Ιστορικές διαδρομές: «Η Δίκη του προλετάριου ποιητού Τεύκρου Ανθία» (Μέρος 2ο)

Ο Τεύκρος Ανθίας και ο Θεοδόσης Πιερίδης αποτελούν τα φωτεινά σύμβολα του Πολιτισμού της Κύπρου και της κυπριακής Αριστεράς.

Η δίκη του προλετάριου ποιητού Τεύκρου Ανθία

Μέρος 2ο

Επιμέλεια: Μιχάλης Μιχαήλ

Αρχίζουμε από σήμερα τη δημοσίευση των δημοσιευμάτων που αφορούν τη δίκη του μεγά­λου ποιητή Τεύκρου Ανθία, όπως δημοσιεύθη­καν στην εβδομαδιαία εθνικο-αγροτική εφημε­ρίδα «Πάφος».

Διαβάστε επίσης:

Ιστορικές διαδρομές: «Η Δίκη του προλετάριου ποιητού Τεύκρου Ανθία»

Τα δημοσιεύματα με τον τίτλο «Η δίκη του προλετάριου ποιητού Τεύκρου Ανθία» δημοσι­εύθηκαν σε δύο εκδόσεις της εφημερίδας, στις 31 Μαρτίου και στις 7 Απριλίου 1931, και κά­λυπταν το μεγαλύτερο μέρος των σελίδων της εφημερίδας.

Το πρώτο δημοσίευμα εμφανίστηκε στο κάτω μέρος της πρώτης σελίδας της εφημερίδας¹.

Efimeridapafos
Η εβδομαδιαία εφημερίδα «πάφος» της 31ης μαρτίου ξεκινά τη δημοσίευση της περιγραφής της δίκης του τεύκρου ανθία.

Ο Ανθίας κατηγορούμενος ως μέλος του Κ.Κ.Κ.

Στην εισαγωγή του δημοσιεύματος διαβάζου­με ότι την Τρίτη 24 Μαρτίου ξεκίνησε η δίκη του Ανθία ενώπιον του πλήρους Πταισματοδικεί­ου Πάφου. Δικαστές ήταν οι Γκρην και Δερβίς (δεν αναφέρονται επίθετα): «Η δίκη του ποιητού Τεύκρου Ανθία εκ Κοντέας και νυν εν Κτήματι², κατηγορούμενου επί το ότι κατά τα έτη 1931 και 1932 ήτο μέλος παρανόμου συνδέσμου, δηλα­δή του “Κομμουνιστικού Κόμματος της Κύπρου”, κατά παράβασιν των άρθρων 57 και 61 του Κυ­πριακού Ποινικού Νόμου».

Η εφημερίδα μάς πληροφορεί ότι «ο κατηγο­ρούμενος ηρνήθη την ενοχήν του».

Το κατηγορητήριο από τον Γενικό Εισαγγελέα

Απαγγέλλοντας το κατηγορητήριο, ο Γενικός Εισαγγελέας ανέφερε ότι «συμφώνως με τον Κυ­πριακόν Ποινικόν Νόμον δεν επιτρέπεται κανείς να αποτελή μέλος παράνομου Συνδέσμου. Εις την παρούσαν υπόθεσιν θα αποδείξω δύο τινά: α) ότι το Κομμουνιστικόν Κόμμα αποτελεί “πα­ράνομον σύνδεσμον” και πρέπει να παύση να υφίσταται και β) ότι ο κατηγορούμενος υπήρξε μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος.

Συμφώνως με τον ποινικόν νόμον, οιονδήπο­τε πρόσωπον συνδέεται με “παράνομον σύνδε­σμον” παραβιάζει τον νόμον και παρανομεί.

Εκτός του Κ.Κ.Κ. υπάρχει και μια άλλη παρά­νομος οργάνωσις εν Κύπρω, ο Σύνδεσμος της εργατικής βοηθείας, ο οποίος αποβλέπει εις την παροχήν βοηθείας εις παρανομούντας εργάτας, λ.χ. πληρώνει δικηγόρους διά να υπερασπι­σθούν τους Κομμουνιστάς.

Διά μαρτυρίας θα αποδείξω τον ισχυρισμόν μου. Θα καλέσω κάποιον Χουλουσήν, ο οποίος υπήρξε μέλος της Κεντρικής Κομμουνιστικής Επιτροπείας, ο οποίος θα σας πη κάτι σχετιζόμε­νον με τους σκοπούς του Κόμματος.

Θα παρουσιάσω τους κανονισμούς του Κυ­πριακού Κομμουνιστικού Κόμματος, εκ των οποίων ο εις αποβλέπει εις την ίδρυσιν κομμου­νιστικής δημοκρατίας εν Κύπρω, ο δεύτερος εις την κατάργησιν της Βρετανικής διακυβερνήσε­ως εν Κύπρω και εις συνεχή προσπάθειαν προς κατάρριψιν της Αγγλικής διακυβερνήσεως. Θε­ωρεί ως νόμιμον την γενική απεργίαν, αν και αύτη εν Αγγλία θεωρείται ως παράνομος.

Εν ολίγοις, οι σκοποί του Κ.Κ.Κ. είναι παρά­νομοι. Τελευταίως το Κομμουνιστικόν Κόμμα επλήρωσεν δικηγόρον όστις ανέλαβε την υπε­ράσπισιν κάποιου Ζίγκα, όστις ήτο κομμουνι­στής και κατεδικάσθη εις ενός έτους φυλάκισιν. Ο κατηγορούμενος έκαμεν έφεσιν και ο δικηγό­ρος του ήτο με την εντύπωσιν ότι ο πελάτης του θα απηλλάττετο αλλά και το Εφετείον εύρεν ότι ο Κομμουνισμός είναι κάτι παράνομον και τον έστειλεν στην φυλακήν. Θα φέρω μαρτυρίαν να υποδείξω ότι είναι εις εκ των δραστηριότερων παραγόντων της κομμουνιστικής προπαγάνδας εν Κύπρω. Ομιλεί κομμουνιστικώς και ονομάζει τον εαύτον του κομμουνιστήν.

Κατά την 23.10.1931 κατά τα ταραχάς παρό­τρυνε το Κ. Κόμμα να κάμη έφοδον εναντίον της Αστυνομίας. Μετά τας ταραχάς ενετοπίσθη εις την Κοντέαν δυνάμει του περί Αμύνης διατάγμα­τος, αλλά και εκεί εγένοντο παράπονα εναντίον του και ηναγκάσθημεν να τον απομακρύνωμεν, κατόπιν περιωρίσθη εις τας φυλακάς συμφώνως του διατάγματος Αμύνης και κατόπιν εντοπίσθη εις Ανδρολίκουν.

Εκεί εδημιούγει ταραχάς και ηναγκάσθη ο Μουχτάρης και η χωριτική επιτροπεία να ζητή­σουν την απομάκρυνσίν του. Συνελήφθη και πά­λιν και προσήχθη εις το Δικαστήριον. Θα ζητήσω δε σήμερον από τας εντιμότητάς σας να τον βά­λουν εις το μέρος που του αρμόζει, δηλαδή εις την φυλακήν.

Εκτός της μαρτυρίας, θα προσαγάγω και πλή­θος επιστολών του κατηγορουμένου, ο οποίος φαίνεται ότι ηγάπα πολύ την αλληλογραφίαν.

Μεταξύ των προσώπων ο κατηγορούμενος ήρχετο εις αλληλογραφίαν ήσαν και οι διάση­μοι Κομμουνισταία Κόνωνας και Κουλουράς. Η αλληλογραφία του με τα πρόσωπα αυτά είναι αυτοχρήμα επαναστατική. Επίσης θα προσαχθή η αλληλογραφία του με κάποιον Τιμόθεον από την Μόσχαν, στην οποία καυχάται ότι έσπειρε τον σπόρον της επαναστάσεως στο μέρος εις το οποίον ενετοπίσθη και λέγει ότι ελπίζει εντός ολίγου να φυλακισθή.

Εν τέλει, θα παρουσιάσω σειράν διαμαρτυρι­ών προς την Α. Εξοχότητα τον Κυβερνήτην και τον Αρχιαστυνόμον. Εις τον Αρχιαστυνόμον δια­μαρτύρεται διότι οι αστυνομικοί μεταχειρίζονται τους κομμουνιστάς ως κακούργους, ενώ αυτοί αποβλέπουν παρά μόνον σκοπούς επαναστατι­κούς. Είναι περίεργον ενώ οι κομμουνισταί απει­λούν τον λαιμόν των άλλων, οι ίδιοι θέλουν από την Κυβέρνησιν να τους περιποιήται.

Νομίζω ότι πολύ απατώνται εις τας απόψεις των. Εις τας επιστολάς που ο κατηγορούμενος χαρακτηρίζει εαυτόν ως κομμουνιστήν, διαμαρ­τύρεται εις τον Κυβερνήτην διότι ούτος θέλει να περιορίση τας επαναστατικάς ενεργείας του και εισηγείται ότι ο Κυβερνήτης δεν πρέπει να κάμη τούτο. Γράφει προς αυτόν ότι θα φροντί­ση να εγείρη το μίσος και την λύσσαν κατά της Κυβερνήσεως. Επίσης χαρακτηρίζει εαυτόν ως μορφωμένον κομμουνιστήν. Η κατηγορία κατά του κατηγορουμένου είναι ότι από το 1931 μέχρι σήμερον αποτελεί μέλος παράνομου συνδέσμου. Εις ερώτησιν του προέδρου του δικαστηρίου τι ηλικίαν έχει ο κατηγορούμενος, εδόθη η απά­ντησις ότι είναι 29 ετών».

Istorikesdi
Οι συνθήκες ζωής τη δεκαετία του 1930, ακόμα και στις πόλεις, ήταν άθλιες για τη μεγάλη μάζα του λαού.

Οι μάρτυρες κατηγορίας

Μετά την απαγγελία των κατηγοριών από τον Γενικό Εισαγγελέα, ξεκίνησε η παρέλαση των μαρτύρων, που στα δημοσιεύματα της εφη­μερίδας παρουσιάζονται με το όνομά τους ή με τα αρχικά τους, όπως π.χ. Νέαρχος Χριστοφή, Χ.Χ., Γιαννακός Αντωνίου κλ.π.

Άλλο χαρακτηριστικό σημείο είναι ότι κλή­θηκαν μάρτυρες τόσο από τη Λευκωσία όσο και από τη γενέτειρα του Ανθία, την Κοντέα, αλλά και από την Αμμόχωστο.

Μερικές επισημάνσεις

Μέσα από την απαγγελία του Γενικού Εισαγ­γελέα της αποικιοκρατίας τεκμηριώνονται όλα όσα κατά καιρούς έχουν γραφτεί ή έχουν δημο­σιοποιηθεί σχετικά με τις διώξεις που υπέστη το Κ.Κ.Κ.

Και αποτελούν απάντηση σε όσους επιχει­ρούν με διάφορους τρόπους να περάσουν μηνύ­ματα αμφισβήτησης της αντιαποικιακής δράσης του Κ.Κ.Κ. ή να το κατηγορήσουν ως αντεθνικό, επειδή δεν υποστήριζε την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Και πρέπει να σημειωθεί πως οι Βρετανοί ουδέποτε δίωξαν με τόση μανία πολι­τικό σχήμα στην Κύπρο πλην του Κ.Κ.Κ. και αρ­γότερα του ΑΚΕΛ. Κι αυτό γινόταν πάντοτε σε συνεργασία με τη Δεξιά, η οποία είχε προνομι­ακή μεταχείριση από την αποικιακή κυβέρνηση.

β) Οι κατηγορίες που απαγγέλθηκαν εναντί­ον του Τ. Ανθία, ότι είναι μέλος του παράνομου συνδέσμου και ως εκ τούτου παρανομεί, επίσης είναι ενδεικτικό του πώς οι Βρετανοί συμπεριφέ­ρονταν στο Κ.Κ.Κ.

γ) Το τρίτο που οφείλουμε να επισημάνουμε είναι ότι επί Αγγλοκρατίας ήταν απαγορευμένες οι γενικές απεργίες, κάτι το οποίο έσπασαν οι κομμουνιστές.

δ) Αποκαλύπτει επίσης το σύστημα αλληλεγ­γύης μεταξύ των κομμουνιστών με το διορισμό δικηγόρων για όσα από τα μέλη του Κ.Κ. διώκο­νταν και δικάζονταν.

ε) Η παρακολούθηση των κομμουνιστών ήταν στην ημερήσια διάταξη, σύμφωνα με την ομο­λογία του Γενικού Εισαγγελέα, ενώ και οι διορι­σμένες από τους Βρετανούς τοπικές Αρχές (κοι­νοτάρχες και κοινοτικά συμβούλια) ουσιαστικά παρακολουθούσαν τους κομμουνιστές και ενημέ­ρωναν τις Αρχές για τις κινήσεις τους. Οι Αρχές μάλιστα παρακολουθούσαν μέχρι και την αλλη­λογραφία των σεσημασμένων κομμουνιστών.

ζ) Οι Βρετανοί είχαν εφαρμόσει το μέτρο του λεγόμενου εντοπισμού για τους κομμουνιστές. Ο εντοπισμός δεν ήταν τίποτε άλλο από μια μορ­φή εσωτερικής εξορίας. Δηλαδή έπαιρναν έναν κομμουνιστή που δρούσε π.χ. στη Λευκωσία και τον έστελναν σε ένα απομακρυσμένο χωριό, ιδι­αίτερα της Πάφου, όπου τον είχαν περιορισμένο στο χωριό εκείνο. «Εκεί εδημιούγει ταραχάς και ηναγκάσθη ο Μουχτάρης και η χωριτική επι­τροπεία να ζητήσουν την απομάκρυνσίν του», ανέφερε συγκεκριμένα για τον Ανθία ο Γενικός Εισαγγελέας.

η) Από τις αναφορές του Γενικού Εισαγγελέα εξάγεται κι ένα άλλο συμπέρασμα. Ότι τελικά αυτή η ενέργειά τους ήταν λάθος, διότι στο τέλος οι κομμουνιστές έκαναν πολιτική και ιδεολογική δουλειά ανάμεσα στους κατοίκους των χωριών όπου εντοπίζονταν από τις βρετανικές Αρχές. Κι αυτός ήταν ένας από τους πολλούς λόγους που οι ιδέες της Αριστεράς εξαπλώθηκαν και στο πιο απομακρυσμένο χωριό της Κύπρου.

Στο επόμενο σημείωμά μας θα παραθέσου­με τις καταθέσεις ενώπιον του δικαστηρίου της Πάφου των μαρτύρων τους οποίους κάλεσαν οι βρετανικές αστυνομικές Αρχές για να μαρτυρή­σουν κυρίως εναντίον του Τεύκρου Ανθία.

———————————————–

¹Διατηρούμε τη γλώσσα και την ορθογραφία των πρωτότυπων κειμένων.

²Κτήμα ονομαζόταν η σημερινή πόλη της Πάφου. Όπως αναφέραμε και στο προηγούμενο σημείωμά μας, ο Τ. Ανθίας είχε εντοπιστεί από τις βρετανικές αρχές στο χωριό Αντρολύκου της επαρχίας Πάφου.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.