέλουν οι άλλοι τέσσερεις. Έχει (είχε) μια λογική αυτό. Αποφεύγετο η σύγκρουση και ίσως ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος.

Πέρασαν όμως έκτοτε πάνω από εβδομήντα χρόνια. Και είδαμε πάνω από ογδόντα πολέμους. Και άπειρα ψηφίσματα εναντίον τους! Και σιγά σιγά, με την πάροδο των δεκαετιών θεωρούμε ακόμα σωστό αυτό που αποφασίσθηκε τότε, μέσα σε τελείως άλλες συνθήκες. Σήμερα αυτό που συμβαίνει με το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι να μην μπορεί να βγει καμία απόφαση διότι κάποιος διαφωνεί. Θα το δούμε ξανά το παιγνίδι αυτό στις συζητήσεις για την Παλαιστίνη και την σφαγή τόσων νέων. Θα ακουστεί το «No» από πλευράς Αμερικανών, όπως ακούστηκε τόσες πολλές φορές το «Nyet» των Ρώσων.

Και τα υπόλοιπα κράτη; Υποχείρια των πέντε. Τα «όχι» των δύο κρατών επιβάλλουν αυτό που θέλουν, με αποτέλεσμα δεκάδες πολέμους και εκατομμύρια νεκρούς. Κάνουν απλώς τους πολέμους τους λίγο μακριά από το σπίτι τους. Στην αυλή των άλλων. Βιετνάμ, Αφγανιστάν, Χιλή, Συρία, Κύπρος, Παλαιστίνη για να απαριθμήσω μερικούς. Κατόπιν, μετά την καταστροφή, οργανώνουν και διαχειρίζονται ειρηνευτικές αποστολές σ αυτές τις χώρες.

Τι πρέπει να γίνει;

Η ισορροπία του τρόμου, παρήγαγε ήδη αρκετό τρόμο, και η «απουσία» του άλλο τόσο.

Πρέπει να περάσουμε σε μια άλλη εποχή. Οι αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών πρέπει να λαμβάνονται από το σύνολο των κρατών μελών; Αλλά για να γίνει αυτό θα πρέπει κάποιος να το εγείρει. Οι αποφάσεις να λαμβάνονται από το 55% των κρατών, που εκπροσωπούν το 60% του πληθυσμού. Η Ευρωπαϊκή Ένωση το εφαρμόζει ήδη αυτό για κάποιες από τις αποφάσεις της.

Ποιος μπορεί να ανοίξει το ζήτημα;

Μάλλον όχι ο Πρόεδρος της Γαλλίας, ο οποίος μέσα σ’ αυτό το μακελλειό ζήτησε από το Ισραήλ «αυτοσυγκράτηση». Ίσως να συνεννοηθούν δύο, τρία, πέντε άλλα μικρότερα κράτη. Χάθηκαν οι ηγέτες. Εκλέγονται πια άνθρωποι μικρότεροι του αναστήματος των λαών. Οι λόγοι είναι πάρα πολλοί και θα έφευγα απ’ το θέμα μου αν άρχιζα την απαρίθμηση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και καιρό ζητά θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Αν είναι να μπει όμως, γιατί να μην μιλήσουμε και για την Αφρική, την Λατινική Αμερική ή και την Ινδία; Νομίζω πως αντ’ αυτού θα ήταν πιο χρήσιμο και πιο κοντά στις ιδέες των θεμελιωτών της Ευρώπης να ζητηθεί να ξανασυζητήσουμε την ρήτρα του βέτο. Περιορίζοντας ίσως τη χρήση του σε ζωτικά και αντικειμενικά ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Ή απαιτώντας συμφωνία από πολλά κράτη πριν την άσκηση του. Μια άλλη λύση θα ήταν τα μόνιμα μέλη να παραιτούνται από το δικαίωμα άσκησης βέτο σε περιπτώσεις μαζικών εγκλημάτων.

Προσωπικά θα το ζητήσω από την κα Μογκερίνι.

Φοβάμαι μην με προλάβει ο Ερτογάν.

Όσον αφορά εμάς και τις συζητήσεις για το κυπριακό ψάχνουμε ακριβώς αυτό. Να υπάρχει δηλαδή η ανάγκη μιας εκατέρωθεν θετικής ψήφου εκεί και όπου επηρεάζεται πράγματι η ασφάλεια της άλλης κοινότητας.

*Ευρωβουλευτής ΑΚΕΛ