Καμπανάκι για τα «χρυσά» διαβατήρια χτύπησε χθες και το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, προειδοποιώντας ότι η συνέχιση του σχεδίου «θα έχει αρνητικές επιπτώσεις σε άλλους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας».

Η αναφορά του Δημοσιονομικού Συμβουλίου έρχεται μερικές μέρες μετά την έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας, η οποία κατέδειξε ότι τα «χρυσά» διαβατήρια φουσκώνουν τις τιμές των κατοικιών και των ενοικίων, αλλά και εν μέσω των σοβαρών καταγγελιών εντός και εκτός Κύπρου για μετατροπή του προγράμματος της κατ’ εξαίρεση πολιτογράφησης επενδυτών, σε βιομηχανία.

Όπως αναφέρεται στη Φθινοπωρινή Έκθεση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, «η συνέχιση και επέκταση του σχεδίου, παρ’ όλο που θα φέρει επιπρόσθετα έσοδα στην οικονομία με θετική επίδραση στα δημόσια οικονομικά, θα έχει αρνητικές επιπτώσεις σε άλλους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας, εφόσον θα απορροφήσει πόρους από αυτούς, ενώ θα μειώσει την ανταγωνιστικότητά τους μέσω της αύξησης των εξόδων τους». Αναφέρεται επίσης ότι «η ώθηση της οικονομικής δραστηριότητας και κατ’ επέκταση των δημοσίων εσόδων μέσω του σχεδίου πολιτογράφησης επενδυτών, δεν μπορεί να θεωρείται διατηρήσιμη». Αντίθετα, προστίθεται, «η δημιουργία μόνιμων δαπανών με την υπόθεση ότι τα άμεσα και έμμεσα έσοδα από τον τομέα θα είναι επίσης μόνιμα, θα δημιουργήσει κινδύνους δημοσιονομικού εκτροχιασμού και πιθανόν παραβίαση του Κριτηρίου Αναφοράς Δαπανών».

Εννέα συστάσεις

Στην έκθεση του Δημοσιονομικού Συμβουλίου επισημαίνεται ότι η οικονομία συνεχίζει να αντιμετωπίζει δυνητικούς κινδύνους, με πιο σημαντικό το υψηλό επίπεδο του ιδιωτικού και δημοσίου χρέους, ενώ παράλληλα πάσχει από «μειωμένη ανταγωνιστικότητα». Για διόρθωση της κατάστασης το Συμβούλιο παραθέτει συνολικά εννέα συστάσεις:

• Να περιοριστεί η εξάρτηση της οικονομίας από το σχέδιο της κατ’ εξαίρεση πολιτογράφησης επενδυτών. Αναφέρεται μάλιστα ότι το σχέδιο πρέπει να βρίσκεται υπό συνεχή παρακολούθηση, ώστε να μην επηρεαστούν άλλοι σημαντικοί τομείς της οικονομίας.

• Η δημόσια υπηρεσία να καταστεί λιγότερο γραφειοκρατική και πιο αποτελεσματική. Αναφέρεται επίσης ότι πρέπει να δημιουργηθεί ένας διαφανής και ορθολογιστικός μηχανισμός καθορισμού των απολαβών των δημοσίων υπαλλήλων, αφού ήδη καταγράφεται το φαινόμενο της αύξησης των συνολικών απολαβών στον δημόσιο τομέα με ρυθμό πιο υψηλό από την αύξηση των κρατικών εσόδων.

• Να επιταχυνθεί ο χρόνος απονομής αποτελεσματικής δικαιοσύνης.

• Να μειωθεί σημαντικά ο απαιτούμενος χρόνος έκδοσης τίτλων ακίνητης ιδιοκτησίας.

• Να βελτιωθεί το επίπεδο παιδείας και να συγκρατηθούν οι δαπάνες της.

• Να ενθαρρυνθεί η αποταμίευση των νοικοκυριών, η οποία παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα και να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο που θα διασφαλίζει τη συνταξιοδοτική επάρκεια για το σύνολο των πολιτών.

• Να ληφθούν μέτρα για την περαιτέρω μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων εντός και εκτός του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

• Να υπάρξει συνεχής παρακολούθηση της πορείας του ΓεΣΥ και να δημιουργηθούν μηχανισμοί ώστε να μην επιτραπεί η δημιουργία σημαντικών και διαχρονικών ελλειμμάτων που θα επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά.

• Να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Το Συμβούλιο κάνει λόγο για «αχρείαστες κρατικές παρεμβάσεις στον ιδιωτικό τομέα», ενώ επαναφέρει το θέμα του εκσυγχρονισμού ή/και της ιδιωτικοποίησης ημικρατικών.

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου