Ίση εργασία για άνιση αµοιβή σε µια άνιση κοινωνία

  • Καθημερινή ενημέρωση

    Κάθε πρωί η επικαιρότητα στο inbox σου.


Το θέµα των διακρίσεων ανάµεσα στα φύλα έχει πολλές πτυχές, µία από τις οποίες είναι και το χάσµα αµοιβών ή αλλιώς η ανισοµισθία µεταξύ ανδρών και γυναικών, που αποτελεί ακόµα µια µορφή δυσµενούς διάκρισης ανάµεσα στα φύλα. ∆υστυχώς, εν έτει 2022, το πρόβληµα όχι µόνο παραµένει, αλλά δεν γίνεται σχεδόν καµία προσπάθεια από τους αρµόδιους φορείς για να αντιµετωπιστεί αποτελεσµατικά.

Η ηλικία, η εµπειρία, τα επίπεδα εκπαίδευσης, η φυλή, η θρησκεία, η καταγωγή, η σεξουαλικότητα ή η αναπηρία επηρεάζουν την αµοιβή των ανθρώπων. Ωστόσο, οι αγορές εργασίας διαχωρισµένες µε βάση το φύλο, οι περιορισµοί που τίθενται στην ισορροπία επαγγελµατικής και προσωπικής ζωής, καθώς και τα σεξιστικά στερεότυπα παίζουν επίσης τεράστιο ρόλο.

Παραµένει κυρίαρχη η εσφαλµένη άποψη ότι οι γυναίκες είναι οι κύριοι φροντιστές των παιδιών, των ηλικιωµένων ή των συντρόφων τους µε επακόλουθο να µειώνεται περαιτέρω η δυνατότητα της γυναίκας να κερδίσει υψηλότερο µισθό ή να εργαστεί περισσότερες ώρες.

Εξαιτίας των διακρίσεων περισσότερες γυναίκες κινδυνεύουν από τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισµό σε σχέση µε τους άνδρες. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της οικονοµικής κρίσης οι γυναίκες αντιµετωπίζουν πιο σκληρές οικονοµικές συνθήκες από τους άνδρες, καθώς επίσης οι γυναίκες που βρίσκονται σε αγροτικές περιοχές βίωσαν άνευ προηγουµένου στερήσεις.

Οι γυναίκες στην Ε.Ε. κερδίζουν 16% λιγότερα από τους άνδρες

Η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαιώνει ρητά την ισότητα των φύλων και την απαγόρευση των διακρίσεων. Τα άρθρα 2 και 3 αναφέρουν και τα δύο ως «βασικές αξίες της Ένωσης», τα άρθρα 8, 23, 153 και 157 ορίζουν ότι άνδρες και γυναίκες πρέπει να έχουν ίση µεταχείριση, ενώ τα άρθρα 10, 19 και 21 καλύπτουν τη µη διάκριση µεταξύ των φύλων.

Η ίση αµοιβή για ίση εργασία είναι θεµελιώδης πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύµφωνα µε την ευρωπαϊκή νοµοθεσία, τα άτοµα που έχουν υποστεί µισθολογικές διακρίσεις µπορούν να κινηθούν νοµικά χωρίς να φοβούνται αντίποινα από τον εργοδότη τους. Προκειµένου να καταπολεµηθεί περαιτέρω το µισθολογικό χάσµα µεταξύ των δύο φύλων και να διασφαλιστεί η πλήρης εφαρµογή της αρχής της ίσης αµοιβής µεταξύ γυναικών και ανδρών, υιοθετήθηκε τον Νοέµβριο του 2017 το «Σχέδιο ∆ράσης της ΕΕ 2017-2019: Αντιµετώπιση της διαφοράς αµοιβών µεταξύ των δύο φύλων».

Το σχέδιο δράσης περιλαµβάνει 24 δράσεις που έχουν κατανεµηθεί σε 8 βασικούς τοµείς δράσης. Συγκεκριµένα: τη βελτίωση της εφαρµογής της αρχής της ίσης αµοιβής, την καταπολέµηση του διαχωρισµού σε επαγγέλµατα και τοµείς, την αντιµετώπιση του κάθετου διαχωρισµού (γυάλινη οροφή), την αντιµετώπιση της ποινής περίθαλψης, την καλύτερη αξιοποίηση των δεξιοτήτων, των προσπαθειών και των ευθυνών των γυναικών, την αποκάλυψη ανισοτήτων και στερεοτύπων, την ενηµέρωση σχετικά µε τη διαφορά αµοιβών µεταξύ των δύο φύλων και την ενίσχυση των συνεργασιών για την αντιµετώπιση του µισθολογικού χάσµατος µεταξύ των δύο φύλων.

Η Sandra Pereira (ευρωβουλευτής της Αριστεράς, Πορτογαλία) αναφέρει πως: «Τα δικαιώµατα των γυναικών πρέπει να διασφαλίζονται σε κάθε πτυχή της ζωής τους: από προσωπική, οικογενειακή, επαγγελµατική, κοινωνική έως πολιτική. Η ίση αµοιβή µεταξύ ανδρών και γυναικών -η οποία βασίζεται στην αύξηση των µισθών για όλους τους εργαζοµένους- είναι απαραίτητη».

Στην ΕΕ, το χάσµα ανέρχεται επί του παρόντος στο 16%, που σηµαίνει ότι οι γυναίκες στην ΕΕ κερδίζουν, κατά µέσο όρο, 16% λιγότερα ανά ώρα από τους άνδρες, ποσοστό το οποίο µπορεί να φτάσει έως και το 40% όταν ληφθούν υπόψιν τα ποσοστά απασχόλησης και η συνολική συµµετοχή στην αγορά εργασίας. Συνεπάγεται ότι γυναίκες εργάζονται χωρίς αµοιβή για 59 ηµέρες το χρόνο. Ως αποτέλεσµα, οι συντάξεις των γυναικών είναι περίπου 37% χαµηλότερες από τις συντάξεις των ανδρών.

Το 16% στο χάσµα αµοιβών µεταξύ των φύλων καταδεικνύει ότι οι γυναίκες υφίστανται εκµετάλλευση από τους εργοδότες και αντιµετωπίζονται άνισα. Ένα στοιχείο το οποίο φανερώνει ότι τα νοµικά κατοχυρωµένα δικαιώµατα της «ίσης εργασίας για ίση αµοιβή» παραµένουν ανεκπλήρωτα ή συχνά περιορίζονται στο πεδίο εφαρµογής τους, εν µέρει λόγω της απορρύθµισης της εργασίας και της έλλειψης επιβολής.

Η ανισοµισθία αντανακλά και στη συνταξιοδότηση των γυναικών

λειονότητα των ανέργων και των εργαζοµένων µε µερική απασχόληση. Το ποσοστό φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισµού των γυναικών το 2020 ήταν 22,2% και παρά τη σχετική µείωση από τα προηγούµενα έτη, παραµένει υψηλότερο από ό,τι το ποσοστό των αντρών.

Το χάσµα αµοιβών στην Κύπρο µεταξύ αντρών και γυναικών έχει µειωθεί στο 10,4%. Η µείωση του χάσµατος δεν προήλθε, όµως, από την αύξηση των µισθών και των ποιοτικών θέσεων εργασίας των γυναικών, αλλά από τη µείωση των µισθών και την αύξηση της ανεργίας και της µερικής απασχόλησης των αντρών.

Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι ο κατώτατος µισθός, ο οποίος ουσιαστικά καλύπτει επαγγέλµατα που στην πλειοψηφία τους εργάζονται γυναίκες, δεν έχει αυξηθεί από το 2012.

Τα στατιστικά στοιχεία για την Κύπρο καταδεικνύουν ότι τα ζητήµατα ισότητας µεταξύ ανδρών και γυναικών είναι απογοητευτικά. Η εφαρµογή των νεοφιλελεύθερων και αντιλαϊκών πολιτικών της κυβέρνησης ∆ΗΣΥ – Αναστασιάδη έχει παγιώσει τις ανισότητες, ιδιαίτερα ανάµεσα στις ευάλωτες οµάδες των γυναικών όπως οι συνταξιούχες, οι µακροχρόνια άνεργες, οι ανάπηρες, οι πολύτεκνες, οι µονογονιοί, οι µετανάστριες και οι χαµηλά αµειβόµενες.

Μεγάλο κενό συνεχίζει να υπάρχει στις δοµές φροντίδας και φύλαξης παιδιών και άλλων εξαρτώµενων ατόµων, καταλυτικός παράγοντας στη στήριξη της εργαζόµενης οικογένειας και της µητέρας. Η ανεπάρκεια του κοινωνικού ρόλου του κράτους δεν δίνει, ουσιαστικά, απαντήσεις στις προκλήσεις που έχει να αντιµετωπίσει σήµερα η οικογένεια, µε αποτέλεσµα να µη διασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες και δικαιώµατα, κύρια στα παιδιά, αλλά και στις γυναίκες.

Το εργασιακό περιβάλλον συνεχώς µεταβάλλεται, όµως δεν δίνονται παράλληλα εφόδια για να µπορεί η γυναίκα να ενταχθεί και να παραµείνει στην αγορά εργασίας. Η φιλελευθεροποίηση του ωραρίου των καταστηµάτων σε 7 µέρες την εβδοµάδα, η εισαγωγή νέων µορφών απασχόλησης µε µη ρυθµισµένους όρους, ιδιαίτερα στον τοµέα των υπηρεσιών, η εισαγωγή νέων τεχνολογιών κ.α. εξαναγκάζουν χιλιάδες γυναίκες σε εργασιακές συνθήκες που αντί να συµβάλλουν στη χειραφέτηση και στη συµµετοχή τους σε όλους τους κοινωνικούς τοµείς, τις σκλαβώνουν όλο και περισσότερο στον παραδοσιακό ρόλο της µητέρας/οικοκυράς.

Αυτό έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο κατά την εργασιακή ζωή τους, όσο και στη συνταξιοδότησή τους. Με αυτά τα δεδοµένα υπάρχει ο κίνδυνος το σηµερινό χάσµα συντάξεων αντρών και γυναικών, που ανέρχεται στο 37,5%, να παραµείνει σε υψηλό ποσοστό και τα επόµενα χρόνια.

Screenshot 2022 08 19 235121

Η ΠΟΓΟ διεκδικεί µε συνέπεια:

– Στήριξη της γυναικείας απασχόλησης µε πλήρεις, ασφαλείς και αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας µέσα από τη νοµική ρύθµιση της υποχρέωσης για καθολική εφαρµογή των κλαδικών συµβάσεων εργασίας και τη θεσµοθέτηση µηχανισµού για καθορισµό ελάχιστων µισθών και ωφεληµάτων για εργαζοµένους που δεν καλύπτονται από τις συλλογικές συµβάσεις.

– Ανάδειξη των κινδύνων που προκύπτουν από τις ευέλικτες µορφές απασχόλησης, οι οποίες προωθούνται ως µέτρο συµφιλίωσης επαγγελµατικής µε οικογενειακή ζωή, ενώ στην πραγµατικότητα οδηγούν στην απορρύθµιση των εργασιακών σχέσεων και διαιωνίζουν τις υφιστάµενες ανισότητες.

– Αναχαίτιση της γυναικείας ανεργίας µέσα από προγράµµατα επανένταξης στην εργασία και προγράµµατα κατάρτισης γυναικών στις νέες τεχνολογίες.

– Τερµατισµό της φιλελευθεροποίησης των ωραρίων λειτουργίας των καταστηµάτων.

– Πλήρη εφαρµογή του νόµου για την Ίση Αµοιβή και αποτελεσµατικά µέτρα για την καταπολέµηση του χάσµατος αµοιβών και συντάξεων µεταξύ αντρών και γυναικών.

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.