Συνεντεύξεις στην Μαρία Φράγκου

Δεν φτάσαμε (ακόμα) στο σημείο να περνάμε από παγκάκια ή εισόδους πολυκατοικιών και να αντικρίζουμε ανθρώπους κουλουριασμένους σε χάρτινες κατασκευές γιατί δεν έχουν ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους. Το πρόβλημα της στέγης, ωστόσο, το αντιμετωπίζουν ήδη πολλές οικογένειες συμπατριωτών μας και οι αριθμοί ανά επαρχία ανησυχούν. Το δικαίωμα στην αξιοπρεπή διαβίωση είναι καθολικό, ωστόσο αυτό μένει μόνο στα χαρτιά… Το μέγεθος του προβλήματος, τις αιτίες, τις λύσεις και τις προϋποθέσεις για αποτελεσματική στεγαστική πολιτική, συζητούμε με την πρόεδρο της Επιτροπής Εσωτερικών, βουλευτή του ΑΚΕΛ, Ελένη Μαύρου και τον βουλευτή του ΔΗΣΥ Νίκο Νουρή.

1 Πότε ξανά, μετά το 1974, η Κύπρος βίωσε σε τέτοιο μέγεθος το πρόβλημα της στέγασης όπως σήμερα; Πώς φτάσαμε εδώ που φτάσαμε;

2 Οι αριθμοί των αστέγων μεγεθύνονται, την ίδια ώρα που τα μέτρα που λαμβάνονται για επίλυση, ή τουλάχιστον απάμβλυνση, του προβλήματος είναι αναποτελεσματικά. Τι φταίει γι’ αυτή την κατάσταση και γιατί οι όποιες προσπάθειες εξαντλούνται σε πυροσβεστικές κινήσεις;

3 Μια μακροπρόθεσμη και αποτελεσματική στεγαστική πολιτική τι πρέπει να περιλαμβάνει; Και τι προϋποθέτει η θέσπιση μιας τέτοιας πολιτικής;

Ελένη Μαύρου: Η κυβέρνηση εξαντλείται σε μελέτες και επουσιώδη επιδόματα

1Είναι τραγικό να βλέπουμε, το 2018, ανθρώπους να κοιμούνται στα παγκάκια ή σε αντίσκηνα. Το πρόβλημα είναι ακόμα μεγαλύτερο αν αναλογιστούμε ότι πολλές περιπτώσεις δεν φτάνουν καν στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες είτε γιατί τα τηλέφωνα είναι κατεβασμένα είτε γιατί η «λύση» που δίνεται είναι φιλοξενία λίγων ημερών είτε γιατί -ευτυχώς- βρίσκουν στήριξη από φίλους ή την τοπική κοινωνία. Το πρόβλημα ξεκινά από τη ραγδαία αύξηση των ενοικίων. Την ώρα που ο υπουργός Οικονομικών δηλώνει ότι είναι ψηλός ο κατώτατος μισθός, τα ενοίκια έχουν αυξηθεί μέχρι και κατά 25% μόνο το 2017. Όμως η ρίζα του προβλήματος πρέπει να αναζητηθεί αλλού. Το κούρεμα καταθέσεων εξαφάνισε την περιουσία πολλών ή άφησε άλλους τόσους φορτωμένους με κόκκινα δάνεια ενώ παράλληλα, το κούρεμα μισθών στην πλειονότητα των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, έχει καταστήσει πολύ δύσκολη, για μεγάλο μέρος της κοινωνίας την εξεύρεση στέγης -είτε για αγορά είτε ακόμα και με ενοίκιο. Το πρόβλημα έχει οξυνθεί ακόμα περισσότερο γιατί η κυβέρνηση Αναστασιάδη έχει ξηλώσει και τα όποια στεγαστικά προγράμματα υπήρχαν: το Ενιαίο Στεγαστικό Σχέδιο παραμένει στα συρτάρια, για τη στέγαση των προσφύγων έχει απορροφηθεί το 2018 μόνο το 56% των διαθέσιμων κονδυλιών ενώ στο επίδομα ενοικίου, για λήπτες ΕΕΕ, φοιτητές ή πρόσφυγες, υπήρξε απλώς μια επουσιώδης αύξηση των 20 και 25 ευρώ.

2 Όσο η κυβέρνηση στρουθοκαμηλίζει, το πρόβλημα θα μεγαλώνει. Δεν μπορεί η Υπουργός Εργασίας για παράδειγμα να ισχυρίζεται ότι άστεγοι είναι μόνο άτομα με ψυχοκοινωνικά προβλήματα και μετανάστες (σάμπως και αυτούς πρέπει να τους πετάξουμε στον Καιάδα) την ώρα που πολλές περιπτώσεις αφορούν οικογένειες με μικρά παιδιά. Με τις τιμές των ακινήτων να αυξάνονται και τις δυσκολίες στη δανειοδότηση, είναι αδύνατο πλέον για τα χαμηλά και μεσαία στρώματα να αποκτήσουν τη δική τους στέγη. Μόνη διέξοδος, το ενοίκιο. Όταν, όμως, οι τιμές των ενοικίων βρίσκονται σε τέτοια ύψη, αντιλαμβάνεται ο καθένας ότι για πολλούς ούτε αυτή είναι διέξοδος. Πολλές φορές επισημάναμε ότι η κυβέρνηση ενδιαφέρεται για τους δείκτες αλλά όχι για τους ανθρώπους. Ενώ τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξητική τάση στον αριθμό των αστέγων -υπερδιπλασιάστηκαν οι περιπτώσεις από το 2016- φτάσαμε στο 2018 και ακόμα η κυβέρνηση «μελετά» τρόπους αντιμετώπισης των στεγαστικών προβλημάτων. Είναι λοιπόν απαραίτητη η διαμόρφωση μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης πολιτικής, αλλά χρειάζονται και άμεσες ενέργειες που θα ανακουφίσουν τις πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, το κράτος σε συνεργασία με δήμους να προχωρήσει στην ενοικίαση πολυκατοικιών, κλινικών ή και ξενοδοχείων που δεν λειτουργούν για να στεγάσει άμεσα αστέγους και να προχωρήσει άμεσα σε ουσιαστική επικαιροποίηση των σχεδίων επιδότησης ενοικίου.

3 Είναι καιρός να θυμηθούμε ότι η παρέμβαση του κράτους στη στέγαση θεωρείται ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά ενός κράτους με κοινωνικό προσανατολισμό. Και προς αυτή την κατεύθυνση δρούσαν όλες οι κυπριακές κυβερνήσεις μέχρι σήμερα. Για το ΑΚΕΛ άλλωστε, πιο σημαντικό και από τον πλούτο μιας κοινωνίας είναι ο τρόπος που αυτός μοιράζεται. Είναι σημαντικό να αποκατασταθεί σύντομα μια ενιαία, στοχευμένη στεγαστική πολιτική. Ας μην ξεχνούμε ότι το πρόβλημα αναμένεται να ενταθεί αφού πολλές οικογένειες είναι αντιμέτωπες με το φάσμα των εκποιήσεων και, σε πολλές περιπτώσεις, δεν θα καλύπτονται από το περιβόητο Σχέδιο «Εστία». Ο Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης θα μπορούσε να αναλάβει αυτόν το ρόλο αντί της περιθωριοποίησης τους από τους κυβερνώντες που είναι εμφανής. Θα μπορούσε να αναλάβει την ευθύνη προώθησης σχεδίων κοινωνικής στέγης, την παροχή κινήτρων για εγκατάσταση νέων ζευγαριών σε μικρές κοινότητες, την ανέγερση φοιτητικών εστιών, αφού το πρόβλημα είναι οξύτερο στις περιοχές που υπάρχουν πανεπιστήμια και πολλά άλλα.

Νίκος Νουρής: Άδικο να αποδίδεται στην κυβέρνηση κοινωνική αναλγησία

1Το πρόβλημα της στέγασης εστιάζεται κυρίως στην αύξηση των ενοικίων στις δύο μεγάλες πόλεις και είναι, κατά κύριο λόγο, απότοκο της ραγδαίας αύξησης του αριθμού των φοιτητών. Πριν από πέντε μόλις χρόνια, μεσούσης της οικονομικής κρίσης, αντιμετωπίζαμε το ακριβώς αντίθετο πρόβλημα με την υπερπληθώρα των ξενοίκιαστων υποστατικών, αφού η προσφορά ήταν πολύ μεγαλύτερη από τη ζήτηση. Η έξοδος από την ύφεση, η μεγάλη μείωση του ποσοστού των ανέργων και η αύξηση του αριθμού των φοιτητών, φυσιολογικά δημιούργησε πρόσθετες ανάγκες στέγασης, γεγονός που εκτόξευσε και τις τιμές των ενοικίων. Πέραν τούτων το κράτος διαχρονικά είναι προφανές ότι απέτυχε με τα διάφορα σχέδια στεγαστικής πολιτικής. Ο μεγάλος κατακερματισμός των στεγαστικών σχεδίων σε διάφορες υπηρεσίες και οι αστόχευτες πολιτικές των δεκαπέντε τελευταίων χρόνων οδήγησαν σήμερα στο θλιβερό φαινόμενο να έχουν δημιουργηθεί μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους 134 εκατομμυρίων ευρώ μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών δικαιούχων της στεγαστικής πολιτικής. Η κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας το πρόβλημα, προχωρεί σε εκ βάθρων αναθεώρηση της στεγαστικής πολιτικής, ενοποιώντας τα σχέδια κάτω από ένα ενιαίο φορέα και πρόθεση είναι να υλοποιηθεί ένα σχέδιο δημιουργίας κοινωνικών κατοικιών λογικού μεγέθους και τιμής με εξασφαλισμένη τη χρηματοδότηση των δικαιούχων, ώστε να μην επιτρέψουμε ξανά τη δημιουργία νέων ΜΕΔ. Βραχυπρόθεσμα έχει ήδη αυξηθεί κατά 25% μέσα στην τρέχουσα χρονιά η επιδότηση του ενοικίου στους πρόσφυγες δικαιούχους, ενώ μέσω του Ελαχίστου Εγγυημένου Εισοδήματος 4.300 οικογένειες υποστηρίζονται με την παραχώρηση επιδόματος ενοικίου στη βάση συγκεκριμένων κριτηρίων. Άρα είναι τουλάχιστο άδικο να αποδίδεται στην κυβέρνηση κοινωνική αναλγησία όταν αντιμετωπίζει με συγκεκριμένο τρόπο ένα διαχρονικό πρόβλημα το οποίο κληρονόμησε.

2 Η ύπαρξη έστω και μικρού αριθμού άστεγων συμπολιτών μας είναι φαινόμενο που δεν τιμά την ευρωπαϊκή Κύπρο του 2018. Παρά ταύτα οι αριθμοί των αστέγων είναι απόλυτα διαχειρίσιμοι, αφού κυμαίνονται σε διψήφιο αριθμό στις 3 μεγαλύτερες πόλεις και ήδη έχουν ληφθεί εμβαλωματικά μέτρα στέγασής τους σε ενοικιαζόμενα από το κράτος καταλύματα, ελλείψει κρατικών χώρων υποδοχής. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός συζητά ήδη με την κυβέρνηση το θέμα της ανέγερσης κοινωνικών κατοικιών, ενώ έχουμε ήδη υποβάλει εισηγήσεις για μελέτη, οι οποίες μεταξύ άλλων προνοούν τη διαφοροποίηση των πολεοδομικών απαιτήσεων για την ανέγερση μικρών κατοικιών, ώστε αυτές να είναι πιο προσιτές στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Έχουμε επίσης εισηγηθεί τρόπους αύξησης των κρατικών εσόδων με την αύξηση της συνεισφοράς των αιτητών εξασφάλισης υπηκοότητας, ώστε χωρίς την όποια επιβάρυνση του φορολογούμενου να διατεθεί ένα σημαντικό κονδύλι στον τομέα της στεγαστικής πολιτικής.

3 Το κράτος οφείλει να δημιουργήσει επάρκεια και διαθεσιμότητα προσιτής στέγης για το σύνολο των πολιτών του. Μαγικές συνταγές δεν υπάρχουν. Εμείς υποστηρίζουμε την ενοποίηση της στεγαστικής πολιτικής κάτω από ένα ενιαίο φορέα. Επιβάλλεται η θέσπιση συγκεκριμένων και διάφανων κριτηρίων, αλλά πολύ περισσότερο επιβάλλεται η βοήθεια που θα παραχωρείται να είναι ολοκληρωμένη και όχι ένα χρηματικό ποσό συμπληρωμής για την ανέγερση κατοικίας ή την αγορά διαμερίσματος. Η ανέγερση αξιοπρεπών κοινωνικών κατοικιών με τις προϋποθέσεις που προαναφέρθηκαν είναι μονόδρομος. Την ίδια ώρα αναμένουμε τη συμπλήρωση της πολιτικής που το Σχέδιο Εστία υπηρετεί, με ένα πρόσθετο σχέδιο που θα δίνει βοήθεια και στους συνεπείς δανειολήπτες πρώτης κατοικίας, ώστε να αποτραπεί η δημιουργία πρόσθετων προβλημάτων μη εξυπηρέτησης δανείων. Εμείς στον Δημοκρατικό Συναγερμό δεν μοιρολατρούμε και δεν εφησυχάζουμε. Όπως διασώσαμε την οικονομία και το τραπεζικό σύστημα από τη χρεοκοπία, με την ίδια μεθοδικότητα διαχειριζόμαστε και το θέμα της στεγαστικής πολιτικής. Έχουμε και όραμα και στόχευση. Μα πάνω απ’ όλα έχουμε πρόθεση επίλυσης αυτού του διαχρονικού προβλήματος.

 

 

Μας έχεις Like στο Facebook ;