Καραντίνα και Baby Boom 1-0

Γράφει ο Δρ Αλέξανδρος Αργυριάδης, Επίκουρος Καθηγητής, Αντιπρόεδρος του Τμήματος Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Frederick

Όταν ξεκίνησε η καραντίνα, εκτός των συζητήσεων για τις αρνητικές της επιπτώσεις στη ζωή των πολιτών υπήρξαν και κάποιες φωνές θετικών προβλέψεων. Συζητήθηκαν θέματα όπως το ότι η οικογένεια θα έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει στενότερες συνδέσεις, ότι θα μειωθεί η περιβαλλοντική ρύπανση αλλά και άλλες που τελικά ήταν πολύ εύστοχες. Ωστόσο, κάποιες δεν είχαν τόσο υψηλά ποσοστά επιτυχίας… Είχε συζητηθεί εκτενώς το ζήτημα του baby boom, ότι δηλαδή αναμένεται αύξηση γεννήσεων εξαιτίας της καραντίνας, κάτι το οποίο θα ήταν εξαιρετικά θετικό αν είχε συμβεί.

Στο Τμήμα Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Frederick μάς απασχολεί ιδιαίτερα η μεταστροφή της πανδημίας σε θετικό αναστοχασμό και ένα από τα σημεία που έδειξαν μια τέτοια οπτική ήταν μεταξύ άλλων και το ζήτημα του baby boom. Παρόλα αυτά, στατιστικοί δείκτες από δυτικές χώρες αλλά και από την ανατολική Ασία όχι μόνο δείχνουν ότι ο αριθμός των θανάτων που προκλήθηκε από τον Covid-19 έχει αυξηθεί, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο τα τελευταία χρόνια, αλλά και ότι ο αριθμός των γεννήσεων έχει μειωθεί. Η ιστορία δείχνει ότι τα τραυματικά γεγονότα, όπως οι επιδημίες, οι πόλεμοι και οι οικονομικές κρίσεις, οδηγούν σε μείωση του αριθμού των γεννήσεων, η οποία συνήθως είναι βραχύβια και στη συνέχεια ανακάμπτει γρήγορα, όπως συνέβη και μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ακόμη όμως και αν οι μετρήσεις στην Κύπρο δείχνουν μικρή αύξηση στις γεννήσεις συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια, θα ήταν χρήσιμο να συνυπολογίσουμε τον αριθμό των θανάτων είτε από φυσικά αίτια, είτε εξαιτίας του Covid-19. Μερικοί ακόμα παράγοντες που θα ήταν καλό να ληφθούν υπόψη είναι ότι οικονομικοί λόγοι, η ανεργία, η αβεβαιότητα και το αυξημένο στρες, οι επιπτώσεις δηλαδή της πανδημίας, επηρεάζουν κατά πολύ τη γεννητικότητα. Μάλιστα, το ζήτημα δεν βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της προτεραιότητας των ευρωπαϊκών στρατηγικών, κάτι το οποίο τοποθετεί το πρόβλημα αυτό σε ακόμα δυσμενέστερη θέση.

Θα αναρωτηθεί όμως κανείς, αν το ζήτημα που τίθεται με την ποσοτικοποίηση των πληθυσμιακών μεταβολών είναι σημαντικότερο από την ποιοτική διαβίωση του πληθυσμού. Είναι και αυτό ένα θέμα προς μελέτη, αφού ο άνθρωπος από τη φύση του αποζητά και τα δύο. Καταγράφεται ένα ρεύμα σκέψης σχετικό με την υπογεννητικότητα, τη διατήρηση της ισορροπίας του πληθυσμού και την εθνική ταυτότητα αλλά την ίδια στιγμή ένα άλλο ρεύμα τονίζει τις δυσμενείς συνέπειες του υπερπληθυσμού στη γη και στην πλανητική ισορροπία. Από όποια όμως οπτική και να το μελετήσει κανείς, η υπογεννητικότητα αποτελεί ακόμα ένα θέμα που απασχολεί πολύ την επιστημονική κοινότητα. Ιδιαίτερα για την Κύπρο, το θέμα αυτό είναι εξαιρετικής σημασίας αφού από το 2017 αλλά και αργότερα, η χώρα μας κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις του παγκόσμιου χάρτη των γεννήσεων.

Η ανάδειξη του προβλήματος είναι σημαντική διότι σχετίζεται με θέματα Δημόσιας και Κοινοτικής Υγείας και αποτελεί σημαντικό δείκτη της σωματικής και ψυχικής υγείας του πληθυσμού. Παράλληλα με την υπογεννητικότητα έχει μειωθεί ο αριθμός των φυσικών συλλήψεων με πολλά ζευγάρια να καταφεύγουν σε ιατρικώς υποβοηθούμενες μεθόδους ακόμη και σε περιπτώσεις που η δυσκολία οφείλεται κυρίως σε ψυχολογικά και όχι σε οργανικά αίτια.

Τι θα μπορούσε να βελτιώσει την κατάσταση και η κυπριακή κοινωνία να οδηγηθεί σε αύξηση των γεννήσεων;

  • Η γρήγορη αναχαίτιση της πανδημίας σίγουρα θα ήταν ένα καλό κίνητρο αφού θα προσέφερε το αίσθημα ασφάλειας και θα επανέφερε σε έναν σημαντικό βαθμό την οικονομία
  • Πολιτικές σχετικά με την απασχόληση, την ανεργία και μισθολογικά ζητήματα είναι καλό να λαμβάνονται υπόψη διότι η ευημερία του πληθυσμού εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τον εργασιακό βίο
  • Επιπλέον, τα πρότυπα που λαμβάνουν τα παιδιά από το σχολείο και αργότερα οι νέοι από τα media και το κοινωνικό πλαίσιο είναι χρήσιμο να ενισχύουν τον θεσμό της οικογένειας
  • Η συμφιλίωση του σύγχρονου τρόπου ζωής με τη μητρότητα και την πατρότητα ίσως βοηθήσουν κι αυτά με τη σειρά τους στην καλλιέργεια ενός ευνοϊκότερου κλίματος
  • Η εξασφάλιση χώρων και χρόνου φιλικών προς τις οικογένειες και τα παιδιά είναι επίσης ένα κίνητρο μιας και η βοήθεια που χρειάζεται ένα ζευγάρι είναι πολύτιμη.

Η παραπάνω λίστα θα μπορούσε να συμπληρωθεί με πολλές ακόμα σελίδες προτάσεων, ωστόσο αυτό που είναι σημαντικό είναι να ληφθεί μια συνολική στρατηγική η οποία θα ενισχύσει την ιδέα της αύξησης των γεννήσεων και της καλλιέργειας ενός κλίματος ασφάλειας και ευημερίας για το σύνολο του πληθυσμού. Για τα παραπάνω θα ήταν καίριας σημασίας η ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας με ειδικευμένο προσωπικό κυρίως στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και την Κοινοτική Υγεία, ικανό να ενημερώσει και να στηρίξει τις οικογένειες με τον καλύτερο τρόπο.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.