Η Ψηφιακή Ενιαία Αγορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Στην ψηφιακή οικονοµία της Ευρώπης λειτουργούν περισσότερες από 10 χιλιάδες επιγραµµικές πλατφόρµες, η πλειονότητα των οποίων είναι µικροµεσαίες επιχειρήσεις. Το µεγαλύτερο όµως µερίδιο της αγοράς κατέχει ένας µικρός αριθµός µεγάλων επιγραµµικών πλατφορµών: οι λεγόµενες Big Tech.

Οι πλατφόρµες αυτές αντιπροσωπεύουν βασικά δοµικά στοιχεία της ψηφιακής οικονοµίας, ενεργώντας ως διαµεσολαβητές για την πλειονότητα των συναλλαγών µεταξύ των τελικών χρηστών. Πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις παρακολουθούν τους τελικούς χρήστες και καταρτίζουν προφίλ κατά τρόπο ολοκληρωµένο. Ορισµένες δε από αυτές ενεργούν ολοένα και περισσότερο ως πύλες ή ρυθµιστές της πρόσβασης και κατέχουν παγιωµένη θέση γεγονός που ενισχύει τους φραγµούς εισόδου στην αγορά.

Η ρύθµιση της αγοράς αυτής που συµπεριλαµβάνει τις Ψηφιακές Υπηρεσίες και τις Ψηφιακές Αγορές κρίθηκε επιβεβληµένη, αφού τα προβλήµατα που είχαν διαπιστωθεί δεν αντιµετωπίζονταν αποτελεσµατικά από την ισχύουσα νοµοθεσία της ΕΕ ή τις νοµοθεσίες των κρατών-µελών. Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων µε στόχο τη ρύθµιση, οι Big Tech, όπως αναµενόταν, ξοδέψαν χρηµατικά ποσά ρεκόρ για να ασκήσουν πίεση στα θεσµικά όργανα της ΕΕ.


Το νέο εγχειρίδιο κανόνων της ΕΕ τέθηκε προς ψηφοφορία και εγκρίθηκε στην πρόσφατη Ολοµέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η νέα νοµοθεσία ορίζει σαφώς τις υποχρεώσεις (ανάλογες του µεγέθους των πλατφορµών και των κινδύνων που ενέχουν για την κοινωνία) των παρόχων ψηφιακών υπηρεσιών, ώστε να καταπολεµηθούν η διάδοση παράνοµου περιεχοµένου, η παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο και άλλοι κοινωνικοί κίνδυνοι.

Ο συµπρόεδρος της Οµάδας της Αριστεράς στο Ευρωκοινοβούλιο, Martin Schirdewan, δήλωσε χαρακτηριστικά για το θέµα: «Η ΕΕ έχει µείνει αδρανής για περισσότερα από 10 χρόνια, ενώ οι Facebook, Google και άλλοι έχουν ευθυγραµµίσει την ψηφιακή αγορά µε τα συµφέροντά τους. Ο νόµος για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA) και ο νόµος για τις ψηφιακές αγορές (DMA) είναι ένα µεγάλο βήµα προς την εξυγίανση του διαδικτύου, την καταπολέµηση των ψηφιακών µονοπωλίων και τη δηµιουργία ενός ασφαλούς διαδικτυακού κόσµου για τους χρήστες. Τεράστιες επιτυχίες είναι η απαγόρευση της εξατοµικευµένης διαφήµισης για παιδιά και εφήβους, η απαγόρευση χρήσης ευαίσθητων δεδοµένων, καθώς και η υποχρέωση διαλειτουργικότητας των εφαρµογών µηνυµάτων. Το τελευταίο είναι µια µεγάλη νίκη για τους χρήστες, οι οποίοι δεν θα χρειάζονται πλέον πολλές εφαρµογές messenger και ένα πλήγµα για τον Mark Zuckerberg καθώς το WhatsApp θα χάσει το µονοπώλιό του.

Οι νέες υποχρεώσεις


– Νέα µέτρα για αντιµετώπιση του παράνοµου περιεχοµένου στο διαδίκτυο και υποχρεώσεις ταχείας αντίδρασης των πλατφορµών, µε σεβασµό των θεµελιωδών δικαιωµάτων.

– Ενίσχυση της ιχνηλασιµότητας και των ελέγχων σε εµπόρους στις διαδικτυακές αγορές, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες είναι ασφαλή.

– Αύξηση της διαφάνειας και της λογοδοσίας των πλατφορµών.


– Απαγόρευση παραπλανητικών πρακτικών και στοχευµένης διαφήµισης που απευθύνονται σε παιδιά ή που βασίζονται σε ευαίσθητα δεδοµένα και των µοτίβων χειραγώγησης συµπεριφοράς (τα λεγόµενα «dark patterns»).

Οι µεγάλες διαδικτυακές πλατφόρµες και µηχανές αναζήτησης (µε πάνω από 45 εκατοµµύρια επισκέπτες/µήνα) θα πρέπει να συµµορφώνονται µε πιο αυστηρές υποχρεώσεις.

Για να προλαµβάνονται φαινόµενα αθέµιτων επιχειρηµατικών πρακτικών, οι πλατφόρµες που θεωρούνται ρυθµιστές πρόσβασης θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα τρίτων πλατφορµών µε τις δικές τους υπηρεσίες, αποφεύγοντας έτσι τον εγκλωβισµό των χρηστών σε µία εφαρµογή ή πλατφόρµα ενώ δεν θα µπορούν πλέον:


– Να κατατάσσουν ευνοϊκότερα τις δικές τους υπηρεσίες ή προϊόντα στις πλατφόρµες τους (πρακτικές αυτοπροτίµησης).

– Να δυσκολεύουν την απεγκατάσταση προεγκατεστηµένου λογισµικού ή εφαρµογών από τη συσκευή τους ή να αποτρέπουν τη χρήση εφαρµογών άλλων εταιρειών.

– Να επεξεργάζονται δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για στοχευµένες διαφηµίσεις, εκτός εάν παρέχεται ρητή συγκατάθεση.


Εάν ένας ρυθµιστής πρόσβασης δεν συµµορφώνεται µε τους κανόνες, η Επιτροπή θα µπορεί να επιβάλλει πρόστιµα που ανέρχονται έως και στο 10% του συνολικού παγκόσµιου κύκλου εργασιών της πλατφόρµας το προηγούµενο οικονοµικό έτος, ή έως και στο 20% σε περίπτωση επαναλαµβανόµενης µη συµµόρφωσης.

Αρνητικά στοιχεία των νόµων

Στο νόµο για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες θεωρείται ήπια η συµπερίληψη των υποχρεώσεων για τις αγορές, ενώ δεν συµπεριλήφθηκαν πρόσθετες υποχρεώσεις για πλατφόρµες που χρησιµοποιούνται κυρίως για τη διάδοση πορνογραφικού περιεχοµένου που δηµιουργείται από χρήστες.


Στον δε νόµο για τις Ψηφιακές Αγορές θεωρείται αρνητικό το γεγονός ότι εστιάζει µόνο στις πέντε µεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας των ΗΠΑ, γνωστές και ως GAFAM (Google/Alphabet, Apple, Facebook/Meta, Amazon, Microsoft), ενώ η απαίτηση του ΕΚ για πιο αυστηρά πρόστιµα απορρίφθηκε από το Συµβούλιο.

Ο νόµος για τις ψηφιακές υπηρεσίες εγκρίθηκε µε 539 ψήφους υπέρ, 54 ψήφους κατά και 30 αποχές. Ο νόµος για τις ψηφιακές αγορές εγκρίθηκε µε 588 ψήφους υπέρ, 11 κατά και 31 αποχές.

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.