Η πανδηµία ανέδειξε πόσο σηµαντική είναι η συνεχής φροντίδα της ψυχικής µας υγείας

Stressed woman in protective mask looking out of window, view through glass. Self-isolation during COVID-19 pandemic
  • Αρκετά άτοµα παρουσιάζουν δυσκολίες στην προσαρµογή τους, αναφέρει ο κλινικός ψυχολόγος Κώστας ∆ηµητρίου
  • Νοσήσαντες ή επαφές µπορεί να νιώσουν απόρριψη από τα άτοµα γύρω τους

Της Ελένης Κωνσταντίνου

Σηµαντικές είναι οι επιπτώσεις της πανδηµίας στην ψυχική υγεία. Οι αλλαγές στην καθηµερινότητά µας, ο εγκλεισµός, οι αλλαγές στον τρόπο εργασίας ή εκπαίδευσης είναι µόνο µερικές από τις παραµέτρους που ενδεχοµένως να επηρεάζουν την ψυχική υγεία των ατόµων.

Αισθήµατα φόβου, άγχους, θυµού, λύπης και συντριβής είναι αρκετά συχνά όλο αυτό το διάστηµα.

Μιλώντας στη «Χαραυγή» ο Κώστας ∆ηµητρίου, εγγεγραµµένος κλινικός ψυχολόγος, κληθείς να αναφερθεί στις επιπτώσεις της COVID-19 στην ψυχική υγεία των Κυπρίων σηµειώνει πως µε τις νέες συνθήκες στην καθηµερινότητά µας τα τελευταία χρόνια λόγω της πανδηµίας της COVID-19, αρκετά άτοµα παρουσιάζουν δυσκολίες στην προσαρµογή τους.

Φόβος, ανησυχία, θλίψη και άγχος οι πιο συχνές αντιδράσεις

«Μερικές ανακατατάξεις στην καθηµερινότητά µας είναι η µόλυνση από τον ιό που θα φέρει αποµόνωση του ατόµου, η τηλεργασία από το σπίτι, το µειωµένο εισόδηµα, η εκπαίδευση των παιδιών από το σπίτι, ο περιορισµός στις µετακινήσεις και η έλλειψη διά ζώσης επαφής µε άλλα άτοµα. Όλα τα πιο πάνω είναι καινούριες καταστάσεις. οι οποίες ενδέχεται να φέρουν στο άτοµο κάποιες συνέπειες στην ψυχική του υγεία.

Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας σε ανακοίνωσή του επεσήµανε ότι αρκετά άτοµα αναπτύσσουν µεταξύ άλλων συναισθήµατα φόβου, ανησυχίας, θλίψης και άγχους, τα οποία είναι φυσιολογικές αντιδράσεις σε καταστάσεις, τις οποίες ερµηνεύουµε ως απειλές και σε στιγµές που βρισκόµαστε αντιµέτωποι µε την αβεβαιότητα.

Σε έρευνα του Οργανισµού που διενεργήθηκε µεταξύ 130 χωρών, τα αποτελέσµατα έδειξαν σηµαντική αύξηση της προσφυγής των πολιτών σε Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, γεγονός που υποδεικνύει την αύξηση των ψυχο-συναισθηµατικών δυσκολιών που βιώνουν τα άτοµα λόγω της πανδηµίας».

Υψηλότερα επίπεδα άγχους βιώνουν οι γυναίκες

Σε µελέτη που διενεργήθηκε στην Κύπρο, επισηµαίνει ο Κώστας ∆ηµητρίου, µε συµµετέχοντες 388 άτοµα ηλικίας 18 ετών και άνω, και δηµοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 2021, οι ερευνητές ανέφεραν ότι τα σηµαντικά χαρακτηριστικά της κουλτούρας µας είναι η ζεστασιά και η φιλοξενία των κατοίκων, οι ισχυροί συναισθηµατικοί δεσµοί µεταξύ των οικογενειών, η έκφραση των συναισθηµάτων και η στενή κοινωνική αλληλεπίδραση µεταξύ των πολιτών.

Ήταν αναµενόµενο, λοιπόν, ότι µια πανδηµία η οποία εµπεριέχει την κοινωνική αποµόνωση, θα µας επηρέαζε σε µεγάλο βαθµό. Τα αποτελέσµατα έδειξαν, µεταξύ άλλων, ότι η πανδηµία επέφερε αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχολογία των κατοίκων της Κύπρου.

Πιο συγκεκριµένα, οι γυναίκες βίωσαν υψηλότερα επίπεδα άγχους, στρες, φόβου, ανησυχίας και απελπισίας και ήταν πιο πιθανόν να λάβουν προστατευτικά µέτρα για την πανδηµία, σε σύγκριση µε τους άντρες.

«Ο φόβος και το άγχος µπορεί να εκδηλωθεί όταν υπάρχει ανησυχία ότι εµείς ή τα άτοµα που νοιαζόµαστε µπορεί να προσβληθούν µε την COVID-19 ή τι συνέπειες µπορεί να έχει αυτή η ασθένεια στον άνθρωπο. Επίσης, κάποια άτοµα µπορεί να εµφανίσουν σωµατικά συµπτώµατα που σχετίζονται µε το άγχος, όπως δυσκολία στον ύπνο, ταχυκαρδίες, δυσκολία στην αναπνοή ή και δυσκολία στην εκτέλεση καθηµερινών εργασιών.

Η αίσθηση του περιορισµού της προσωπικής ελευθερίας, µέσω της αποµόνωσης του εαυτού µας ή άλλων σηµαντικών προσώπων στη ζωή µας, όπως και η διατάραξη της καθηµερινότητάς µας, µπορεί να δηµιουργήσει θυµό και ένταση, τα οποία να είναι δύσκολα στη διαχείρισή τους.

Επίσης, η διακοπή της εργασίας και των δραστηριοτήτων που δίνουν νόηµα στη ζωή του καθενός µας, όπως και η µειωµένη επαφή µε άλλα άτοµα, διαταράσσουν την ψυχο-συναισθηµατική µας κατάσταση και αυτό µπορεί να δηµιουργήσει συναισθήµατα θλίψης».

Τελευταία, αλλά εξίσου σηµαντική επίπτωση της πανδηµίας, σύµφωνα µε τον Κώστα ∆ηµητρίου, είναι ο στιγµατισµός που µπορεί να βιώσει το άτοµο που νόσησε ή να δηλώθηκε ως επαφή κρούσµατος, αφού το ίδιο το άτοµο µπορεί να νιώσει απόρριψη από τα άτοµα γύρω του υπό το φόβο να µην κολλήσουν τον ιό.

Η πολλή έκθεση στα ΜΜΕ βλάπτει!

«Έρευνες έδειξαν ότι η αντίδραση του κάθε ατόµου στην πανδηµία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως οι ατοµικές διαφορές του, η προδιάθεση για ανάπτυξη ψυχικής διαταραχής, όπως επίσης και το υποστηρικτικό πλαίσιο (οικογένεια, φίλοι).

Οµάδες οι οποίες φάνηκαν να ήταν πιο ευάλωτες προς ανάπτυξη αρνητικών συναισθηµάτων λόγω της πανδηµίας ήταν: άτοµα µεγαλύτερης ηλικίας ή άτοµα µε χρόνια νόσο που παρουσιάζουν περισσότερες πιθανότητες για νόσηση από τον ιό, τα παιδιά και οι έφηβοι, προσωπικό πρώτης γραµµής αντιµετώπισης του ιού και άτοµα που αντιµετωπίζουν ήδη κάποια ψυχική διαταραχή.

Εποµένως, είναι σηµαντικό σε αυτή την περίοδο να φροντίζουµε την ψυχική µας υγεία, έτσι ώστε να προστατεύσουµε τον εαυτό µας από τις επιπτώσεις της πανδηµίας.

Μερικές µορφές αυτο-φροντίδας είναι το να προσπαθούµε να διατηρήσουµε επαφή µε το κοινωνικό µας δίκτυο, να περιορίζουµε την έκθεσή µας στα ΜΜΕ, να ακολουθούµε µια ισορροπηµένη ρουτίνα διατροφής, άσκησης και ύπνου, να εµπλεκόµαστε σε δραστηριότητες οι οποίες µας ευχαριστούν και να αποδεχόµαστε τα αρνητικά συναισθήµατα, τα οποία συνδέονται µε την πανδηµία.

Επίσης, αρκετά σηµαντικό είναι να αναγνωρίζουµε τι µπορούµε να ελέγξουµε και τι όχι. Προφανώς δεν µπορούµε να ελέγξουµε την εξέλιξη της πανδηµίας, µπορούµε όµως να ελέγξουµε τις επιλογές που κάνουµε στην καθηµερινότητά µας».

Άγχος προκαλεί η αβεβαιότητα για το αύριο

Τη στενοχώρια που βίωσαν όταν διαγνώστηκαν θετικοί στον κορονοϊό µαρτυρούν παιδιά και έφηβοι. Όπως µας είπε ο Ανδρέας, 15 ετών, ένιωθε πολύ άγχος τις ηµέρες της καραντίνας αφού έπρεπε να µείνει αποµονωµένος, να µην πηγαίνει σχολείο και να αποκλειστεί από τις εξωσχολικές του δραστηριότητες.

Το γεγονός ότι τις προηγούµενες εβδοµάδες έµεινε κατά διαστήµατα στο σπίτι λόγω του ότι ήταν επαφή µε συµµαθητές του επιβάρυνε ακόµη περισσότερο την ψυχολογία του. Τουλάχιστον µε το test to stay δεν χρειάζεται να απουσιάζει πλέον από το σχολείο, όπως µας είπε.

Τα µαθήµατα ήταν η κύρια έγνοια του Γιώργου που είναι τελειόφοιτος αφού το γεγονός ότι έχασε αρκετές µέρες λόγω του ότι ήταν επαφή και έπειτα νόσησε ο ίδιος του, δηµιούργησε επιπλέον άγχος. Για τους τελειόφοιτους, όπως µας ανέφερε, είναι διαφορετικό γιατί θα πρέπει να ετοιµαστούν και για τις προεισαγωγικές εξετάσεις.

Συνεπώς, η αβεβαιότητα που υπάρχει δεν βοηθά. Από την πλευρά του ο Τάσος µόλις πριν λίγες µέρες ταξίδεψε για την Ιταλία όπου θα σπουδάσει. Εδώ και ένα χρόνο έκανε κάποια µαθήµατα διαδικτυακά και περίµενε το πράσινο φως από τη Σχολή του ώστε να µπορέσει να ταξιδέψει και να παρακολουθεί τα µαθήµατα διά ζώσης.

Αν και όπως σηµειώνει η κατάσταση είναι καλύτερη παρά τα προηγούµενα χρόνια µε τα lockdowns, εντούτοις η αβεβαιότητα και ο φόβος για το τι θα ακολουθήσει δεν σταµατά.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.