Ήξεις αφήξεις για τον Συνήγορο Ασθενή

Της
Δρος Ανδρούλλας Ελευθερίου*

 

Φωτιά έχει πάρει και πάλι το σκηνικό της υγείας –και όχι άδικα– µε επίκεντρο αυτή τη φορά το πολυσυζητηµένο θέµα του Συνηγόρου Υγείας και Ασθενή, ενός πάγιου και διαχρονικού αιτήµατος των οργανωµένων συνόλων ασθενών, ειδικότερα της ΟΣΑΚ και της Παγκύπριας Συµµαχίας Σπάνιων Παθήσεων, και ενός θεσµού «κλειδί» για την προστασία των δικαιωµάτων τους. […]

Μέχρι σήµερα, δυστυχώς, δεν κατορθώσαµε να δηµιουργήσουµε κατάλληλα εργαλεία ούτε για τη διαφύλαξη και προώθηση των δικαιωµάτων όλων συνολικά των ασθενών, ούτε για τη λυσιτελή διευθέτηση των παραπόνων που υποβάλλουν, ούτε για την έγκυρη και συστηµατική ενηµέρωση για τα δικαιώµατά τους και την αποτελεσµατική διεκδίκησή τους, αλλά ούτε συνολικότερα για τη διασφάλιση και αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόµενων υγειονοµικών υπηρεσιών προς τους πολίτες. Υπήρξε, συνεπώς, βασικό αίτηµα πολλών κοινωνικών εταίρων, και κυρίως των οργανωµένων ασθενών, τα τελευταία χρόνια να εκσυγχρονιστεί ο παρωχηµένος και εν πολλοίς αναξιοποίητος «Περί της Κατοχύρωσης και της Προστασίας των ∆ικαιωµάτων των Ασθενών» Νόµος του 2004 και να συµπεριλάβει, στο πλαίσιο της λελογισµένης επικαιροποίησής του, τη θέσπιση του Συνηγόρου Υγείας και Ασθενή.

Ακριβώς αυτοί ήταν οι λόγοι για τους οποίους, ως συντονίστρια της Ad Hoc Επιτροπής για την αναβάθµιση του σχετικού νοµοσχεδίου και κατόπιν εντολής του Προέδρου της ∆ηµοκρατίας και του Υπουργικού Συµβουλίου, ανέλαβα το 2017 την εκπόνηση µελέτης προς εισήγηση τροποποιήσεων στον υφιστάµενο Νόµο για τα ∆ικαιώµατα των Ασθενών, η οποία και παραδόθηκε γραπτώς στον ίδιο τον Πτ∆ τον Σεπτέµβριο του 2018.

Στην εν λόγω µελέτη, υπό τον τίτλο «Εθνική Στρατηγική για τα ∆ικαιώµατα των Ασθενών», προβλεπόταν φυσικά, µεταξύ άλλων τροποποιήσεων, και η θέσπιση του Συνηγόρου Υγείας και Ασθενή, ως ανεξάρτητης αρχής µε κύρια αποστολή την εξέταση παραπόνων από όλους ανεξαιρέτως τους ασθενείς και για το σύνολο των παρόχων υπηρεσιών υγείας, σχετικά µε «οποιαδήποτε απόφαση, πράξη ή παράλειψη αναφορικά µε τις υπηρεσίες φροντίδας υγείας που παραβιάζουν τα δικαιώµατα των ασθενών, όπως αυτά καταγράφονται στον παρόντα Νόµο και όπως αυτός τροποποιείται ή/και αντικαθίσταται».

Είναι πραγµατικά απορίας άξιο και συνάµα αποκαρδιωτικό ότι φτάνουµε εν έτει 2022 και µετά την επίσηµη στήριξη από τον Πτ∆, τον τότε Υπουργό Υγείας, Γιώργο Παµπορίδη και τη Γενική ∆ιευθύντρια του Υπουργείου Υγείας, Χριστίνα Γιαννάκη, σε µια δεύτερη δηµόσια διαβούλευση µε αντικείµενο το περίφηµο Νοµοσχέδιο περί ∆ικαιωµάτων Ασθενών και στο οποίο ο θεσµός του Συνηγόρου Υγείας και Ασθενών έχει ξεκάθαρα υποβαθµιστεί σε εκείνον του ∆ιαχειριστή / ∆ιεκπεραιωτή προβληµάτων και αιτηµάτων των ασθενών µόνο σε ό,τι αφορά τους ιδιώτες γιατρούς και τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια.

Ο αποδυναµωµένος, µη ανεξάρτητος χαρακτήρας που προσδίδεται πλέον στον Συνήγορο πόρρω απέχει τόσο από το αρχικό όραµα της λειτουργίας αυτού του θεσµού, όσο και από τον ουσιαστικό ρόλο που καλείται να επιτελέσει ο Συνήγορος, στον οποίο δεν χωρούν διακρίσεις ή κατηγοριοποιήσεις ασθενών σε εντός και εκτός Συστήµατος Υγείας. Καλό θα ήταν να είχε προηγηθεί εσωτερική διαβούλευση µε όλους τους εµπλεκόµενους εταίρους που έχουν καταπιαστεί συστηµατικά µε το ζήτηµα αυτό προτού προωθηθεί προς δηµόσια συζήτηση ένα «ξεδοντιασµένο», όπως χαρακτηρίστηκε, νοµοσχέδιο.

Με διαπιστωµένη την αδυναµία των υφιστάµενων µηχανισµών να διαχειριστούν άµεσα και δραστικά τα προβλήµατα των ασθενών, αλλά και τη σύγχυση που αναπόφευκτα δηµιουργείται στο κοινό για το ποιοι είναι τελικά οι αρµόδιοι να επιληφθούν της ικανοποίησης των αιτηµάτων ή παραπόνων σχετικά µε τις υπηρεσίες υγείας, ο δρόµος στον οποίο κινούµαστε πλέον µοιάζει να είναι αδιέξοδος. Ο Επίτροπος Εποπτείας του ΓεΣΥ και ο Συνήγορος Υγείας και Ασθενή, αν και παρουσιάζουν µια αλληλοεπικάλυψη δραστηριοτήτων σε κάποιο µικρό βαθµό, είναι δύο θεσµοί µε διαφορετικό όραµα, αρχές, σκοπούς, επίσηµους όρους εντολής και αποστολή. Αν δεν αποσαφηνιστούν οι ρόλοι και δεν αρθεί το αδιέξοδο, εκείνοι που θα κληθούν να πληρώσουν το τίµηµα είναι και πάλι οι ασθενείς…

* Ιολόγος BSC, MSc, PhD – Εκτελεστική ∆ιευθύντρια ∆ιεθνούς Οµοσπονδίας Θαλασσαιµίας (∆ΟΘ)

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.