Ηλιάδης: Διεθνής διάσκεψη με τη συμμετοχή των εμπλεκόμενων χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο

Μπορούν να παρευρίσκονται ως παρατηρητές εκπρόσωποι των κοινοτήτων των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων
  • Το παρατραβήξαμε στα άκρα το θέμα των κυρώσεων, δεν εξυπηρετεί την υπόθεση της Κύπρου
  • Η Αμμόχωστος και η Μόρφου είναι μέρος του διαπραγματευτικού κεκτημένου που επιτεύχθηκε μέχρι το Κραν Μοντανά και δεν πρέπει να το αφήσουμε αυτό να χαθεί.

iliadis

Συνέντευξη στον Μιχάλη Μιχαήλ
Θετικά πρέπει να αξιοποιηθεί η ιδέα του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, για Διεθνή Διάσκεψη, δηλώνει σε συνέντευξή του στην «Κυριακάτικη Χαραυγή» ο πρώην υπουργός και μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας για το Κυπριακό Μάριος Ηλιάδης. Ο κ. Ηλιάδης εισηγείται όπως μετέχουν σε αυτή τη διάσκεψη τόσο η Κυπριακή Δημοκρατία όσο και οι δύο κοινότητες της Κύπρου ως παρατηρητές. Ο κ. Ηλιάδης θεωρεί επίσης ότι η εμμονή στην επιβολή κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας δεν βοηθά την Κύπρο.
Κύριε Ηλιάδη, τι αναμένετε ότι θα γίνει στη Σύνοδο Κορυφής την 1η και 2α Οκτωβρίου μετά και την εξέλιξη που είχαμε στο τελευταίο Συμβούλιο Υπουργών;
Η δική μου εκτίμηση είναι ότι η στάση της Γαλλίας υπήρξε άψογη και ενίσχυσε την Κύπρο και την Ελλάδα. Παράλληλα, η Γερμανία ανέπτυξε μια πρωτοβουλία για αποκλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, προσπαθώντας να μεσολαβήσει για να αποπυροδοτηθεί η κρίση κατά κύριο λόγο ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία και φαίνεται να επιτυγχάνει αυτόν το στόχο. Ωστόσο θεωρώ ότι το μείζον πρόβλημα είναι η γενικότερη αποσταθεροποιητική κατάσταση που ισχύει στην Ανατολική Μεσόγειο, πράγμα το οποίο διέγνωσε, κατά τη γνώμη μου, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, ο οποίος επεξεργάζεται και προωθεί την ιδέα μιας διεθνούς διάσκεψης για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Σε αυτή τη διάσκεψη σίγουρα θα μετάσχουν όλες οι χώρες, της Ανατολικής Μεσογείου περιλαμβανομένης, κατά την άποψή μου και της Λιβύης. Θεωρώ πως θα έπρεπε τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος να αγκάλιαζαν αυτή την πρωτοβουλία και να την προωθήσουν με τις χώρες της περιοχής που έχουν καλές σχέσεις. Είναι λυπηρό που δεν το έχουν πράξει μέχρι τώρα. Την πρόταση για τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης την κατέθεσα δημόσια τον Ιανουάριο 2020 προτού επέμβει η Τουρκία στην κυπριακή ΑΟΖ και πριν στείλει τα ερευνητικά της.
Υπάρχει και μία εισήγηση από τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν για την πραγματοποίηση μιας παρόμοιας διάσκεψης με τη συμμετοχή και των Τουρκοκυπρίων. Πώς εκτιμάτε αυτή την πρόταση;
Από τη στιγμή που θα μετέχει σε μια τέτοια διάσκεψη η Κυπριακή Δημοκρατία ως μέλος της Ε.Ε. και ως αναγνωρισμένο κράτος από τα Ηνωμένα Έθνη και όλους τους διεθνείς φορείς, θα άξιζε να μελετήσουμε το ενδεχόμενο να παρίστανται και να εκπροσωπούνται και οι εκπρόσωποι των δύο κοινοτήτων ως παρατηρητές. Αυτές οι δύο κοινότητες θα αποτελέσουν άλλωστε τις συνιστώσες πολιτείες του μελλοντικού ομοσπονδιακού κράτους.
Λέτε ότι αυτό μπορεί να γίνει υπό την προϋπόθεση ότι θα εκπροσωπείται η Κυπριακή Δημοκρατία;
Ακριβώς, θα μετέχει η Κυπριακή Δημοκρατία ως κράτος, όπως θα μετέχουν και τα άλλα κράτη -το Ισραήλ, η Αίγυπτος και η Ελλάδα κ.α.- και λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαιτερότητα του δικού μας προβλήματος, θα μπορούσαν να κληθούν να παρευρίσκονται ως παρατηρητές εκπρόσωποι των κοινοτήτων των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων.
Αυτή η εκπροσώπηση δεν μπορεί να παραπέμψει σε αναβάθμιση των Τουρκοκυπρίων;
Γίνεται πολύς λόγος γι’ αυτή την αναβάθμιση, αλλά κατά την άποψή μου είναι δεδομένο –και παλεύουμε για να δημιουργήσουμε αυτό το πράγμα– την ομοσπονδιακή συγκρότηση του αυριανού ομοσπονδιακού κράτους. Εάν θεωρήσουμε αυτό το πράγμα ως δεδομένο, νομίζω δεν δημιουργείται πρόβλημα αποαναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Απλώς λαμβάνονται υπόψη οι δικές μας ιδιαιτερότητες και απευθυνόμαστε οπωσδήποτε και στους συμπατριώτες μας Τουρκοκυπρίους να παρακολουθήσουν αυτή τη Διάσκεψη. Δεν βλέπω προσωπικά οποιονδήποτε κίνδυνο υποβάθμισης της Κ.Δ. είτε αναγνώρισης του παράνομου μορφώματος των κατεχομένων.
Η γραμμή που ακολούθησε η κυβέρνηση για αυστηρές κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας και που οδήγησαν στο αποτέλεσμα που όλοι ξέρουμε, θεωρείτε ότι ήταν σωστή;
Ήταν εύλογο το αίτημα να αντιμετωπιστεί η Τουρκία με την αυστηρότητα που πρέπει, λαμβάνοντας υπόψη την έντονη συμπεριφορά και την παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Κατά την άποψή μου θα έπρεπε να παρατηρούμε προσεκτικά τους Ευρωπαίους εταίρους, να σταθμίσουμε προσεκτικά τις απόψεις και τις αντιδράσεις τους και υπό το φως αυτών των αντιδράσεων να τοποθετούμαστε εμείς. Το να το παρατραβήξουμε στα άκρα αυτό το θέμα των κυρώσεων, η άποψη η δική μου είναι ότι δεν εξυπηρετεί την υπόθεση της Κύπρου. Εύχομαι και ελπίζω μετά τις συστάσεις της φίλης-χώρας, της Γαλλίας, να κάνουμε δεύτερες σκέψεις γύρω από αυτό το θέμα. Προφανώς έχουν ενοχληθεί πάρα πολύ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις από το ότι «παρεμποδίζεται» η επιβολή κυρώσεων της Λευκορωσίας, που είναι διακαής πόθος τους.
Υπάρχει η άποψη ότι η κυβέρνηση επικεντρώθηκε στο θέμα των κυρώσεων αφήνοντας εκτός ατζέντας το θέμα της επανέναρξης των συνομιλιών ή το άφησε σε πρωτοβουλίες άλλων, όπως π.χ. του Γ.Γ. του ΟΗΕ;
Πολύ καλά κάνει η κυβέρνηση και επικαλείται την τελευταία δήλωση του κ. Γκουτέρες, όμως θα έπρεπε η κυβέρνηση να ήταν πιο ενεργητική και να αναλάμβανε περισσότερες πρωτοβουλίες. Για παράδειγμα, όταν εξαγγέλθηκε η επίσκεψη στην Κύπρο του κ. Μισέλ, ο οποίος θα ερχόταν εδώ για να συνομιλήσει με την κυπριακή κυβέρνηση, θα μπορούσε η δική μας πλευρά να τον βολιδοσκοπήσει για το κατά πόσον θα μπορούσε να κληθεί σε μια τέτοια συνάντηση και εκπρόσωπος των Τουρκοκυπρίων, πάντοτε λαμβάνοντας υπόψη το ειδικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος. Αναλογιστείτε τι μηνύματα θα έστελνε μια τέτοια κίνηση και προς τους Τουρκοκυπρίους αλλά και προς τον Αντόνιο Γκουτέρες, που ετοιμάζεται να αναλάβει νέα πρωτοβουλία μετά την εκλογική διαδικασία στα κατεχόμενα.
Παράλληλα με όλα αυτά, έχουμε τις απειλές για εποικισμό της Αμμοχώστου αλλά και τις δηλώσεις Τατάρ ότι πρέπει να ξεχάσουμε τη Μόρφου. Πόσο πρέπει να μας ανησυχούν τέτοιες καταστάσεις;
Οπωσδήποτε ο κ. Τατάρ απευθύνεται στους δικούς του ακραίους και λόγω της εκλογικής διαδικασίας του Οκτωβρίου. Όμως η δική μου η εκτίμηση είναι πως είναι τόσο μεγάλες οι αντιδράσεις από την Ε.Ε. και τον διεθνή παράγοντα, που ο οποιοσδήποτε Τ/κύπριος ηγέτης θα σκεφτεί διπλά και τριπλά προτού προχωρήσει σε αυτόν το δρόμο. Και η Αμμόχωστος και η Μόρφου είναι μέρος του διαπραγματευτικού κεκτημένου που επιτεύχθηκε μέχρι το Κραν Μοντανά και δεν πρέπει να το αφήσουμε αυτό να χαθεί.
Πολλοί υποστηρίζουν ότι μέρα με τη μέρα απομακρυνόμαστε από την ομοσπονδιακή λύση. Το λέει ξεκάθαρα η Τουρκία και μέρος της τ/κυπριακής ηγεσίας αλλά και κόμματα στην ε/κυπριακή πλευρά.
Υπάρχει όμως η θέση της διεθνούς κοινότητας, των ΗΕ και της ΕΕ ότι η λύση του Κυπριακού είναι η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία. Και είναι η μορφή λύσης που αποδέχθηκαν όλοι οι Πρόεδροι της Κυπριακής Δημοκρατίας και οποιοσδήποτε χειρίστηκε το κυπριακό πρόβλημα. Επομένως μπροστά στην ακραία τοποθέτηση κάποιων, θα πρέπει να αντιπαραθέσουμε αυτή την πραγματικότητα.
Όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον Κόσμο και όλη την επικαιρότητα στο dialogos.com.cy