Κρατικές εγγυήσεις: Δάνεια με χαμηλό επιτόκιο, αλλά και ρήτρες για εκποιήσεις με διαδικασίες εξπρές

Το νομοσχέδιο και οι κανονισμοί αναμένεται να κατατεθούν στη Βουλή με τη διαδικασία του κατεπείγοντος

Το νομοσχέδιο για την παραχώρηση κρατικών εγγυήσεων προς τις τράπεζες με σκοπό τη διοχέτευση δανείων προς επιχειρήσεις και αυτοτελώς εργαζομένους, προνοεί χαμηλά επιτόκια αλλά και ρήτρες για εκποιήσεις με διαδικασίες εξπρές.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο και τους σχετικούς κανονισμούς, που αναμένεται να κατατεθούν από βδομάδας στη Βουλή με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, τα δάνεια θα παραχωρηθούν με κυμαινόμενο επιτόκιο το οποίο θα βασίζεται στο Euribor έξι μηνών (σ.σ.: επειδή αυτή την περίοδο είναι αρνητικό -0,53% θα υπολογίζεται ως 0%) συν το περιθώριο το οποίο θα υπολογίζεται ανάλογα με τη χρονική διάρκεια και την εξασφάλιση. Το περιθώριο θα υπολογίζεται ως ακολούθως:

• Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους αυτοτελώς εργαζομένους θα είναι 0,75% για δάνεια με διάρκεια μέχρι ένα έτος, 1% για δάνεια με διάρκεια 2-3 χρόνια και 1,5% για δάνεια με διάρκεια 4-6 χρόνια. Επίσης, στα δάνεια χωρίς εξασφάλιση θα υπάρχει πρόσθετη επιβάρυνση της τάξης του 0,5%.

• Για τις μεγάλες επιχειρήσεις θα είναι 1% για δάνεια με διάρκεια μέχρι ένα έτος, 1,5% για δάνεια με διάρκεια 2-3 χρόνια και 2,5% για δάνεια με διάρκεια 4-6 χρόνια. Επίσης, στα δάνεια χωρίς εξασφάλιση θα υπάρχει πρόσθετη επιβάρυνση της τάξης του 0,5%.

 

Οι δικαιούχοι

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο και τους κανονισμούς η κυβέρνηση θα δώσει κρατικές εγγυήσεις μέχρι 1 δις ευρώ στις τράπεζες, με σκοπό να παραχωρήσουν δάνεια σε επιχειρήσεις και αυτοτελώς εργαζομένους. Σημειώνεται ωστόσο ότι υπάρχουν οι ακόλουθοι περιορισμοί:

• Όλοι οι αυτοτελώς εργαζόμενοι και/ή επιχειρήσεις που θα υποβάλουν αίτηση, για να καταστούν δικαιούχοι θα πρέπει να αποδείξουν ότι «δεν ήταν προβληματικές επιχειρήσεις κατά την 31η Δεκεμβρίου 2019, και αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων της πανδημίας του ιού́ COVID-19».

• Επίσης οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις θα πρέπει να υποβάλουν δήλωση «ότι δεν υπόκειντο σε διαδικασία εκκαθάρισης/πτώχευσης, ανάλογα με την περίπτωση, ούτε έλαβαν ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης μέχρι και την 31/12/2019».

• Ακόμη, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αυτοτελώς εργαζόμενοι θα πρέπει να αποδείξουν ότι ο κύκλος εργασιών τους κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2020 ή κατά τους εννέα μήνες του 2020 αμέσως πριν την ημερομηνία υποβολής της αίτησης του δανείου, είναι μειωμένος τουλάχιστον κατά́ 50% σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μήνες του 2019 ή σε σύγκριση με τον μέσο όρο του κύκλου εργασιών για το έτος 2019.

• Επίσης, οι μεγάλες επιχειρήσεις θα πρέπει να αποδείξουν ότι ο κύκλος εργασιών τους κατά́ τους πρώτους εννέα μήνες του 2020, ή κατά τους εννέα μήνες του 2020, αμέσως πριν την ημερομηνία υποβολής της αίτησης του δανείου, είναι μειωμένος τουλάχιστον κατά 75% σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μήνες του 2019 ή σε σύγκριση με τον μέσο όρο του κύκλου εργασιών για το έτος 2019.

 

Ο σκοπός και το ύψος του δανείου

Το νομοσχέδιο και οι κανονισμοί περιλαμβάνουν τους ακόλουθους όρους και περιορισμούς:

• Τα δάνεια πρέπει να αφορούν την κάλυψη αναγκών ρευστότητας, κεφαλαίου κίνησης και επενδύσεων, εντός της Δημοκρατίας.

• Δεν δύνανται να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη της αποπληρωμής υφιστάμενων πιστωτικών διευκολύνσεων είτε εξυπηρετούμενων, είτε μη εξυπηρετούμενων, και/ή να χρησιμοποιηθούν ως εξασφάλιση για την αναδιάρθρωση υφιστάμενων πιστωτικών διευκολύνσεων οποιουδήποτε πιστωτικού ιδρύματος.

• Επίσης, δεν δύνανται να χρησιμοποιηθούν για πληρωμή μερισμάτων ή/και αποπληρωμή πιστωτικών υπολοίπων των διευθυντών ή/και μετόχων των επιχειρήσεων.

• Το ποσό του αρχικού κεφαλαίου του δανείου δεν δύναται να υπερβαίνει το 25% του συνολικού κύκλου εργασιών της επιχείρησης ή του αυτοτελώς εργαζόμενου κατά το έτος 2019, ή/και το ετήσιο μισθολογικό κόστος για το 2020 ή για το τελευταίο διαθέσιμο έτος.

 

70% το κράτος και 30% οι τράπεζες

Η κυβερνητική εγγύηση αφορά την κάλυψη ενδεχόμενων ζημιών που προκύπτουν από «συσσωρευμένες προβλέψεις απομείωσης», σε περίπτωση που το δάνειο καταστεί μη εξυπηρετούμενο.

Σημειώνεται ότι με βάση το νομοσχέδιο και τους κανονισμούς, οι ζημιές θα επιμερίζονται κατά 70% στη Δημοκρατία και 30% στις τράπεζες.

Επισημαίνεται επίσης ότι η κυβερνητική εγγύηση καλύπτει το αρχικό ποσό του δανείου, το συνολικό επιτόκιο περιλαμβανομένου του επιτοκίου υπερημερίας, καθώς και την κεφαλαιοποίηση του επιτοκίου.

 

 

 

Έξι γκρίζα σημεία

Τα έξι γκρίζα σημεία τα οποία αναμένεται να συζητηθούν περισσότερο είναι τα ακόλουθα:

• Η επιλογή του ποιοι δανειολήπτες θα πάρουν δάνεια και ποιοι όχι εναπόκειται αποκλειστικά στις τράπεζες. Αν και αναφέρεται ότι οι τράπεζες θα πρέπει να εφαρμόσουν την «αρχή της μη διάκρισης», δεν υπάρχουν δικλίδες οι οποίες να διασφαλίζουν ότι θα έχουν πρόσβαση στη χρηματοδότηση και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες συνήθως αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις τράπεζες.

• Στο προηγούμενο νομοσχέδιο υπήρχαν ποσοστώσεις όσον αφορά την κατανομή της κρατικής εγγύησης, ώστε να διασφαλιστεί ότι ένα μέρος των νέων δανείων θα διοχετευτεί στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους αυτοτελώς εργαζομένους. Ωστόσο, η υπό αναφορά ρήτρα αφαιρέθηκε από το νέο νομοσχέδιο.

• Αποκλείονται όλοι όσοι αντιμετώπιζαν οικονομικές δυσκολίες πριν το 2020, όπως οι επιχειρήσεις οι οποίες είχαν πληγεί σε μεγάλο βαθμό λόγω του κουρεμάτων των καταθέσεων και των αξιογράφων, καθώς και της κρίσης του 2013. Επίσης, αποκλείονται οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις οι οποίες έλαβαν «ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης μέχρι και την 31/12/2019» (σ.σ.: Δεν διευκρινίζεται εάν η πιο πάνω αναφορά αφορά και επιχειρήσεις οι οποίες έχουν δάνεια υπό αναδιάρθρωση).

• Δεν υπάρχει μηχανισμός ελέγχου ενώ δεν περιλαμβάνεται καμιά αναφορά σε υποχρέωση για ενημέρωση της Βουλής και της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Σημειώνεται ότι για το υπό αναφορά σημείο εκφράστηκαν έντονες απόψεις από τα κόμματα κατά τη συζήτηση του προηγούμενου νομοσχεδίου.

• Δεν υπάρχει μηχανισμός αναδιάρθρωσης των δανείων, σε περίπτωση που καταστούν μη εξυπηρετούμενα λόγω των επιπτώσεων της κρίσης που αναμένεται να συνεχιστούν και μετά την πανδημία.

• Αντίθετα υπάρχει μηχανισμός για εκποιήσεις με διαδικασίες εξπρές. Όπως αναφέρεται, οι τράπεζες «δύνανται να ασκήσουν τα δικαιώματά τους για το σύνολο της οφειλής […] κατά την εκκίνηση των διαδικασιών ανάκτησης των οφειλόμενων από τους δανειολήπτες». Αναφέρεται επίσης ότι: «Νοείται ότι τα Πιστωτικά Ιδρύματα έχουν υποχρέωση να ολοκληρώνουν τη διαδικασία ανάκτησης χρεών».

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου