Ευα Παπακυριακού: Η ΜΟΚΑΣ μπορεί, αν κληθεί, στο στάδιο της διερεύνησης του χρηματοπιστωτικού σκανδάλου να προχωρήσει σε ενέργειες για έκδοση διατάγματος «παγώματος»

Συνέντευξη στον ΝΕΟΦΥΤΟ ΝΕΟΦΥΤΟΥ

Η προϊστάμενη της ΜΟΚΑΣ, Ευα Παπακυριακού, σε συνέντευξή της στη «Χαραυγή» αναφέρεται στο σημαντικό έργο και στην αποστολή της μονάδας και στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα προς όλες τις εποπτικές και ανακριτικές αρχές για συνεργασία. Μιλά για την FBME, την υπόθεση Ντίνου Μιχαηλίδη και για τις τελευταίες υποθέσεις που διαδραματίζονται στο ΣΑΠΑ και στο Δήμο Πάφου, καθώς και για το χρηματοπιστωτικό σκάνδαλο. Αναφέρεται επίσης στις άδικες κατηγορίες σε βάρος της Κύπρου για το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος.

Κυρία Παπακυριακού, η συνεργασία της ΜΟΚΑΣ με τις εποπτικές και ανακριτικές αρχές πώς λειτουργεί στην πράξη;

Οταν η Αστυνομία διερευνά ποινικά αδικήματα, π.χ. απάτης ή απόσπασης χρημάτων ή διακίνησης ναρκωτικών, τότε μπορούμε να συνεργαστούμε μαζί τους από το αρχικό στάδιο της διερεύνησης. Δεν είμαστε, όμως, «παράλληλη» Αστυνομία. Αν συγκεντρωθούν τα απαραίτητα στοιχεία, αποτεινόμαστε στο δικαστήριο για έκδοση διατάγματος «παγώματος» των παράνομων εσόδων.

Είχαμε πολλές τέτοιες περιπτώσεις, όπου μεγάλα χρηματικά ποσά δημεύονται και καταλήγουν στο κράτος, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις που έχουν επιστραφεί χρήματα στο «θύμα».
Η συνεργασία μας είναι στο ίδιο καλό επίπεδο με όλες τις εποπτικές αρχές, ιδιαίτερα με την Κεντρική Τράπεζα, την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και τους επαγγελματικούς συνδέσμους λογιστών και ελεγκτών.

Ποιες μορφές υποθέσεων κυρίως σάς απασχολούν;

Είναι υποθέσεις διακίνησης χρημάτων μέσω τραπεζικών ιδρυμάτων, μέσω διαδικτύου, διακίνησης ναρκωτικών και άλλες πράξεις με παράνομα έσοδα.

Είχαμε υποθέσεις διακίνησης παράνομου χρήματος σε βαλίτσες ή σακούλες;

Υπήρξαν κάποιες υποθέσεις στο παρελθόν, αλλά με τα αυστηρά μέτρα που έχουν ληφθεί στο τραπεζικό σύστημα – δεν δέχονται μεγάλα χρηματικά ποσά σε μετρητά, ενώ υπάρχουν αυστηροί έλεγχοι από το Τμήμα Τελωνείων – δεν παρουσιάζονται σήμερα. Είναι μεμονωμένες αυτές οι περιπτώσεις.

Τα τραπεζικά ιδρύματα και οι εποπτικές αρχές, αλλά και οι επαγγελματικοί σύνδεσμοι δικηγόρων και ελεγκτών προβαίνουν σε καταγγελίες προς τη ΜΟΚΑΣ για ύποπτες συναλλαγές;

Οι αναφορές που υποβάλλονται κοντά μας είναι κυρίως από τα τραπεζικά ιδρύματα. Είναι πολύ πιο δύσκολο οι επαγγελματίες να καταγγείλουν τους πελάτες τους, παρόλο που έχουν εκ του νόμου αυτή την υποχρέωση. Είχαμε όμως κάποιες αναφορές. Ωστόσο, όταν απαιτείται, πάμε εμείς στους επαγγελματίες και ζητάμε πληροφορίες.
Ταυτόχρονα, αν οι εποπτικές αρχές διαπιστώνουν ύποπτες πράξεις είναι υποχρεωμένες να προβαίνουν σε αναφορά στη ΜΟΚΑΣ για περαιτέρω διερεύνηση.

Τι έχει πάει λάθος και η Κύπρος τον περασμένο χρόνο βρέθηκε να κατηγορείται για ξέπλυμα βρόμικου χρήματος;

Ξέπλυμα βρόμικου χρήματος μπορεί να γίνει σε όλες τις χώρες. Η Κύπρος έχει αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο από πολλές άλλες χώρες. Το πρόβλημα με την Κύπρο ηγέρθη από κάποιες χώρες του Eurogroup, όπως η Γερμανία, όταν υποβάλαμε την αίτηση για χρηματοδότηση και μαζί με άλλες χώρες ζήτησαν να γίνουν ειδικές αξιολογήσεις. Επρόκειτο για κατηγορίες που σε κάποιο βαθμό πιστεύω ότι έγιναν για πολιτικούς λόγους.

Δεν λέμε ότι δεν έχουμε προβλήματα, αλλά δεν έχουμε περισσότερα προβλήματα απ’ ό,τι άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Εγιναν πολλές προσπάθειες τότε για να διαφοροποιηθεί αυτή η εικόνα σε βάρος της Κύπρου, αλλά ήταν καθαρό ότι υπήρχαν και πολιτικοί λόγοι. Εγινε ειδική αξιολόγηση στην οποία εναντιωθήκαμε πάρα πολύ, αφού δεν έγινε ποτέ για άλλη χώρα μια τέτοια ειδική αξιολόγηση – αφορούσε μόνο τον τραπεζικό τομέα.

Τόσο η «Moneyval» του Συμβουλίου της Ευρώπης, όσο και ο ιδιωτικός ιταλικός οργανισμός «Deloitte» που έκαναν τους ελέγχους δεν έχουν καταλήξει σε «τρομερά» συμπεράσματα. Υποβλήθηκαν κάποιες συστάσεις που ισχύουν για όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η εφαρμογή τους παρακολουθείται από την Τρόικα και από την Κεντρική Τράπεζα, η οποία εποπτεύει τον τραπεζικό τομέα.

Κυρία Παπακυριακού, δεν σας ανησυχεί αυτό που στην Κύπρο λέγεται, ότι μέσω κάποιων δικηγορικών ή ελεγκτικών γραφείων γίνονται παράνομες δραστηριότητες από ξένους;

Η ΜΟΚΑΣ για να μπορέσει να παρέμβει θα πρέπει να κατέχει συγκεκριμένα στοιχεία ή να γίνει αναφορά ύποπτων συναλλαγών. Η Κύπρος προσφέρει νομικές, ελεγκτικές, τραπεζικές και άλλες υπηρεσίες προς τους ξένους και αυτό είναι καθόλα νόμιμο. Οταν περιέλθουν στην αντίληψή μας ύποπτες συναλλαγές, τότε παρεμβαίνουμε και σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές άλλων χωρών προβαίνουμε σε διερεύνηση. Υπήρξαν και περιπτώσεις που αιτηθήκαμε δικαστικά διατάγματα και έγινε «πάγωμα» περιουσιακών στοιχείων.

Στις περιπτώσεις καταδίκης υπόπτων σε ξένες χώρες, οι οποίες μας ζήτησαν και τους βοηθήσαμε με «πάγωμα» περιουσιακών στοιχείων, γίνεται δήμευση των χρημάτων και η Κύπρος δικαιούται το 50% των παράνομων εσόδων, τα οποία καταβάλλονται στο κρατικό ταμείο.

Δεν μπορεί η ΜΟΚΑΣ να παρεμβαίνει αυτεπάγγελτα και να προβαίνει σε δειγματοληπτικούς ελέγχους;

Δεν έχουμε τέτοια αρμοδιότητα. Οι έλεγχοι είναι αρμοδιότητα των εποπτικών αρχών. Η ΜΟΚΑΣ μπορεί κατόπιν βάσιμων πληροφοριών να αποταθεί στο δικαστήριο για έκδοση διατάγματος άρσης τραπεζικού απόρρητου για να διερευνηθεί συγκεκριμένη υπόθεση.

 

 

20141125_132229

30 διατάγματα δήμευσης, αξίας €15 εκ.

Η μονάδα μέχρι σήμερα πέτυχε την έκδοση 210 δικαστικών διαταγμάτων «παγώματος» παράνομων εσόδων.
Επίσης, μετά από αίτηση της ΜΟΚΑΣ, έχουν εκδοθεί από τα δικαστήρια, μετά την καταδίκη προσώπων για ποινικά αδικήματα, 30 διατάγματα δήμευσης, που ανέρχονται περίπου σε £6.367.695 και €7.174.504.

Από αυτά κάποια ποσά έχουν κατατεθεί στο Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας και άλλα έχουν επιστραφεί στα θύματα των ποινικών αδικημάτων.
Παράλληλα, σε κάποιες άλλες περιπτώσεις ενεγράφησαν διατάγματα ξένων δικαστηρίων, ενώπιον Κυπριακών Δικαστηρίων που αφορούν διατάγματα δέσμευσης και δήμευσης.

Να ερωτηθεί η Κεντρική Τράπεζα για την FBME

Κυρία Παπακυριακού, ποιες είναι οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από τη διερεύνηση της υπόθεσης FBME;

Η ΜΟΚΑΣ έχει έρθει σε επαφή με την αντίστοιχη μονάδα των Η.Π.Α., FinCEN, η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Οικονομικών. Ζητήσαμε συγκεκριμένα στοιχεία και έχουμε πάρει κάποια στοιχεία, για τα οποία ενημερώθηκε και η Κεντρική Τράπεζα. Κάποιες περιπτώσεις θα χρειαστεί να διερευνηθούν περαιτέρω. Ομως, είναι θέμα της Κεντρικής Τράπεζας για το τι θα πράξει σε σχέση με το μέλλον της FBME. Είναι καλά το ερώτημα αυτό να τεθεί στην Κεντρική Τράπεζα, η οποία έχει και την αρμοδιότητα του εποπτικού ελέγχου.

Δεν ζητήθηκε να υπάρξει «πάγωμα» περιουσιακών στοιχείων;

Οχι, για την ώρα δεν έχει στοιχειοθετηθεί οτιδήποτε και δεν μας στάληκαν τέτοια στοιχεία που να δικαιολογούν αίτημα στο δικαστήριο για «πάγωμα» λογαριασμών. Για να αιτηθούμε «πάγωμα» θα πρέπει να υπάρχει μια εύλογη υποψία ότι θα στοιχειοθετηθούν αδικήματα για ποινική υπόθεση είτε στην Κύπρο είτε στο εξωτερικό. Προς το παρόν δεν υπάρχει τέτοια εξέλιξη.

Οι βάσιμες υποψίες επιτρέπουν δημεύσεις περιουσιών

Μιλάτε για εύλογη υποψία. Για τις υποθέσεις τους χρηματοπιστωτικού σκανδάλου υπάρχουν πολλές εύλογες υποψίες για πολλούς. Εχετε εξασφαλίσει διατάγματα για «πάγωμα» περιουσιακών στοιχείων;

Αυτό δεν έχει γίνει ακόμη. Η ΜΟΚΑΣ είναι έτοιμη να βοηθήσει και μπορεί να διαδραματίσει ένα ρόλο σημαντικό όταν οι έρευνες προχωρήσουν, αρμοδιότητες τις οποίες γνωρίζει τόσον η Αστυνομία όσο και ο Γενικός Εισαγγελέας.

Δεν θα έπρεπε ήδη να υπήρχαν διαδικασίες για «πάγωμα» τραπεζικών λογαριασμών, γνωρίζοντας πόσο σημαντικό είναι γι’ αυτού του είδους υποθέσεις;

Δεν διαφωνώ για τη σημασία των διαταγμάτων. Η ΜΟΚΑΣ, όμως, χρειάζεται να παρουσιάσει στοιχεία στο δικαστήριο και δεν έχει τέτοια στοιχεία. Από τη στιγμή που δεν έχουν προχωρήσει οι ανακρίσεις για να φθάσουμε σε υπόπτους και να μιλάμε για εκ πρώτης όψεως αδικήματα, δεν μπορούμε να προχωρήσουμε.

Θα πρέπει να φθάσουμε μέχρι τα κατηγορητήρια για να παρέμβετε;

Η ΜΟΚΑΣ μπορεί και στο στάδιο της διερεύνησης, όταν της δοθούν επαρκή στοιχεία για συγκεκριμένα άτομα που βρίσκονται υπό διερεύνηση, να προχωρήσει σε ενέργειες για έκδοση διατάγματος «παγώματος», εκεί όπου δικαιολογείται. Εχουμε όμως συνεργαστεί ήδη με την Αστυνομία για αποστολή κάποιων αιτημάτων σε αρμόδιες υπηρεσίες άλλων χωρών, για λήψη συγκεκριμένων στοιχείων για το ανακριτικό έργο.

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προχώρησε και σε πρόστιμα εναντίον συγκεκριμένων προσώπων. Δεν θα έπρεπε να εμπλακείτε και εσείς;

Η ΜΟΚΑΣ δεν εφησυχάζει και υπενθυμίζει με σημειώματά της προς τις αρμόδιες αρχές τι μπορεί να κάνει και πώς μπορεί να βοηθήσει σε αυτές τις υποθέσεις. Προς το παρόν ως ΜΟΚΑΣ δεν έχουμε οτιδήποτε συγκεκριμένο ενώπιόν μας. Τα πρόστιμα που επιβάλλει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είναι διοικητικά πρόστιμα σύμφωνα με τη δική τους νομοθεσία.

Υποθέσεις ΣΑΠΑ και Δήμου Πάφου

Κυρία Παπακυριακού, η ΜΟΚΑΣ έχει παρέμβει στις τελευταίες υποθέσεις του Δήμου Πάφου;

Για τις υποθέσεις του Δήμου Πάφου, υπήρξε συνεργασία με το ΤΑΕ Πάφου και η ΜΟΚΑΣ προχώρησε στην έκδοση διατάγματος για «πάγωμα» συγκεκριμένου χρηματικού ποσού για συγκεκριμένο εμπλεκόμενο πρόσωπο. Είμαστε σε επαφή με τις ανακριτικές αρχές και αν έρθουν αιτήματα και υπάρξουν στοιχεία θα προχωρήσουμε και σε άλλες δημεύσεις λογαριασμών.

Στην υπόθεση Ντίνου Μιχαηλίδη που εκδικάζεται στην Ελλάδα, έχετε προβεί σε ενέργειες για «πάγωμα» περιουσιακών στοιχείων;

Σε αυτό το στάδιο δεν έγινε, αφού όλα τα χρήματα βρίσκονται στο εξωτερικό. Η διακίνηση χρημάτων στη συγκεκριμένη υπόθεση είχε κυρίως διαδρομή μεταξύ Ελλάδας και Ελβετίας. Ανάλογα με το τι θα γίνει με την τελική κατάληξη της ποινικής υπόθεσης στα ελληνικά δικαστήρια είναι κάτι που θα πρέπει να αξιολογήσουν και οι δικές μας αρχές.