Ιδεολογικές ακροβασίες Άγκυρας και Ερντογάν



Η ταύτιση των συντηρητικών ισλαμιστών της Τουρκίας με τους Αφροαμερικανούς

Του συνεργάτη μας Βαγγέλη Αρεταίου

Τις ιδεολογικές ακροβασίες του Ταγίπ Ερντογάν και της Άγκυρας αναδεικνύει η στάση της τουρκικής κυβέρνησης και των φιλο-κυβερνητικών μέσων ενημέρωσης απέναντι στις διαδηλώσεις στις ΗΠΑ μετά τη δολοφονία του ΤζΟρτζ Φλόυντ.

Παράλληλα με τις επικρίσεις που η κυβέρνηση και ο Τούρκος Πρόεδρος δέχονται από την αντιπολίτευση για την αντιφατική τους στάση ανάμεσα στην υποστήριξη των διαδηλωτών στις ΗΠΑ και την αυξανόμενη καταστολή στην Τουρκία, οι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στις ΗΠΑ φέρνουν αντιμέτωπο τον Ταγίπ Ερντογάν με επιπλέον αντιφάσεις.

 

Οι «μαύροι» της Τουρκίας

 

Η τουρκική κυβέρνηση και ο Τούρκος Πρόεδρος έσπευσαν να εκφράσουν την υποστήριξή τους στους διαδηλωτές στις ΗΠΑ και στα δημοκρατικά τους δικαιώματα, προχωρώντας πολύ εύκολα σε μια σχεδόν ταύτιση μαζί τους και κυρίως με τους Αφροαμερικανούς. Η ταύτιση αυτή των συντηρητικών ισλαμιστών της Τουρκίας με τους Αφροαμερικανούς δεν είναι νέο φαινόμενο, καθώς βρίσκει τις ρίζες της στον πολιτικό «πατέρα» του σύγχρονου πολιτικού Ισλάμ της Τουρκίας, Νετσμετίν Ερμπακάν και το θαυμασμό του για τους ακτιβιστές του κινήματος πολιτικών δικαιωμάτων στις ΗΠΑ, για τον Μάλκολμ Χ, αλλά κυρίως με τον μουσουλμάνο Μοχάμεντ Αλι. Ο θαυμασμός αυτός και η ταύτιση είχαν στο πρόσφατο παρελθόν φτάσει σε σημείο πολλοί ισλαμιστές, όπως και ο ίδιος ο Ταγίπ Ερντογάν, να αυτοαποκαλούνται «μαύροι» της Τουρκίας και να υιοθετούν ένα αφήγημα με έντονα στοιχεία θυμάτων του συστήματος. Επιπλέον, στη θεώρηση των Τούρκων ισλαμιστών, το μεγάλο μέρος των Αφροαμερικανών είναι μουσουλμάνοι και αυτό ενισχύει ακόμα περισσότερο το αίσθημα ταύτισης.

Όπως έγραψαν τις τελευταίες μέρες έμπειροι παρατηρητές των τουρκικών πραγμάτων, ένας από τους βασικούς λόγους που ώθησαν τον Ταγίπ Ερντογάν και τους οπαδούς του να ταυτιστούν και να στηρίξουν τις διαδηλώσεις στις ΗΠΑ ήταν διότι «διάβασαν» τις διαδηλώσεις ως πάλη για ταυτότητα. Οι πολιτικές ταυτότητες έχουν αναδειχθεί σε βασικό «όπλο» του ΑΚΡ και του Τούρκου Προέδρου για τη συσπείρωση και την κινητοποίηση των οπαδών τους. Συνεπώς, διαδηλώσεις που αφορούν ταυτότητα, πολιτική κυρίως αλλά και κοινωνική, αντιμετωπίζονται από τον Τούρκο Πρόεδρο και τους οπαδούς τους ως πλήρως νομιμοποιημένες και η διεκδίκησή τους θεωρείται ως αναφαίρετο δημοκρατικό δικαίωμα.

Διαδηλώτρια σε συγκέντρωση στην Τουρκία για τα δικαιώματα των γυναικών ASSOCIATED PRESS

«Κίτρινα γιλέκα»

 

Ωστόσο, όπως σημείωσε σε άρθρο της η Νεβσίν Μενγκιού στην αντιπολιτευόμενη εφημερίδα GazetteDuvar, ο Τούρκος Πρόεδρος και οι οπαδοί του είχαν «διαβάσει» πολύ διαφορετικά τις διαδηλώσεις των «Κίτρνων γιλέκων» στη Γαλλία, τις οποίες η Άγκυρα είχε επικρίνει. Ο Ταγίπ Ερντογάν είχε κάνει συστηματικούς παραλληλισμούς ανάμεσα στο κίνημα των «Κίτρινων γιλέκων» και τις διαδηλώσεις του Γκεζί το 2013, τις οποίες η Άγκυρα έχει πλέον δαιμονοποιήσει. Η Νεβσίν Μενγκιού επεσήμανε ότι τα «Κίτρινα γιλέκα» δεν αφορούσαν ταυτότητα αλλά οικονομικά δικαιώματα.

Πολλοί παρατηρητές, τόσο στην Τουρκία όσο και στο εξωτερικό, έσπευσαν να συγκρίνουν τις διαδηλώσεις στις ΗΠΑ με τις διαδηλώσεις του Γκεζί, αλλά βετεράνοι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι συγκρίσεις αυτές παραμένουν σε στενά όρια κυρίως λόγω της διαφορετικής στάσης της τουρκικής αστυνομίας και της αστυνομίας των ΗΠΑ, η οποία ουσιαστικά διχάστηκε απέναντι στους διαδηλωτές με ένα σημαντικό κομμάτι της να τους αντιμετωπίζει φιλικά.

Antifa και Γκιουλέν

Η στάση της Αγκυρας απέναντι στις διαδηλώσεις στις ΗΠΑ εμφανίστηκε ακόμα πιο πολύπλοκη, καθώς σύμβουλοι του Τούρκου Προέδρου αλλά και φιλο-κυβερνητικοί δημοσιογράφοι και αναλυτές προσπάθησαν να συνδέσουν το κίνημα Antifa με τους γκιουλενιστές και το ΡΚΚ, σε μια προσπάθεια να εκμεταλλευτούν πολιτικά την επίθεση του Προέδρου Τραμπ εναντίον του κινήματος Antifa στις ΗΠΑ.

O επικεφαλής της  επικοινωνίας του τουρκικού Προεδρικού Φαχρετίν Αλτούν «επιβεβαίωσε ότι η ειρηνική διαμαρτυρία στις δημοκρατίες είναι νόμιμο δικαίωμα και ότι η βία είναι πάντα παράνομη και υπογράμμισε ότι τόσο η FETÖ (δίκτυο Γκιουλέν) όσο και η Antifa, που λειτουργούν μαζί με τις οργανώσεις YPG-PKK στη Συρία, έχουν υποστηρίξει τη βία στις Ηνωμένες Πολιτείες», σύμφωνα με σχετικό τηλεγράφημα του πρακτορείου Anadolu.

Η Τουρκία θεωρεί ότι το κίνημα Antifa στηρίζει έμπρακτα με μαχητές τους Κούρδους της Συρίας και προσπάθησε να αναδείξει στο έπακρο τις εξάρσεις βίας στις διαδηλώσεις στις ΗΠΑ με το κίνημα αυτό.

Ωστόσο, η σύνδεση αυτή δεν άλλαξε τη βασική στήριξη της Άγκυρας στις διαδηλώσεις στις ΗΠΑ.

Όπως εκτιμούν πολλοί αναλυτές, η υποστήριξη αυτή, μαζί και παράλληλα με την ταύτιση των Τούρκων ισλαμιστών με τους Αφροαμερικανούς, έχει να κάνει και με μια πάγια πλέον τακτική αυταρχικών δημοκρατιών να σπεύδουν να στηρίζουν αντικυβερνητικές διαδηλώσεις σε φιλελεύθερες δημοκρατίες, ώστε να αναδεικνύουν τα δικά τους πλεονεκτήματα.