•Ανησυχίες από την αγορά φαρμάκων από τα κατεχόμενα
•Κινδύνους, που μπορεί να στοιχίσουν ανθρώπινες ζωές, κρύβει το παράνομο φαρμακείο του ίντερνετ
Της Μαρίνας Κουμάστα
Στα κατεχόμενα για τα φάρμακά τους σπεύδουν πολλοί συμπατριώτες μας. Δεν είναι λίγοι αυτοί οι οποίοι μεταβαίνουν στις κατεχόμενες περιοχές για να προμηθευτούν διάφορα φαρμακευτικά σκευάσματα για μια σειρά από ασθένειες όπως καρδιοπάθειες, χοληστερόλη, πίεση κ.ά., κυρίως επειδή είναι πολύ πιο φθηνά σε σύγκριση με την τιμή τους στις ελεύθερες περιοχές.
Ενδεικτική η τιμή ενός ευρέως διαδεδομένου φαρμάκου για τη μείωση της χοληστερόλης, του crestor, το οποίο στα κατεχόμενα πωλείται γύρω στα 16 ευρώ και στις ελεύθερες περιοχές γύρω στα 50 ευρώ. Βέβαια, η τιμή δεν μπορεί να αποτελεί παράγοντα επιλογής των σκευασμάτων που αγοράζουμε. Πίσω από την τιμή, υπάρχουν άλλα πολύ σοβαρά θέματα, τα οποία οι ασθενείς και γενικότερα οι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν.
Πρόκειται για την ασφάλεια των φαρμάκων, την ποιότητα και την αποτελεσματικότητά τους. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για τα φάρμακα από τα κατεχόμενα αλλά και γι’ αυτά τα οποία αγοράζουμε από το ίντερνετ, που έχει καταντήσει ένα απέραντο διαδικτυακό φαρμακείο.
50% των φαρμάκων από το διαδίκτυο είναι πλαστά
Πριν από μερικά χρόνια οι αγορές φαρμάκων από το διαδίκτυο αφορούσαν συμπληρώματα διατροφής, φάρμακα για αδυνάτισμα, φάρμακα για το σεξ- γνωστά ως «life style» σκευάσματα. Στις μέρες μας όμως το παράνομο φαρμακείο του ίντερνετ προσφέρει φάρμακα ακόμη και για τις πιο σοβαρές παθήσεις όπως για καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνο, διαβήτη κ.ά.
Αλλωστε άλλοι λιγότερο και άλλοι περισσότερο γίναμε μάρτυρες των «ενοχλητικών» ηλεκτρονικών μηνυμάτων που κατακλύζουν το ηλεκτρονικό μας ταχυδρομείο τα οποία υπόσχονται από κορμί-λαμπάδα σε λίγες μόνο μέρες μέχρι και ίαση από τον καρκίνο. Πίσω όμως από τις ελκυστικές διαφημίσεις και τις δελεαστικές τιμές κρύβεται μια παράνομη αγορά με κέρδη δισεκατομμυρίων.
Οι καταγγελίες από πολίτες, που αντιμετώπισαν προβλήματα υγείας και οδηγήθηκαν ακόμη και σε μονάδες εντατικής από τη χρήση των, κατά τα άλλα, «θαυματουργών» φαρμάκων, ολοένα και αυξάνονται. Ακόμη και θάνατοι σημειώθηκαν στο εξωτερικό λόγω της χρήσης τέτοιων σκευασμάτων, τα οποία δυστυχώς χρησιμοποιούνται ακόμη και από έφηβους.
Πάντως, οι ειδικοί ανά το παγκόσμιο κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και προειδοποιούν ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση πέραν του 400% στις κατασχέσεις απομιμήσεων φαρμάκων. Σύμφωνα μάλιστα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το κοινωνικό άμεσο και έμμεσο κόστος της μη δράσης θα μπορούσε να φθάσει μεταξύ 9,5 και 116 δισ. ευρώ έως το 2020.
Τα φάρμακα που αγοράζονται μέσω του διαδικτύου δεν διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητά τους ή την ποιότητά τους, τονίζει η πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Ελένη Πιέρα Ισσέγιεκ ανακοινώνοντας εκστρατεία του Συλλόγου για τα ψευδεπίγραφα φάρμακα. Επικαλούμενη τα διεθνή στατιστικά δεδομένα ανέφερε πως πάνω από το το 50% των φαρμάκων που διακινούνται μέσω διαδικτύου είναι πλαστά, ενώ μόλις το 2% των διαδικτυακών φαρμακείων λειτουργούν νόμιμα.
Πίσω από τα ψευδεπίγραφα φάρμακα βρίσκεται μια αγορά δισεκατομμυρίων, είπε η κ. Ισσέγιεκ, για να προσθέσει ότι τα φάρμακα «μαϊμού» είναι δύσκολο ακόμα και οι επαγγελματίες υγείας να τα ξεχωρίσουν. Η πρόεδρος του Παγκύπριου Φαρμακευτικού Συλλόγου ανακοίνωσε επιπρόσθετα ότι μέχρι τις 9 Φεβρουαρίου 2019 τίθεται σε ισχύ ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός, για έλεγχο των φαρμάκων σε όλη την Ευρώπη με στόχο την προστασία των Ευρωπαίων πολιτών από τα πλαστά φάρμακα. Θα εισαχθεί ακόμη δισδιάστατος κωδικός για κάθε φάρμακο ξεχωριστά και ταινία ασφαλεία, ώστε να ασκείται έλεγχος σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού του φαρμάκου. Καθ’ αυτό τον τρόπο, σύμφωνα με την κ. Ισσέγιεκ, θα είναι αδύνατη η αντιγραφή τους, ενώ παράλληλα θα υπάρχει δυνατότητα ιχνηλάτησης των πλαστών φαρμάκων.
Να σημειωθεί ότι ψευδεπίγραφο φάρμακο είναι ένα τέλεια παραποιημένο πλαστό σκεύασμα. Συνήθως περιέχει είτε ανεπαρκείς, είτε και καθόλου ποσότητες της δραστικής ουσίας. Ενδεχομένως να περιέχει μέχρι και τοξικές ουσίες, με αποτέλεσμα η κατανάλωσή του, από τους ασθενείς, να εγκυμονεί σοβαρότατους κινδύνους για την υγεία τους.
Ελέγχους σε δέματα του ταχυδρομείου
Πονοκέφαλος τα ψευδεπίγραφα φάρμακα και για τις Φαρμακευτικές Υπηρεσίες του κράτους, οι οποίες ωστόσο παραδέχονται πως δεν μπορούν να κάνουν πολλά σε ό,τι αφορά την αγορά φαρμάκων από τα κατεχόμενα ή το διαδίκτυο. «Δεν υπάρχει νομοθεσία που να απαγορεύει την προμήθεια φαρμάκων από τα κατεχόμενα ή το διαδίκτυο», δήλωσε η Αννα Παφίτου, τονίζοντας, ωστόσο, ότι στην περίπτωση που βρεθούν σε κάποιον μεγάλες ποσότητες φαρμάκων τότε ειδοποιούνται οι Φαρμακευτικές Υπηρεσίες και η ποσότητα κατάσχεται από το Τμήμα Τελωνείων εάν υπάρχει υπόνοια για εμπορία.
Σε ό,τι αφορά τα ψευδεπίγραφα φάρμακα ανέφερε πως υπάρχει ευρωπαϊκή νομοθεσία του 2011, η οποία ενσωματώθηκε στην κυπριακή νομοθεσία και έχει τεθεί σε εφαρμογή από τον Ιανουάριο του 2013. «Θα ήθελα να διαβεβαιώσω ότι δεν έχουν εντοπιστεί στην κυπριακή αγορά κρούσματα κυκλοφορίας ψευδεπίγραφων φαρμάκων εκτός από κάποιες, μεμονωμένες περιπτώσεις, που τα φάρμακα έχουν παραγγελθεί από το διαδίκτυο», είπε. Ερωτηθείσα πώς οι Φαρμακευτικές Υπηρεσίες ελέγχουν τα φάρμακα που φτάνουν μέσω ταχυδρομείου, είπε πως μια φορά τη βδομάδα καλείται λειτουργός των Φαρμακευτικών Υπηρεσιών στο ταχυδρομείο όπου διεξάγει έλεγχο σε όλα τα φάρμακα τα οποία φτάνουν στην Κύπρο σε δέματα.
Ανησυχούν και οι ασθενείς
Σοβαρές ανησυχίες για τα πλαστά φάρμακα εκφράζουν και οι ασθενείς με τον Πρόεδρο της Παγκύπριας Ομοσπονδίας Συνδέσμων Πασχόντων και Φίλων (ΠΟΣΠΦ), Μάριο Κούλουμα, να καλεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί από πού αγοράζουν τα φάρμακά τους. Κληθείς να σχολιάσει την αγορά φαρμάκων από τα κατεχόμενα είπε πως τα κατεχόμενα, ως μη αναγνωρισμένο κράτος, δεν απευθύνονται στην Παγκόσμια Οργάνωσης Υγείας και στις αρμόδιες επιτροπές της ΕΕ για την έγκριση των φαρμάκων που διαθέτουν.
Αυτό, βέβαια, είναι ένα θέμα το οποίο θα επιλυθεί με τη λύση του Κυπριακού. Από τη στιγμή που τα φάρμακα αυτά δεν ελέγχονται, ενδεχομένως να θέσουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, είπε, προσθέτοντας πως κανείς δεν γνωρίζει την προέλευση των σκευασμάτων αυτών, κάτω από ποιες συνθήκες παρασκευάζονται και ποιες ουσίες πραγματικά περιέχουν. Κληθείς επίσης να σχολιάσει το γεγονός ότι ιατροί παραπέμπουν ασθενείς τους στα κατεχόμενα για την προμήθεια των φαρμάκων τους είπε πως πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό ζήτημα, το οποίο θα πρέπει να τεθεί στον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο.
Υπάρχει ωστόσο και το εξής παράδοξο: Ιατροί διατείνονται πως τα σκευάσματα του νοσοκομείου δεν είναι κατάλληλα και συνταγογραφούν φάρμακα τα οποία κανείς μπορεί να προμηθευτεί από τον ιδιωτικό τομέα. Oι ασθενείς λόγω του υψηλού κόστους στις ελεύθερες περιοχές, σπεύδουν στα κατεχόμενα για να τα προμηθευτούν. «Είναι ζητήματα τα οποία πρέπει να τεθούν στο τραπέζι και να συζητηθούν για να δοθούν οι ορθές λύσεις, με πρώτιστο πάντα τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας», είπε.
Εκστρατεία φαρμακοποιών
Τις μεγάλες διαστάσεις που έχει λάβει το θέμα της αγοράς φαρμάκων από το διαδίκτυο και μη ελεγχόμενες πηγές από την Κυπριακή Δημοκρατία, όπως είναι τα κατεχόμενα, σκοπεύει να αντιμετωπίσει με επιπλέον συντονισμένες προσπάθειες και ενέργειες ο Παγκύπριος Φαρμακευτικός Σύλλογος. Ο Φαρμακευτικός Σύλλογος ξεκίνησε εκστρατεία ενημέρωσης για τα πλαστά φάρμακα, από τα μέσα Απριλίου, θέλοντας να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τους κινδύνους που ελλοχεύουν από τη χρήση τους.
Η εκστρατεία στοχεύει στο να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει το κοινό γύρω από το τρίπτυχο ασφάλεια- ποιότητα- αποτελεσματικότητα των φαρμάκων, παρέχοντάς του ασπίδα προστασίας και διασφαλίζοντας την υγεία του. Για το σκοπό αυτό έχει ετοιμαστεί σχετική αφίσα, με τη φωτογραφία που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρησιμοποιεί για ενημέρωση, σχετικά με το πρόβλημα των ψευδεπίγραφων/πλαστών φαρμάκων. Η αφίσα έχει αναρτηθεί στις προθήκες των φαρμακείων, σε διάφορα κομβικά σημεία των δρόμων σε μορφή γιγαντοαφίσας, καθώς και στην ιστοσελίδα του ΠΦΣ (www.cpa.org.cy) όπου περιλαμβάνονται περισσότερες χρήσιμες πληροφορίες για το κοινό.
Συγκρίνεται με το παραεμπόριο των ναρκωτικών και των όπλων!
•Το 2007 κατασχέθηκαν 4.000.000 κουτιά πλαστά φάρμακα (αύξηση 50% σε σχέση με το 2006)
•Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2012: Κατάσχεση 61.000.000 πλαστών χαπιών στην Ε.Ε.
•Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας αναφέρει ότι το ποσοστό πλαστών φαρμάκων στην παγκόσμια αγορά σήμερα αγγίζει το 15% (Ασία και Αφρική 50%)
•Πίσω από την εμπορία των ψευδεπίγραφων φαρμάκων βρίσκεται το οργανωμένο έγκλημα. Πρόκειται για μια αγορά, η οποία υπολογίζεται σήμερα γύρω στα 80 δισεκατομμύρια ευρώ και συγκρίνεται πλέον με το παραεμπόριο των ναρκωτικών και των όπλων.
