Κύπρος: Μετατράπηκε στον… μεγαλύτερο σκουπιδότοπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

  • Η καταδικαστική απόφαση το 2013 του Ευρωπαϊκού ∆ικαστηρίου οδήγησε, στις αρχές του 2019, µετά από δεκαετίες ταλαιπωρίας, στο κλείσιµο των χώρων ταφής αποβλήτων σε Κοτσιάτη και Βατί. ∆εν έχουν όµως ακόµα δοθεί αποτελεσµατικές λύσεις για την κατάλληλη διαχείριση των αποβλήτων µε αποτέλεσµα σήµερα, να έχει µετατραπεί κάθε γειτονιά σχεδόν της Κύπρου σε σκυβαλότοπο. Υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν…

Του Γιάννη Κακαρή


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Οι Χώροι Ανεξέλεγκτης ∆ιάθεσης Αποβλήτων Κοτσιάτη και Βατί έκλεισαν από το 2019, ωστόσο οι σχεδιασµοί για την ολοκληρωµένη διαχείριση των αποβλήτων είναι ανεπαρκείς.

Είναι προφανές ότι οι έλεγχοι είναι ελλιπείς, οι νοµοθεσίες δεν εφαρµόζονται και οι ποινές δεν είναι αποτρεπτικές για όσους παραβιάζουν τη νοµοθεσία. Αποτέλεσµα τούτων είναι να απορρίπτονται χιλιάδες τόνοι σκουπιδιών σε ακατάλληλους χώρους. Η Κύπρος έχει µετατραπεί στον µεγαλύτερο σκουπιδότοπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Προβλήµατα στις ΟΕ∆Α

Ο µεγαλύτερος όγκος των αποβλήτων που παράγονται στην Κύπρο είναι τα οικιακά και ο δεύτερος µεγαλύτερος είναι τα απόβλητα εκσκαφών, κατεδαφίσεων και κατασκευών.

Τα οικιακά απόβλητα στέλνονται προς επεξεργασία στις Ολοκληρωµένες Εγκαταστάσεις ∆ιαχείρισης Αποβλήτων (ΟΕ∆Α) της Κόσιης και του Πεντακώµου. Πρόκειται για δύο εγκαταστάσεις που αντιµετωπίζουν σηµαντικά προβλήµατα, για τα οποία ακόµη δεν έχουν βρεθεί οι απαραίτητες λύσεις.

Στην ΟΕ∆Α Πεντακώµου δεν έχει βρεθεί ο τρόπος αξιοποίησης των επεξεργασµένων υλικών που µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως καύσιµα, µε αποτέλεσµα οι Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης να µην έχουν παραλάβει το έργο.

Σε ό,τι αφορά την ΟΕ∆Α Κόσιης φαίνεται ότι αντιµετωπίζεται µεγαλύτερο πρόβληµα. Η διαχειρίστρια εταιρεία έχει κρούσει επανειληµµένα τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς δεν µπορεί να ανταποκριθεί στους µεγάλους όγκους οικιακών αποβλήτων που στέλνονται από τη Λάρνακα, την Αµµόχωστο και τη Λευκωσία.

Ως εκ τούτου θάβονται κάθε χρόνο µεγάλες ποσότητες µη επεξεργασµένων υλικών, ενώ το κύτταρο υγειονοµικής ταφής των υπολειµµάτων αναµένεται να γεµίσει σύντοµα.

Η ΟΕ∆Α Κόσιης µετατρέπεται σε σκυβαλότοπο

Αρχικά ο σχεδιασµός ήταν να δηµιουργηθεί ΟΕ∆Α Λευκωσίας, ωστόσο η παρούσα κυβέρνηση αποφάσισε να µη γίνει το έργο και να στέλνονται όλα τα απόβλητα στην ΟΕ∆Α Κόσιης. Όµως η υφιστάµενη µονάδα δεν µπορεί να αντεπεξέλθει σε αυτές τις ποσότητες.

Συγκεκριµένα, έχει κατασκευαστεί για να επεξεργάζεται περίπου 190 χιλιάδες τόνους το χρόνο, ενώ σήµερα λαµβάνει 125 χιλιάδες τόνους από τις επαρχίες Λάρνακας και Αµµοχώστου, και 145 χιλιάδες τόνους από την επαρχία Λευκωσίας. Έτσι, περίπου 70 χιλιάδες τόνοι αποβλήτων καταλήγουν σε ταφή χωρίς επεξεργασία, µε την ΟΕ∆Α να µετατρέπεται από µια σύγχρονη µονάδα διαχείρισης απορριµµάτων, που έγινε µε σηµαντική χρηµατοδότηση από τα διαρθρωτικά ταµεία της ΕΕ, σε ένα νέο σκυβαλότοπο.

Η διεύθυνση της ΟΕ∆Α κατέστησε ξεκάθαρο ότι η µονάδα δεν µπορεί να συνεχίσει να δέχεται απόβλητα σε αυτές τις ποσότητες και µε αυτούς τους ρυθµούς και ότι εάν δεν υπάρξει σχεδιασµός για επέκτασή της, δεν θα µπορέσει να λειτουργήσει περισσότερο από ακόµη ένα χρόνο.

Ο πρόεδρος του συµβουλίου της ΟΕ∆Α Κόσιης και δήµαρχος Αραδίππου, Ευάγγελος Ευαγγελίδης, ανέφερε ότι η ΟΕ∆Α δεν διαθέτει τις υποδοµές για να προχωρήσει στην προκήρυξη προσφορών και εξαρτάται από το Τµήµα Ανάπτυξης Υδάτων. Επίσης, σηµειώνει, παρουσιάζεται πρόβληµα στο χώρο ταφής των υπολειµµάτων (κύτταρο), αλλά παρά τις συνεχείς προειδοποιήσεις το ΤΑΥ καθυστερεί στην προκήρυξη προσφορών για δηµιουργία νέου.

Ακόµα, ο κ. Ευαγγελίδης υπέδειξε ότι µεγαλύτερο πρόβληµα αποτελεί το γεγονός ότι έχει καθυστερήσει η λήψη απόφασης για την ολοκληρωµένη εθνική στρατηγική διαχείρισης αποβλήτων.

Από την πλευρά της η διευθύντρια του ΤΑΥ, Παναγιώτα Χατζηγεωργίου, ανέφερε ότι το ΤΑΥ είναι συντονιστική αναθέτουσα Αρχή για υποβοήθηση του Συµβουλίου της ΟΕ∆Α, στην ετοιµασία εγγράφων διαγωνισµού, λόγω έλλειψης εµπειρογνωµοσύνης.

Σε ό,τι αφορά τη δηµιουργία δεύτερου κυττάρου, ανέφερε ότι «το όλο θέµα τυγχάνει χειρισµού σε συνεννόηση µε το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και εκτιµούµε ότι δεν θα υπάρξει καθυστέρηση στην υλοποίησή του».

Στο Τµήµα Περιβάλλοντος, το οποίο είναι αρµόδιο για την εθνική στρατηγική, ετοιµάζονται αυτή τη στιγµή, όπως ανέφερε, εισηγήσεις από τους ειδικούς, µε την εθνική στρατηγική να περιλαµβάνει και κάποιες εισηγήσεις για τις ΟΕ∆Α. Ακολούθως θα γίνει δηµόσια διαβούλευση.

Φαίνεται ότι δύσκολα θα προλάβουµε να καταρτίσουµε την πενταετή εθνική στρατηγική πριν την ολοκλήρωση του χρόνου.

Αναστέλλουν τη λειτουργία τους µονάδες ανακύκλωσης

Σηµαντικά είναι και τα προβλήµατα που υπάρχουν σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων εκσκαφών, κατεδαφίσεων και κατασκευών, µε αποτέλεσµα οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο χώρο αυτό να εξαγγείλουν την αναστολή λειτουργίας τους από την 31η Οκτωβρίου.

Σύµφωνα µε τον Σύνδεσµο, η Κύπρος γέµισε από µικρούς σκουπιδότοπους και αυτό οφείλεται «στην αδυναµία της κυβέρνησης να εφαρµόσει το νόµο για διαχείριση και επεξεργασία των αποβλήτων βάσει της ευρωπαϊκής οδηγίας-πλαίσιο».

Σε επιστολή που έστειλαν στον Υπουργό Γεωργίας αναφέρουν ότι έλαβαν την απόφαση «λόγω της παράνοµης διαχείρισης αποβλήτων και κλαδεµάτων από µη αδειούχες µονάδες και ιδιώτες, αποτέλεσµα της οποίας είναι να γεµίσουν οι ελεύθερες περιοχές µικρούς σκουπιδότοπους που επιβαρύνουν αφόρητα το περιβάλλον και τη δηµόσια υγεία και ταυτόχρονα προκαλούν σηµαντικές ζηµιές στις νόµιµες µονάδες µέλη του Συνδέσµου µας που έχουν καταστεί πλέον µη βιώσιµες».

Υπογραµµίζουν ότι «παρά τις σχετικές διαβεβαιώσεις των τελευταίων µηνών, συνεχίζουν να λειτουργούν παράνοµα µεταξύ άλλων, αυτοσχέδιοι “χώροι διαχείρισης αποβλήτων”, αδειοδοτηµένες µονάδες που κατά παράβαση των αδειών τους παραλαµβάνουν απόβλητα πολύ πέραν των δυνατοτήτων τους, και πρώην αδειοδοτηµένες µονάδες, οι οποίες δεν κατέχουν πλέον άδεια διαχείρισης αποβλήτων».

Στην επιστολή επικρίνεται ο υπουργός ότι αδυνατεί να εφαρµόσει το νόµο µε τον Σύνδεσµο να κάνει λόγο για ανοχή του υπουργείου και των αρµόδιων Αρχών

Ο διευθυντής του Τµήµατος Περιβάλλοντος, Κώστας Χατζηπαναγιώτου, ανέφερε ότι τα προβλήµατα είναι εις γνώσιν του Υπουργείου Γεωργίας και ότι το Τµήµα ξεκινά εκστρατείες ελέγχων.

Επίσης, ανέφερε ότι βρίσκεται ενώπιον της Βουλής νοµοσχέδιο «για να ενδυναµωθεί η παρακολούθηση και η δέσµευση της παραγωγής, της συλλογής και της µεταφοράς και της επεξεργασίας των αποβλήτων στις µονάδες».

Όπως σηµείωσε, «το νοµοσχέδιο επιβάλλει τη συµφωνία αυτών που παράγουν τα απόβλητα, των εργολάβων ή των µικροϊδιοκτητών που κάνουν ανακαινίσεις µε τις µονάδες». Άρα, όπως είπε, θα εκλείψει µια µεγάλη παρατυπία, όπου ο πολίτης πλήρωνε για σωστή διαχείριση των αποβλήτων, αλλά οι µεταφορείς τα έριχναν στην ύπαιθρο.

Έχει σηµαντική δουλειά µπροστά της η Επιτροπή Περιβάλλοντος

Σε δηλώσεις του στη «Χαραυγή» ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος, Χαράλαµπος Θεοπέµπτου, σε ό,τι αφορά τις ΟΕ∆Α ανέφερε ότι «τα µηχανήµατα που αγοράσαµε ως κράτος δεν ανταποκρίνονται στη δουλειά για την οποία τα αγοράσαµε.

Ούτε και υπάρχει στην αγορά κάτι που να κάνει µόνο του τη διαλογή». Σηµειώνει ότι, το κλειδί για τη µείωση των αποβλήτων βρίσκεται στην παγκύπρια και σωστή εφαρµογή του προγράµµατος «∆ιαλογή στην Πηγή».

∆ηλαδή, όπως είπε, τα οργανικά απόβλητα πρέπει να χωρίζονται και να στέλνονται σε ειδικές µονάδες, οι οποίες θα παράγουν βιοαέριο και φυτόχωµα. Κάτι που δεν γίνεται ακόµη.

Σηµείωσε ότι η σχετική νοµοθεσία έχει πρόσφατα ψηφιστεί από τη Βουλή και πλέον αναµένεται από την κυβέρνηση να πάρει στη Βουλή τους σχετικούς κανονισµούς.

Σε ό,τι αφορά την επεξεργασία των οικοδοµικών αποβλήτων είπε ότι πρέπει να γίνει τροποποίηση της νοµοθεσίας, ενηµερώνοντας ότι το σχετικό νοµοσχέδιο έχει φτάσει πριν µερικές µέρες στη Βουλή.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.