Καμπί του Φαρμακά: Μια γεύση από χωριό



 

 

Λέξεις κλειδιά:

  • Επαρχία Λευκωσίας
  • 95 μόνιμοι κάτοικοι
  • Ποταμός «Κλεισιθκιάς»
  • Μονοπάτι της φύσης «Αηδόνια»
  • Δεντρόσπιτο
  • Καφεστιατόριο «Ποταμός»
  • Κέντρο Νεότητας Καμπιού

 

 

Το Καμπί του Φαρμακά βρίσκεται σε υψόμετρο 860 μέτρων και απέχει 55 περίπου χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα. Για να βρεις το χωριό, μπορείς να επιλέξεις το δρόμο Ανθούπολης-Παλαιχωρίου και οι ταμπέλες θα σε οδηγήσουν σ’ αυτό. Έχει γειτονικά χωριά τη Συκόπετρα προς την επαρχία Λεμεσού, την Οδού προς την επαρχία Λάρνακας, τον Φαρμακά, το Απλίκι και το Παλαιχώρι.

Της Χριστίνας Γεωργίου

 

 

 

 

Η ονομασία του χωριού

Για την ονομασία της κοινότητας υποστηρίζονται αρκετές εκδοχές. Αρχικά ότι το χωριό βρίσκεται στην καμπή του βουνού. Άλλη εκδοχή αφορά τον Πέτρο Ντε Καμπίν, έναν Κύπριο ευγενή, ο οποίος εν καιρώ Ενετοκρατίας και Φραγκοκρατίας φαίνεται να ήταν αυτός ή κάποιο μέλος της οικογένειάς του ιδιοκτήτης του χωριού. Επίσης, υποστηρίζεται ότι το όνομα προήλθε λόγω της γειτονικής θέσης του με τον Φαρμακά, όπως επίσης και το ότι θεωρείτο ως ο κάμπος που άνηκε κάποτε σε κατοίκους του Φαρμακά.

Ο κόσμος του Καμπιού

Ο Νίκος Ιωάννου, κοινοτάρχης του χωριού, μίλησε στις «Πολύχρωμες Πτήσεις» για τις ασχολίες των κατοίκων αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι ως επί το πλείστον ασχολούνται με τη γεωργία. «Φυτεύουμε ντομάτες, αγγουράκια, φασόλια. Έχουμε και αρκετές παραδοσιακές ποικιλίες γεωργικών προϊόντων τις οποίες διατηρούμε για χρόνια, όπως είναι το κρεατοφάσουλο και η λούβα, που πιθανόν κάποιοι να μη γνωρίζουν περί τίνος πρόκειται». «Το κρεατοφάσουλο», εξήγησε, «το έφτιαχναν οι παλιότεροι μαζί με το κρέας, εξίσου και η ονομασία. Είναι μία όψιμη ποικιλία του Σεπτέμβρη-Οκτώβρη. Παράγουμε τη λούβα, τους παραδοσιακούς γίγαντες, όπως επίσης και ξικούνια. Το υψόμετρο βοηθά την ανάπτυξή τους γι’ αυτό υπάρχει και αρκετή ζήτηση». Ο κ. Νίκος πρόσθεσε ότι κάποιοι άλλοι κάτοικοι φτιάχνουν σιουτζιούκο, κρασί και ζιβανία, ενώ κάποιοι άλλοι πηγαινοέρχονται σε δουλειές εκτός χωριού.

Η Μαρία Κωνσταντίνου, κάτοικος του Καμπιού, ανέφερε ότι κάποιες γυναίκες φτιάχνουν και τραχανά. Η ίδια φτιάχνει απ’ όλα, όπως μας είπε, από σιουτζιούκο, ππαλουζέ, μέχρι τραχανά. «Τα μάθαμε από τους γονείς και εμείς συνεχίζουμε την παράδοση. Για τον τραχανά για παράδειγμα, πρέπει να αφήσεις το γιαούρτι σου να ξινίσει. Στις 8 μέρες να βράσεις το γάλα και να βάλεις και το πουρκούρι σου μέχρι να σφίξει», ανέφερε.

Αφήνοντας για λίγο το φαγητό απ’ έξω, συνομιλήσαμε για το πώς είναι να ζει κάποιος στο Καμπί. Η κ. Μαρία, όπως και ο άντρας της, ο κ. Ανδρέας, ανέφεραν ότι μπορεί να υπάρχουν όλες αυτές οι ομορφιές, η ηρεμία, ο καθαρός αέρας, να νιώθεις πως είσαι ελεύθερος, υπάρχουν όμως και δυσκολίες. «Όταν κάνεις απ’ όλα είναι δύσκολο εδώ στο χωριό. Κάνεις λίγο απ’ όλα, στα χωράφια, στο σπίτι, αλλά είναι ευχάριστο να ζεις εδώ πάνω. Διότι κάνεις ό,τι θες, πας τις βόλτες σου και γενικά είναι διαφορετική η ζωή στο χωριό».

Ο Ανδρέας Κωνσταντίνου, συμπληρώνοντας τη γυναίκα του, εξέφρασε τη λύπη του για τις δυσκολίες και τη μη στήριξη των κατοίκων της υπαίθρου από τους αρμόδιους.

Οι ομορφιές του Καμπιού

Το Καμπί του Φαρμακά είναι ένας από τους καταλληλότερους τόπος για φωτογραφίσεις και για πεζοπορία.  Η δομή και η ταξινόμηση των παραδοσιακών σπιτιών, οι στενοί δρόμοι με θέα τα βουνά και γενικότερα η φύση του, σε κάνει να κρατάς συνεχώς με μανία τη φωτογραφική σου μηχανή ή και το κινητό τηλέφωνο.

Το μονοπάτι της φύσης «Αηδόνια» είναι ένα από τα πολλά μπορείς να επισκεφτείς με την οικογένειά σου, μόνος, με φίλους, ακόμα και με το άλλο σου μισό. Έχει ονομαστεί έτσι λόγω του ότι βρίσκεται κατά μήκος του ποταμού που περιτριγυρίζει το μονοπάτι και υπάρχουν πλάτανοι, καρυδιές και διάφορα άλλα δέντρα στα οποία φωλιάζουν εκατοντάδες αηδόνια. «Εκτός από την οπτική αίσθηση, έχεις και την ακουστική. Βλέπεις φύση, ακούς αηδόνια και είναι κάτι το εντυπωσιακό», ανέφερε ο κοινοτάρχης.

Ο ερασιτέχνης φωτογράφος Αντώνης Τσιάτταλος, γέννημα και θρέμμα του χωριού, χαρακτήρισε το μονοπάτι ως τον ιδανικότερο μικρό περίπατο απόστασης ενός χιλιομέτρου. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι κάθε εποχή προσφέρει διαφορετικές εικόνες και ένα από τα πολλά ξεχωριστά στοιχεία του μονοπατιού είναι ένα δεντρόσπιτο. Ο Αντώνης σχετικά με την ιστορία του δεντρόσπιτου εξήγησε ότι «ήταν ένα μεγάλο δέντρο που ήταν κοντά στον ποταμό. Εμείς, μικροί τότε, κατασκευάσαμε με ξύλα ένα μικρό σπιτάκι στο δέντρο. Με το πέρασμα του καιρού καταστράφηκε το δεντρόσπιτο και με τη βοήθεια κάποιων κονδυλίων της ΕΕ, του Κέντρου Νεότητας του χωριού και του Συνδέσμου Αποδήμων δημιουργήθηκε το μονοπάτι και ανακαινίστηκε και το σημερινό δεντρόσπιτο».

Στην κοινότητα υπάρχουν και γεφύρια τα οποία έχουν αναπαλαιωθεί. Κτίστηκαν επί Αγγλοκρατίας με τη συμμετοχή κατοίκων της κοινότητας αλλά και των γύρω χωριών, για στρατιωτικούς λόγους και με σκοπό τη συγκοινωνία του Καμπιού με το Απλίκι. Ο κοινοτάρχης είπε ότι στο χώρο σήμερα υπάρχουν παγκάκια, κιόσκια και μπορεί ο κάθε επισκέπτης να κάνει το πικ-νικ του.

Το μουσείο και η εκκλησία του χωριού

Το μουσείο της κοινότητας χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος υπάρχει το παραδοσιακό και το παλιό στοιχείο και το δεύτερο περιέχει το εκκλησιαστικό στοιχείο. «Μπορείς να δεις πώς ζούσαν οι πρόγονοι, πώς δούλευαν με το άρετρο, πώς χρησιμοποιούσαν τα χαρτζιά και γενικότερα τα διάφορα εργαλεία. Το άλλο μέρος αφορά το θρησκευτικό και περιέχει μοναδικές εικόνες και άλλα θρησκευτικά αντικείμενα», εξήγησε ο κοινοτάρχης.

Η εκκλησία του χωριού θεωρείται από τους κατοίκους ένα κόσμημα. Ο πάτερ του Καμπιού, Πολύδωρος, ανέφερε ότι η πετρόκτιστη εκκλησία είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο και γιορτάζει στις 23 Απριλίου. Χρονολογείται τον 17ο αιώνα και αυτό που την κάνει ξεχωριστή είναι τα ξυλόγλυπτά της, τα οποία είναι μοναδικά στο είδος τους, όπως επίσης και ο γυναικωνίτης, ο οποίος είναι ζωγραφισμένος με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Όταν τον φωτογραφίσεις από κάτω θα διαπιστώσεις πως τα χρώματα αλλάζουν, πράγμα που δεν γίνεται αντιληπτό όταν το δεις εκτός φωτογραφίας. «Αρχικά, το χωριό ήταν κτισμένο σε χώρο νότια του σημερινού Καμπιού. Ήταν το χωριό Άγιος Γεώργιος και έπειτα από ανασκαφές βρήκαμε θεμέλια εκκλησίας. Τον 16ο αιώνα η πανώλη, η οποία κατέστρεψε πολλά χωριά της Κύπρου, κατάστρεψε και εκείνο το χωριό.  Όσοι απέμειναν, μεταφέρθηκαν στις αρχές του 17ου αιώνα στο σημερινό χωριό, κτίζοντας και την εκκλησία. Η εικόνα του Αγίου Γεωργίου, η οποία σώζεται μέχρι σήμερα, είναι του 15ου αιώνα.  Πρόκειται για μία σπάνια εικόνα, γιατί γύρω της υπάρχουν τα μαρτύρια του Αγίου.  Το 2013, την ημέρα της γιορτής του, μυροβόλησε.

Το καφεστιατόριο «Ποταμός»

Το καφεστιατόριο «Ποταμός», που βρίσκεται στο χωριό, προσφέρει παράλληλα την κυπριακή φιλοξενία και το παραδοσιακό φαγητό σε συνδυασμό με το πάφλασμα του ποταμού της κοινότητας που φέρει το όνομα «Κλεισιθκιάς». Εξ ου και το όνομα του εστιατορίου, «Ποταμός». Μιλώντας με τον 25χρονο Σωτήρη Γιασεμή, υπεύθυνο του εστιατορίου, ήταν αντιληπτή η αγάπη του προς το χωριό και προς τη δουλειά του, γιατί, όπως είπε χαρακτηριστικά, τέτοιοι χώροι, σε ορεινά χωριά, ενώνουν περισσότερο τους ανθρώπους. «Όταν στα χωριά δεν υπάρχει ένας χώρος ψυχαγωγίας και ανάπαυσης, δεν υπάρχει ούτε κοινωνικοποίηση. Εδώ είναι ο χώρος – σταθμός της κοινότητας. Ενώνονται οι απόδημοι, οι χωριανοί και οι τουρίστες. Είναι μια ευκαιρία για ξεκούραση, παιχνίδι και φαγητό. Είναι σημαντικό.  Όχι μόνο για το Καμπί, αλλά για κάθε Καμπί, στην περίπτωση της Ορεινής Κύπρου», ανέφερε.

Στον «Ποταμό» ο κάθε επισκέπτης μπορεί να γευτεί την τοπική κουζίνα, να προμηθευτεί διάφορα τοπικά εδέσματα των παραγωγών του Καμπιού και ευρύτερα της περιοχής. Το ιδιαίτερο του καφεστιατορίου είναι το «κυπριακό μπούκωμα», το σημερινό πρωινό brunch δηλαδή, οι γεύσεις του και το ότι όλα τα γεύματα τελειώνουν με ζεστές πισhίες και πουρέκια.

Κέντρο Νεότητας Καμπιού

Εκ μέρους του Κέντρου Νεότητας, η Μαρία Κωνσταντίνου ανέφερε ότι ως ομάδα 35 ατόμων προσπαθούν να διοργανώνουν τέσσερις τουλάχιστον εκδηλώσεις τον χρόνο με κύριο στόχο να επισκέπτονται την κοινότητα οι νέοι του χωριού που έφυγαν για διάφορους λόγους. Τέτοιες εκδηλώσεις, τόνισε, ενώνουν τον κόσμο και τους φέρνει πιο κοντά με το χωριό. «Είναι σημαντικές και απαραίτητες οι εκδηλώσεις, για να υπάρχει μία κίνηση, μία ζωή στο χωριό. Εκτός από αυτές, αντιπροσωπεύουμε την κοινότητα και σε εκδηλώσεις εκτός χωριού ακόμα και στο εξωτερικό».

Σύμφωνα με την Μαρία Κωνσταντίνου, η καθιερωμένη εκδήλωση τους πραγματοποιείται κάθε Αύγουστο. Χαρακτήρισε το πάρτι ως το ετήσιο μάζεμα των νέων του χωριού και είναι γνωστό ως «Energy Party». Φέτος θα πραγματοποιηθεί στις 10 Αυγούστου στις 10 το βράδυ. «Έρχεται Dj και μαζεύονται πολλοί νέοι στο χωριό όχι μόνο του Καμπιού αλλά και από άλλες επαρχίες της Κύπρου».