«Καπέλο» στα δάνεια με κρατική επιδότηση



  • Οι τράπεζες χρεώνουν τους δανειολήπτες με πιο υψηλό επιτόκιο και επιβαρύνσεις σε σχέση με τα κανονικά δάνεια
  • «Κόλπο γκρόσο»: Το όφελος από την επιδότηση καταλήγει στα κέρδη των τραπεζών αντί στους δανειολήπτες

«Κόλπο γκρόσο» εφαρμόζουν οι τράπεζες στα δάνεια με κρατική επιδότηση, αφού χρεώνουν τους δανειολήπτες με πιο υψηλό επιτόκιο και επιβαρύνσεις σε σύγκριση με τα κανονικά δάνεια, με αποτέλεσμα το όφελος από την επιδότηση να καταλήγει ουσιαστικά στα κέρδη των τραπεζών αντί στους δανειολήπτες.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση δανειολήπτη ο οποίος πήρε δύο προσφορές από την ίδια τράπεζα για στεγαστικό δάνειο, μία μέσω του κανονικού σχεδίου της τράπεζας και μία μέσω του σχεδίου το οποίο περιλαμβάνει κρατική επιδότηση του επιτοκίου (σ.σ.: και στις δύο περιπτώσεις το ποσό και η περίοδος αποπληρωμής είναι ακριβώς τα ίδια). Ωστόσο όταν παρέλαβε τις προσφορές διαπίστωσε ότι στο σχέδιο με κρατική επιδότηση το επιτόκιο είναι πολύ πιο υψηλό σε σύγκριση με το κανονικό σχέδιο της τράπεζας, ενώ το ίδιο ισχύει και για τις επιβαρύνσεις. Πιο συγκεκριμένα, στην προσφορά για το δάνειο μέσω του κανονικού σχεδίου της τράπεζας το αρχικό επιτόκιο είναι 1,95%, ενώ στην προσφορά για το δάνειο με κρατική επιδότηση είναι 2,25%. Επίσης, στο δάνειο μέσω του κανονικού σχεδίου το επιτόκιο για την υπόλοιπη περίοδο μετά τα πρώτα δύο χρόνια είναι 2,2%, ενώ στο δάνειο με κρατική επιδότηση είναι 2,39%. Ακόμη, στο δάνειο μέσω του κανονικού σχεδίου το Συνολικό Ετήσιο Ποσοστό Επιβάρυνσης (ΣΕΠΕ) είναι 2,65%, ενώ στο δάνειο με κρατική επιδότηση είναι 2,94%. Μάλιστα, στο δάνειο με κρατική επιδότηση η μηνιαία δόση του δανείου είναι πιο υψηλή, αφού η επιδότηση του επιτοκίου θα έρθει μεταγενέστερα και θα πιστωθεί στο δάνειο.

Στην περίπτωση στεγαστικού δανείου ύψους 150 χιλ. ευρώ το πρόσθετο κέρδος για την τράπεζα από το πιο πάνω «κόλπο» είναι 7 χιλ. ευρώ περίπου, ενώ στην περίπτωση μεγαλύτερου δανείου το πρόσθετο κέρδος είναι αναλογικά πιο μεγάλο.

Σημειώνεται ότι στο σχέδιο για τα στεγαστικά η οροφή για την κρατική επιδότηση είναι 300 χιλ. ευρώ, ενώ στο σχέδιο για τις επιχειρήσεις η οροφή είναι 800 χιλ. ευρώ. Ωστόσο και στις δύο περιπτώσεις το μεγαλύτερο μέρος του οφέλους από την κρατική επιδότηση καταλήγει ουσιαστικά στα κέρδη των τραπεζών αντί στους δανειολήπτες.

Το παραθυράκι  

Σημειώνεται ότι το «κόλπο γκρόσο» το οποίο εφάρμοσαν οι τράπεζες δεν είναι παράνομο, αφού υπάρχει παραθυράκι στα σχέδια τα οποία εκπόνησε το Υπουργείο Οικονομικών. Συγκεκριμένα, το σχέδιο για τα στεγαστικά δάνεια δίνει τη δυνατότητα στις τράπεζες να αυξήσουν το επιτόκιό τους μέχρι το 2,30% σε σύγκριση με 2,09% που είναι σήμερα ο μέσος όρος (σ.σ.: στοιχεία Κεντρικής Τράπεζας), ενώ το σχέδιο για τα επιχειρηματικά δάνεια δίνει τη δυνατότητα στις τράπεζες να αυξήσουν το επιτόκιό τους μέχρι το 4,25% σε σύγκριση με 3,10% που είναι σήμερα.

Υπενθυμίζεται ότι στα στεγαστικά δάνεια η επιδότηση του επιτοκίου είναι 1,5% για τέσσερα χρόνια, ενώ στα επιχειρηματικά δάνεια η επιδότηση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι 3,50% για τα δύο πρώτα χρόνια και 2% για τα επόμενα δύο χρόνια και για τις μεγάλες επιχειρήσεις 1,5% για τέσσερα χρόνια.

Αύξηση επιτοκίου και επιβαρύνσεων

Το «κόλπο γκρόσο» των τραπεζών οδήγησε ήδη σε αύξηση του μέσου όρου των επιτοκίων και των επιβαρύνσεων.

Σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, τον Μάιο το αρχικό επιτόκιο στα νέα στεγαστικά δάνεια παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο (2,09% σε σύγκριση με 2,12% τον προηγούμενο μήνα), αλλά αυξήθηκε σημαντικά το Συνολικό Ετήσιο Ποσοστό Επιβάρυνσης (ΣΕΠΕ), αφού ανήλθε στο 2,91% σε σύγκριση με 2,73% τον προηγούμενο μήνα.

Επίσης, στα δάνεια των επιχειρήσεων ύψους μέχρι 1 εκατ. ευρώ (τα οποία μπορούν να ενταχθούν στο σχέδιο επιδότησης του επιτοκίου) το επιτόκιο αυξήθηκε στο 3,10%, σε σύγκριση με 2,97% τον προηγούμενο μήνα.

Πανάκριβα τα επιτόκια στην Κύπρο

Το κόστος δανεισμού στην Κύπρο είναι πολύ πιο υψηλό από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τον Μάιο ο σύνθετος δείκτης του κόστους δανεισμού για νέα δάνεια προς τα νοικοκυριά για αγορά κατοικίας ανήλθε στο 2,08%, σε σύγκριση με 1,42% στην ευρωζώνη. Μάλιστα η Κύπρος βρίσκεται στην 8η θέση με τα πιο υψηλά επιτόκια  μεταξύ των κρατών-μελών της ευρωζώνης.

Επίσης ο σύνθετος δείκτης του κόστους δανεισμού για νέα δάνεια προς τις επιχειρήσεις ανήλθε στο 3,12% σε σύγκριση με 1,46% στην ευρωζώνη. Μάλιστα στην υπό αναφορά κατηγορία η Κύπρος βρίσκεται στην 4η θέση με τα πιο υψηλά επιτόκια μεταξύ των κρατών-μελών της ευρωζώνης.

Τα πρώτα δάνεια με κρατική επιδότηση

Οι τράπεζες άνοιξαν ήδη λογαριασμό με τις κρατικές επιδοτήσεις, αφού την περίοδο Μαρτίου – Μαΐου παραχώρησαν νέα δάνεια ύψους 102,6 εκατ. ευρώ για αγορά κατοικίας και 63,7 εκατ. ευρώ επιχειρηματικά δάνεια ύψους κάτω του 1 εκατ. ευρώ, τα περισσότερα από τα οποία πληρούν τα κριτήρια για ένταξη στα σχέδια του Υπουργείου Οικονομικών.

Την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου δόθηκαν καθαρά νέα δάνεια (εξαιρουμένων των αναδιαρθρώσεων) συνολικού ύψους 736,2 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 331,7 εκατ. ευρώ αφορούν τα νοικοκυριά και 404,5 εκατ. ευρώ τις επιχειρήσεις.

Στα νοικοκυριά παραχωρήθηκαν 220,5 εκατ. ευρώ δάνεια για αγορά κατοικίας, 49,9 εκατ. ευρώ καταναλωτικά και 61,3 εκατ. ευρώ για άλλους σκοπούς.

Επίσης στις επιχειρήσεις παραχωρήθηκαν 120,1 εκατ. ευρώ νέα δάνεια κάτω του 1 εκατ. ευρώ το καθένα και 284,4 εκατ. ευρώ δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ το καθένα.

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου