Στιγμές και πρόσωπα του κυπριακού θεάτρου

Η Πολιτεία να μη βάλει σε αναστολή τη λειτουργία του θεάτρου

Μνήμες από το Πρώτο Φεστιβάλ Πειραματικού Θεάτρου

Μέσα σε αυτό το κλίμα των ραγδαίων και απρόσμενων αλλαγών, θα επιτρέψω στον εαυτό μου για αυτή την ξεχωριστή μέρα να πάρει το μονοπάτι της μνήμης, το δρόμο των αναμνήσεων  για να ανακαλέσει στιγμές θεατρικές, στιγμές – γεγονότα, που τα τελευταία χρόνια, φαίνεται να έχουμε στερηθεί.

Ήταν Ιούλιος 2008, όταν η θεατρική ομάδα «Σόλο για Τρεις» βρίσκεται στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου της Avignon (Avignon Off). Για πρώτη φορά στα χρονικά του κυπριακού θεάτρου, η Κύπρος εκπροσωπείται σε αυτό το διεθνούς φήμης φεστιβάλ από ένα κυπριακό θεατρικό σχήμα με την παράσταση «Σόλο για Τρεις» – μια διασκευή του μονόπρακτου έργου του Jean Genet «Οι Δούλες». Εκεί οι κύπριοι καλλιτέχνες βιώνουν πρωτόγνωρες θεατρικές εμπειρίες. Γνωρίζουν  άλλους δημιουργούς από άλλες χώρες του κόσμου, γίνεται η δική τους δουλειά  ευρύτερα γνωστή, καταθέτουν τη δική τους ταυτότητα ως καλλιτέχνες, γίνονται μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής θεατρικής οικογένειας. Έχουν την ευκαιρία να δουν και να απολαύσουν αξιόλογα δείγματα παραστάσεων της ευρωπαϊκής avant garde –  π.χ. «Θεία Κωμωδία» του Δάντη, σκηνοθεσία Romeo Castellucci, «Άμλετ» σκηνοθεσία Thomas Ostermeier στο εμβληματικό Palais des Papes, «Partage de Midi» του Paul Claudel σε ένα παλιό λατομείο λίγο έξω από την Avignon.

Μέσα από την εμπειρία της Avignon γεννιέται η ιδέα του 1ου Φεστιβάλ Πειραματικού Θεάτρου με στόχο οι πιο αξιόλογες παραστάσεις να ταξιδεύουν σε διεθνή φεστιβάλ. Ο στόχος αυτός έχει διπλό χαρακτήρα: πρώτα την ανάπτυξη της ικανότητας του κυπριακού θεάτρου για εξωστρέφεια, αλλά και την προώθησή και αναμέτρησή του ανάμεσα σε διεθνούς επιπέδου παραστάσεις του εξωτερικού.  Ένα φιλόδοξο σχέδιο, μια πρωτοβουλία της «Σόλο για Τρεις» που υλοποιείται με την αμέριστη οικονομική στήριξη των Πολιτιστικών Υπηρεσιών, και που πραγματοποιείται τον Οκτώβριο του 2010 στην αίθουσα «Μελίνα Μερκούρη» και Πύλη Αμμοχώστου. Στην πορεία, αρωγοί στην προσπάθεια αυτή είναι ο Δήμος Λευκωσίας και ο ΘΟΚ. Το φεστιβάλ αγκαλιάζεται με θέρμη από όλο τον καλλιτεχνικό κόσμο, οι άνθρωποι του θεάτρου και ειδικά οι νεότεροι νιώθουν ότι συντελείται κάτι το σημαντικό, γίνεται ένα βήμα μπροστά. Ως αποτέλεσμα, μέσα σε τρία μόνο χρόνια (2008 – 2011) παρουσιάζονται στο εξωτερικό πέντε αξιοθαύμαστα δείγματα κυπριακού θεάτρου: Θέατρο Ένα: ο Μονόλογος του Σωκράτη, Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Avignon Off, 2009,  Θεατρική ομάδα  One/Off (Μαρίας Κυριάκου): «forget-me-not”, Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Avignon Off, 2011, «Re – Performance” Θέατρο Δέντρο, Φεστιβάλ Εναλλακτικού Θεάτρου, Αθήνα, 2011, “Βάκχες, το Πένθος του Πενθέα» θεατρική ομάδα Παραστατικών Τεχνών Μίτος, Φεστιβάλ Πειραματικού Θεάτρου Καϊρου, 2011. Το 2ο Φεστιβάλ Πειραματικό Θεάτρου προγραμματίζεται για το Μάϊο του 2013. Και όλοι γνωρίζουμε τι προηγείται το Μάρτιο του 2013!

Η περίοδος αυτή είναι παραγωγική, δημιουργική, πολλά υποσχόμενη, όμως η κρίση την κτυπάει ανελέητα και της ανακόπτει την πορεία. Για τα επόμενα χρόνια τα όποια όνειρα, οι όποιες πρωτοβουλίες μπαίνουν σε αναστολή μέχρι και σήμερα. Με τις περικοπές των κονδυλίων όλα αυτά φαντάζουν πολυτέλειες,. Κι όμως, τι χαρά ήταν αυτή που νιώσαμε φέτος όταν ακούμε για τα «Χίλια Πλοία» να ταξιδεύουν στο Βρετανικό Μουσείο από τη «Σεζόν – Γυναίκες» και για τη «Μακρόνησο» του Μιχάλη Παπαδόπουλου  να παρουσιάζεται από το θέατρο Αντίλογος στην Αθήνα.

Τώρα που βρισκόμαστε μέσα στη δίνη της παρούσας κρίσης του κορωνοιού, όλα αυτά μπορεί να ακούγονται αφελή, πολυτέλειες, ρομαντισμοί, όμως παρακαλούμε την υπεύθυνη πολιτεία, με τη δικαιολογία της κρίσης στην οικονομία, να μη βάλει σε αναστολή τη λειτουργία του θεάτρου. Όταν από τους αρμόδιους φορείς υπάρχει όραμα, σωστά μελετημένος προγραμματισμός, η τέχνη του θεάτρου θα παραμείνει αστείρευτη πηγή ενέργειας και δημιουργικότητας που μπορεί να μας οδηγήσει σε πιο αξιοθαύμαστα επιτεύγματα στο μέλλον. Ας μη βάλουμε φραγμό στο μέλλον του κυπριακού θεάτρου για ακόμα μια φορά.

Μαρία Μανναρίδου – Καρσερά

Φωτογράφια: «Σόλο για Τρεις», διασκευή του μονόπρακτου έργου του Jean Genet «Οι Δούλες»
Σκηνοθεσία: Μαρία Μανναρίδου – Καρσερά, Σκηνικά: Κωνσταντίνος Κουννής, Κοστούμια: Μαρίνα Νικολαϊδου, με τις Έλενα Αντωνίου, Χριστίνα Χριστόφια