Γκρεμοί του Χανουτάρη: Υποστατικά μεταξύ παρανομίας και επιχορήγησης

Κτηνοτροφική μονάδα, η οποία εφάπτεται με την περιοχή Τόπος Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ CY2000008) Κοιλάδα Κέδρων – Κάμπος και εμπίπτει εντός της περιοχής Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ CY4000017) Γκρεμοί Χανουτάρη έχει ενταχθεί στο LIFE-KEDROS, από το οποίο επιδοτείται η μονάδα.

Το συγκεκριμένο κτηνοτροφικό υποστατικό συνεχίζει να λειτουργεί παράνομα, παρά την απόρριψη σειράς αιτήσεων για την ανέγερσή του από την Πολεοδομική Αρχή από το 2015. Οι λόγοι απόρριψης έγκειτο στον σημαντικό περιβαλλοντικό επηρεασμό από τη χωροθέτηση της αιτούμενης ανάπτυξης σε περιοχή που καθορίζεται ως Προστατευόμενο Τοπίο και Περιοχή του δικτύου Natura, όπως αναφέρθηκε στη «Χαραυγή» από τη Νάγια Λάμπρου, εκ μέρους του αν. διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως.

Όπως σημείωσε η Πολεοδομική Αρχή, κατά το στάδιο μελέτης της αίτησης ζητήθηκαν οι απόψεις του Τμήματος Περιβάλλοντος, το οποίο ανέφερε σε επιστολή του ότι δεν συνηγορεί στη χορήγηση της αιτούμενης πολεοδομικής άδειας, καθότι το τεμάχιο εμπίπτει εντός της περιοχής Natura 2000 ΖΕΠ Γκρεμοί Χανουτάρη, καθώς και της πολεοδομικής ζώνης προστασίας των υδάτων και πολεοδομικού καθεστώτος Προστατευόμενου Τοπίου (Ζ3-ΠΤ), ενώ παράλληλα εφάπτεται με το Κύριο Κρατικό Δάσος Πάφου και την περιοχή Natura 2000 ΤΚΣ Κοιλάδα Κέδρων – Κάμπος.

Ταυτόχρονα, διευκρίνισε ότι οι αιτητές δεν έχουν υποβάλει μελέτη Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον, στα πλαίσια της εκκρεμούσας αίτησης κατά παρέκκλιση.

Μετά την απόρριψη της πολεοδομικής άδειας υποβλήθηκε και αίτηση για ανέγερση κατοικίας στο ίδιο τεμάχιο. Και αυτή απορρίφθηκε από την Επαρχιακή Λειτουργό Πάφου στις 29/05/2015, εφόσον δεν πληρούσε τις σχετικές πρόνοιες της Δήλωσης Πολιτικής.

Ακολούθησε επίδοση Ειδοποίησης Επιβολής προς τους αιτητές για εκτέλεση εργασιών ανέγερσης μάντρας αιγοπροβάτων χωρίς την εξασφάλιση πολεοδομικής άδειας, σε Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), ενώ στη συνέχεια οι αιτητές καταχώρισαν Προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο, η οποία εκκρεμεί. Σύμφωνα με την Ειδοποίηση Επιβολής, ο αιτητής κλήθηκε να κατεδαφίσει οποιαδήποτε οικοδομή είχε ανεγερθεί και να επαναφέρει το τεμάχιο στην αρχική του κατάσταση, πράγμα που δεν έγινε.

Παράλληλα, υποβλήθηκε εκ νέου αίτηση για τα εν λόγω κτηνοτροφικά υποστατικά κατά παρέκκλιση των προνοιών της Δήλωσης Πολιτικής, η οποία εκκρεμεί στο Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων.

 

Η παραδοξότητα της περίπτωσης

Η παραδοξότητα της περίπτωσης έγκειται στο ότι από τη μια επιδόθηκε Ειδοποίησης Επιβολής προς τους αιτητές, αφού προχώρησαν στην ανέγερση μάντρας χωρίς πολεοδομική άδεια και άδεια οικοδομής, χωρίς να πληροί τις πρόνοιες της Δήλωσης Πολιτικής, χωρίς να έχει υποβληθεί μελέτη Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον και ενώ επηρεάζει σημαντικά το περιβάλλον της περιοχής του δικτύου Natura 2000, ενώ από την άλλη η ίδια κτηνοτροφική μονάδα εντάσσεται σε συγχρηματοδοτούμενο ευρωπαϊκό έργο και λαμβάνει συνολική αποζημίωση ύψους 400 ευρώ ετησίως για διάρκεια τριών ετών.
Το συγκεκριμένο έργο περιλαμβάνει μελέτη για την «Εκτίμηση της βοσκοϊκανότητας στο νότιο άκρο της περιοχής του Δικτύου Natura 2000 Κοιλάδα Κέδρων – Κάμπος», σύμφωνα με την οποία υπάρχει εισήγηση για βόσκηση συγκεκριμένου αριθμού ζώων, για συγκεκριμένη περίοδο του χρόνου, με σκοπό τη μείωση της χορτοβριθείας στην περιοχή, η οποία αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την έναρξη και επέκταση δασικών πυρκαγιών.

Όπως εξήγησε στη «Χαραυγή» ο εκπρόσωπος της Μονάδας Διατήρησης της Φύσης του Πανεπιστημίου Frederick, Κωνσταντίνος Κουνναμάς, που εκπόνησε τη μελέτη βοσκοϊκανότητας,στο πλαίσιο του έργου με τίτλο «Ολιστική διαχείριση του οικότοπου προτεραιότητας 9590* στην περιοχή του Δικτύου Natura 2000 “Κοιλάδα Κέδρων–Κάμπος” (LIFE15 NAT/CY/00850)», το οποίο συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE της ΕΕ, η εκτίμηση βοσκοϊκανότητας αφορά συγκεκριμένη περιοχή και δεν έχει λάβει υπόψη της οποιαδήποτε κτηνοτροφική μονάδα. Διευκρινίστηκε ότι μέσα από την καταγραφή της βοσκής στην περιοχή μελέτης για σκοπούς αναφοράς, στην εν λόγω περιοχή μελέτης υπάρχει αριθμός από μάνδρες που εγκαταλείφθηκαν μετά το 1974, με την εγκατάλειψη του τουρκοκυπριακού χωριού Βρέτσια, ενώ περιφερειακά και έξω από την περιοχή μελέτης υπάρχει μία ενεργή κτηνοτροφική μονάδα.

Τμήμα Περιβάλλοντος: Παραβίαση ουσιαστικών προνοιών εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας

Στην πρόσφατη έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Τμήμα Δασών επισημαίνεται ότι από φωτογραφικό υλικό που υποβλήθηκε διαφαίνεται ότι έχει προκληθεί μεγάλη ζημιά στο φυσικό περιβάλλον της περιοχής, ενώ στην υπό αναφορά καταγγελία αναφέρεται αριθμός αρνητικών επιπτώσεων στα υπό προστασία είδη και οικοτόπους.

Στην έκθεση αναφέρεται ότι το Τμήμα Περιβάλλοντος όχι μόνο δεν συνηγορεί με τη χορήγηση Πολεοδομικής Άδειας λόγω της χωροθέτησης του τεμαχίου, αλλά συμπληρώνει ότι η προτεινόμενη μάντρα αιγοπροβάτων έχει ήδη ανεγερθεί παράνομα, γεγονός που δεν συνάδει με τις προσπάθειες για προστασία των περιοχών του Δικτύου Natura 2000 και τους σκοπούς ένταξης της περιοχής σε αυτό. Το Τμήμα Περιβάλλοντος επεσήμανε επιπρόσθετα ότι οι επεμβάσεις αυτές παραβιάζουν ουσιαστικές πρόνοιες, τόσο της εθνικής νομοθεσίας (Ν.153(Ι)/2003και Ν.140(Ι)/2005) όσο και της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, με όλες τις συνεπαγόμενες συνέπειες.

Επιπρόσθετα, αναφέρει ότι η μάντρα γειτνιάζει με αργάκι, γεγονός που εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των νερών και του εδάφους, ενώ παράλληλα συνορεύει με τις λεκάνες απορροής και τις κοντινές ζώνες προστασίας των φραγμάτων πόσιμου νερού του Ασπρόκρεμμου και της Αρμίνου.

Πέραν όλων αυτών, σύμφωνα με επικοινωνία λειτουργού των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών με την Ελεγκτική Υπηρεσία πέρσι η υπό αναφορά μάντρα δεν διαθέτει κωδικό εκμετάλλευσης και τα ζώα, ο ακριβής αριθμός των οποίων δεν είναι γνωστός, δεν φέρουν την προβλεπόμενη από την εθνική και κοινοτική νομοθεσία σήμανση.

 

Η πυρκαγιά της Σολέας διαφοροποίησε τη θέση του Τμήματος Δασών

Το Τμήμα Δασών με επιστολή του στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως Πάφου με επιστολή του, ημερομηνίας 25.5.2016, πληροφορούσε ότι «η μεταφορά ενός τόσο μεγάλου αριθμού αιγών στην περιοχή αναμένεται να προκαλέσει σοβαρότατα προβλήματα στο κρατικό δάσος και στα προστατευόμενα αντικείμενα των περιοχών “Natura 2000”, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την ετοιμασία Δέουσας Μελέτης Εκτίμησης Επιπτώσεων».

Μάλιστα, υπογράμμιζε ότι τα προβλήματα που αναμένεται να παρουσιαστούν είναι σοβαρότατες ζημιές στη δασική βλάστηση και στα προστατευόμενα φυτά της περιοχής, έντονα προβλήματα διάβρωσης στην αντιπυρική λωρίδα και στο δασικό οδικό δίκτυο που θα τα καταστήσουν ακατάλληλα για χρήση, αλλοίωση του φυσικού τοπίου, χωρίς να αποκλείονται φθορές στο ενετικό γεφύρι του Ρουδιά, αυξημένες δαπάνες επιτήρησης του δάσους, υποβάθμιση των αντικειμένων προστασίας της περιοχής Natura 2000 και ανταγωνισμός για τροφή και μετάδοση παρασιτικών και μολυσματικών ασθενειών στα αγρινά που διαβιούν σε μεγάλους αριθμούς στην περιοχή.

Επίσης, επεσήμανε ότι η απομάκρυνση των αιγών από τα κρατικά δάση ήταν μια επίπονη προσπάθεια που ξεκίνησε προ της δεκαετίας του 1940 και ότι το Τμήμα τασσόταν κάθετα ενάντια στην αδειοδότηση των εν λόγω υποστατικών, αφού κάτι τέτοιο «θα μας γυρίσει πολλά χρόνια πίσω και ενδέχεται να προκαλέσει την εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Παρόλα αυτά, «κατά παράδοξο τρόπο», όπως αναφέρεται στην έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, σε νέα επιστολή του ημερ. 18.7.2016, δηλαδή περίπου ένα μήνα μετά την αποστολή της πιο πάνω επιστολής, διαφοροποίησε τη θέση του αναφέροντας ότι από παρατηρήσεις των τοπικών λειτουργών διαπιστώθηκε ότι οι επιπτώσεις από τη λειτουργία της μάντρας (έστω και χωρίς πολεοδομική και οικοδομική άδεια) δεν επηρεάζουν σημαντικά τις αρμοδιότητες και δραστηριότητες του Τμήματος Δασών.

Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Τμήμα Δασών «εντύπωση προκαλεί» ότι ο Υπουργός Περιβάλλοντος σε σχετική απάντησή του προς τη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 22.12.2016, δηλαδή μετά την αποστολή της πιο πάνω επιστολής, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι οι θέσεις του Τμήματος Δασών σε σχέση με την υπό αναφορά ανάπτυξη ήταν αρνητικές.

Σε επιστολή του ημερ. 24.5.2018, το Τμήμα Δασών αναφέρει ότι, έχοντας υπόψη ότι η βόσκηση όταν δεν υπερβαίνει τη βοσκοϊκανότητα της περιοχής δρα ευεργετικά στη βιοποικιλότητα και στην πυροπροστασία των περιοχών, δεν διαφωνεί με τη λειτουργία της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης.

Η Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου ΓΑΑΠ, με επιστολή της ημερ. 2.4.2019 ανέφερε στην Ελεγκτική Υπηρεσία ότι η διαχείριση της καύσιμης ύλης, η οποία συσσωρεύεται ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής και της εγκατάλειψης της υπαίθρου μέσα από τη βόσκηση, αποτελεί σημαντικό μέτρο για την πρόληψη των πυρκαγιών, καθώς επίσης ότι η εν λόγω πρακτική εφαρμόζεται ευρέως και σε άλλες μεσογειακές χώρες με παρόμοια δασικά οικοσυστήματα, εφόσον βέβαια γίνεται ελεγχόμενα.

Άννα Μισιαούλη

Αύξηση εμφάνισης φιδιών σε αστικές περιοχές στην Πάφο

Περιβάλλον για… ξεπούληµα