Κορωνοϊός: Η ασυμπτωματική μετάδοση εξακολουθεί να αποτελεί «ανοιχτό ερώτημα»



Το κατά πόσο η μετάδοση κοροναϊού προέρχεται από άτομα χωρίς συμπτώματα εξακολουθεί να είναι «μεγάλο άγνωστο», αν και η τεχνική επικεφαλής της αντιμετώπισης της πανδημίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, Δρ Μαρία βαν Κέρκοβ δήλωσε τη Δευτέρα ότι είναι «πολύ σπάνιο» για τους ασυμπτωματικούς ανθρώπους να μεταδώσουν την ασθένεια.

Σε ερώτηση δημοσιογράφου του πρακτορείου Ρόιτερς, σχετικά με το ρόλο των ασυμπτωματικών στη μετάδοση του ιού, με τη δημοσιογράφο να επικαλείται πρόσφατα στοιχεία από τη Σιγκαπούρη, που έδειξαν ότι πάνω από τις μισές περιπτώσεις ήταν ασυπτωματικές, η επικεφαλής της τεχνικής ομάδας του ΠΟΥ για την Covid-19 απάντησε τα εξής:

 

«Το δεύτερο μέρος της ερώτησης είναι σε ποιο ποσοστό οι ασυμπτωματικοί πράγματι μεταδίδουν (σ.σ. τον ιο)… Διαθέτουμε έναν αριθμό εκθέσεων από χώρες που κάνουν πολύ αναλυτική ιχνηλάτηση. Παρακολουθούν ασυμπτωματικές περιπτώσεις, ακολουθούν επαφές και δε βρίσκουν δευτερογενή μετάδοση. Είναι πολύ σπάνιο. Και πολλά από αυτά δε δημοσιεύονται στη βιβλιογραφία. Από τα έγγραφα που δημοσιεύονται, υπάρχει ένα από τη Σιγκαπούρη που παρακολουθεί μία μονάδα μακροχρόνιας φροντίδας υγείας. Υπάρχουν ορισμένες εκθέσεις μετάδοσης σε νοικοκυριά, όπου παρακολουθείς το ποσοστό των ατόμων που μεταδίδουν. Παρακολουθούμε σταθερά αυτά τα δεδομένα και προσπαθούμε να πάρουμε περισσότερες πληροφορίες από χώρες που πραγματικά απαντούν σε αυτό το ερώτημα. Εξακολουθεί να είναι σπάνιο, ένα ασυμπτωματικό άτομο πράγματι να μεταδίδει τον ιό. Αυτό στο οποίο πραγματικά θέλουμε να επικεντρωθούμε είναι να παρακολουθήσουμε τις συμπτωματικές περιπτώσεις».

 

Σύμφωνα με την επικεφαλής του ΠΟΥ, οι «ασυμπτωματικοί» ασθενείς που εμφανίζονται θετικοί στον COVID-19, θα μπορούσαν να χωριστούν σε τρεις κατηγορίες: Εκείνους που δεν παρουσιάζουν κανένα σύμπτωμα, εκείνους που βγαίνουν θετικοί ενώ είναι ασυμπτωματικοί, ενώ στη συνέχεια παρουσιάζουν συμπτώματα και εκείνους που εμφανίζουν πολύ ελαφριά «σημάδια» του ιού, χωρίς να συνειδητοποιήσουν ποτέ ότι έχουν κολλήσει.

Η επικεφαλής επιδημιολόγος επικαλούμενη μελέτες μοντελοποίησης μετάδοσης της ασθένειας υπογράμμισε ότι δυνητικά περίπου το 40% της μετάδοσης μπορεί να οφείλεται σε ασυμπτωματικούς ασθενείς. Το μερίδιό τους, επί του συνολικού αριθμού των κρουσμάτων σύμφωνα με την ίδια μοντελοποίηση εκτιμάται ότι κυμαίνεται από 6 έως και 41%. Οι χώροι όπου θα μπορούσε να επιταχυνθεί η μετάδοση του ιού από ασυμπτωματικούς είναι μπαρ, θερινά κλάμπ ακόμη και γυμναστήρια, όπου η δυνατή ομιλία ή το τραγούδι θα μπορούσαν να απελευθερώσουν σταγονίδια με τα οποία θα μπορούσε να μεταδοθεί ο ιός.

Οπως γράφει και το BBC, τα δεδομένα προέρχονται από χώρες που έχουν λεπτομερές σύστημα ιχνηλάτησης επαφών των κρουσμάτων. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα άτομα με συμπτώματα είναι πιο μολυσματικά, ωστόσο κάποιος που έχει μολυνθεί και δεν έχει εκδηλώσει ακόμη συμπτώματα, δηλαδή τις πρώτες πέντε ημέρες, μπορεί να μεταδώσει τον κορονοϊό.

Σε παρόμοιο συμπέρασμα με αυτό της επιδημιολόγου του ΠΟΥ καταλήγει και η έρευνα ειδικών από την Κίνα, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να καλλιεργήσουν ζωντανούς ιούς από δείγματα που ελήφθησαν από 300 ασυμπτωματικά άτομα στη Γουχάν, σύμφωνα με όσα αναφέρει το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua.

Οι αντιδράσεις

Η δήλωση της Μαρία βαν Κέρκοβ προκάλεσε αντιδράσεις στην επιστημονική κοινότητα αλλά και σε κρατικούς αξιωματούχους που θεωρούν ότι έτσι υπονομεύονται οι προσπάθειες των περιοριστικών μέτρων για την εξάπλωση του ιού.

Παράλληλα το επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine προειδοποίησε ότι η μετάδοση από φαινομενικά υγιείς ανθρώπους δηλαδή ασυμπτωματικούς θα μπορούσε να αποδειχθεί ως Αχίλλειος Πτέρνα του ελέγχου της πανδημίας Covid-19.

Παρότι οι περισσότερες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι «πραγματικές» ασυμπτωματικές περιπτώσεις «μεταδίδουν σπάνια» τον ιό στους άλλους, είναι πιθανόν να πραγματοποιηθεί μετάδοση του ιού λίγο πριν ή τη μέρα που αρχίζουν να εμφανίζονται τα συμπτώματα σε συνήθως ελαφριά μορφή, αναφέρει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, Μπαμπάκ Τζαβίντ.

«Εξεπλάγην από τη δήλωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας», είπε ο Λίαμ Σμιθ, καθηγητής κλινικής επιδημιολογίας στη Σχολή Επιδημιολογίας, Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου, προσθέτοντας ότι δεν έχει δει τα δεδομένα στα οποία βασίζεται η ανακοίνωση που έκανε η Μαρία βαν Κέρκοβ. «Αντιβαίνει τις μέχρι σήμερα διαπιστώσεις μου από την επιστήμη, σύμφωνα με τις οποίες οι ασυμπτωματικοί και οι προσυμπτωματικοί αποτελούν σημαντική πηγές μόλυνσης», συμπληρώνει.

Την επομένη και μετά τις αντιδράσεις, η επικεφαλής επιδημιολόγος, υποστήριξε ότι πρόκειται για «παρεξήγηση» κι ότι «αυτό στο οποίο αναφέρθηκα εχθές ήταν μερικές μελέτες, δύο ή τρεις μελέτες, που έχουν δημοσιευτεί και που πραγματικά προσπαθούν να παρακολουθήσουν ασυμπτωματικές περιπτώσεις», συμπληρώνοντας ότι «αυτό είναι ένα μικρό υποσύνολο μελετών. Χρησιμοποίησα τη λέξη “πολύ σπάνιο” και θεωρώ ότι αυτή είναι η παρανόηση: να δηλώνεις ότι η ασυμπτωματική μετάδοση είναι κάτι πολύ σπάνιο. Αυτό που αναφερόμουν ήταν το υποσύνολο των μελετών».

Στην Αγγλία, το Γραφείο Εθνικών Στατιστικών (ONS) που εξετάζει τακτικά ένα δείγμα του πληθυσμού διαπίστωσε ότι, από όσους έχουν εμφανίζονται θετικοί στον ιό, μόνο το 29% ανέφερε «οποιαδήποτε ένδειξη συμπτωμάτων» τη στιγμή του τεστ ή στις προηγούμενες ή επόμενες επισκέψεις.

Μετά τις διευκρινίσεις για τους ασυμπτωματικούς, ο ΠΟΥ επιβεβαίωσε ότι πιο μολυσματικοί είναι οι ασθενείς ακριβώς την ώρα που αρχίζουν να αισθάνονται αδιαθεσία.

Αυτό το χαρακτηριστικό κατέστησε τόσο δύσκολο τον έλεγχο της εξάπλωσης του ιού που προκαλεί την νόσο Covid-19, αλλά αυτό μπορεί να γίνει μέσω σχολαστικών τεστ και κοινωνικής αποστασιοποίησης, τόνισαν.