Λάρνακα: Θα φύγει ο κορονοϊός και θα έρθει το Mall!

Τελειωτικό κτύπημα για πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις της Λάρνακας η επικείμενη λειτουργία του Metropolis Mall, εκτιμά η ΠΟΒΕΚ

Του Τάσου Περδίου

Απανωτό κτύπημα θα δεχθούν οι καταστηματάρχες της Λάρνακας το αμέσως επόμενο διάστημα, σύμφωνα με την ΠΟΒΕΚ. Οι επιπτώσεις της πανδημίας και των δύο lockdowns διαμορφώνουν ήδη μια σκληρή πραγματικότητα για πολλούς ιδιοκτήτες μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην πόλη, ωστόσο ακόμα και αν υπάρξει άμεση έξοδος από το τέλμα του κορονοϊού, η κατάσταση δεν πρόκειται να καλυτερεύσει στην πόλη της Λάρνακας, σύμφωνα με τη Συνομοσπονδία Παγκύπριων Οργανώσεων Βιοτεχνών, Επαγγελματιών και Καταστηματαρχών. Η αιτία είναι μία και ονομάζεται Metropolis Mall, σύμφωνα με την ΠΟΒΕΚ. Το μεγάλο εμπορικό κέντρο της Λάρνακας ετοιμάζεται να ανοίξει τις πόρτες του τις επόμενες εβδομάδες σε μια χρονική συγκυρία που δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η ΠΟΒΕΚ είχε διαμαρτυρηθεί σφόδρα για τη δημιουργία του Mall της Λάρνακας και τώρα, μεσολαβούσης και της πανδημίας, οι φόβοι μεγαλώνουν ακόμα περισσότερο.

Απανωτό πλήγμα με σοβαρές επιπτώσεις

Ο επαρχιακός γραμματέας της ΠΟΒΕΚ Λάρνακας – Αμμοχώστου, Νίκος Σταμάτη, δήλωσε στη «Χ» ότι το μέλλον δεν προδιαγράφεται ευοίωνο για πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις της Λάρνακας, ακριβώς επειδή θα δεχθούν απανωτό κτύπημα μετά το χάος που έχει σκορπίσει η πανδημία. «Η λειτουργία του Mall τη στιγμή που βρίσκει τα καταστήματα κλειστά θα είναι τελειωτικό πλήγμα για μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων του εμπορικού κέντρου», προειδοποίησε ο κ. Σταμάτη επικαλούμενος τις μελέτες, οι οποίες αποδεικνύουν ότι η λειτουργία ενός Mall σε μια πόλη επιφέρει πλήγμα στα καταστήματα της μικρομεσαίας τάξης.

Σύμφωνα με τον επαρχιακό γραμματέα της ΠΟΒΕΚ Λάρνακας – Αμμοχώστου, από τη στιγμή που το κράτος επέμεινε στην κατά παρέκκλιση αδειοδότηση του Metropolis Mall, οι καταστηματάρχες του κέντρου εναπέθεσαν τις ελπίδες τους σε αντισταθμιστικά έργα αναβάθμισης στο κέντρο της πόλης, ούτως ώστε να γίνει πιο ελκυστικό για τους καταναλωτές. Αυτό θα γίνει, μεταξύ άλλων, και με χρήση του ποσού των δύο εκατομμυρίων ευρώ που έδωσε η ιδιοκτήτρια εταιρεία του Metropolis Mall ως αντισταθμιστικού έναντι της έγκρισης της παρέκκλισης από το Τοπικό Σχέδιο. Ακόμα και σ’ αυτό το σημείο όμως, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν ομαλά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπως ανέφερε ο κ. Σταμάτη, αφού εκείνο που αναμενόταν ήταν υλοποίηση των βελτιωτικών έργων στο κέντρο πριν την έναρξη λειτουργίας του Mall, ούτως ώστε τα καταστήματα να ήταν προετοιμασμένα για να απορροφήσουν κατά το δυνατό τους αναπόφευκτους κραδασμούς. Αυτό δεν κατέστη εφικτό και λόγω της πανδημίας, σύμφωνα με τον επαρχιακό γραμματέα της ΠΟΒΕΚ, ο οποίος ανέφερε ότι ως εκ τούτου το Mall θα μπει στο παζάρι βρίσκοντας τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις απροετοίμαστες και γονατισμένες από τον κορονοϊό.

 

Βύρας: Τα αντισταθμιστικά προχωρούν κανονικά

Από την πλευρά του, ερωτηθείς σχετικά από την εφημερίδα μας, ο δήμαρχος Λάρνακας ανέφερε ότι ο σχεδιασμός για αντισταθμιστικά έργα στο κέντρο με χρήση των δύο εκατομμυρίων ευρώ από τους ιδιοκτήτες του Metropolis Mall προχωρεί κανονικά. Ο Ανδρέας Βύρας σημείωσε ότι τα χρήματα αυτά θα χρησιμοποιηθούν συγκεκριμένα για τον εκσυγχρονισμό των δύο πιο κεντρικών εμπορικών οδών της πόλης, που είναι η Ερμού και η Ζήνωνος Κιτιέως, και δύο κεντρικών πλατειών. Πιο συγκεκριμένα, τα λεφτά θα δαπανηθούν για δύο συμβόλαια. Το ένα είναι η ολοκλήρωση του σχεδίου πλακόστρωσης και τοποθέτησης πρασίνου και αστικού εξοπλισμού μαζί με πεζοδρόμια για ΑΜεΑ στην Ερμού, όπου ήδη έχει υλοποιηθεί η πρώτη φάση του έργου και για εκτέλεση παρόμοιων έργων στη Ζήνωνος Κιτιέως. Το δεύτερο συμβόλαιο αφορά πλήρη ανάπλαση των πλατειών Ακρόπολης και Αλκής. Τα έργα αυτά έχουν ενταχθεί στον κατάλογο των προτάσεων για εξασφάλιση κονδυλίων από τα ευρωπαϊκά ταμεία της περιόδου 2021-2027 και τα δύο εκατομμύρια θα καλύψουν το μέρος της δαπάνης που αναλογεί στην Τοπική Αρχή, εξήγησε ο κ. Βύρας. Ο δήμαρχος διαβεβαίωσε ότι εντός του Φλεβάρη θα έχουν υπογραφεί συμβόλαια για ανάθεση του σχεδιασμού σε μελετητές.

 

Οι μελέτες επιβεβαιώνουν τις ανησυχίες

Οι ανησυχίες των καταστηματαρχών δεν είναι αβάσιμες, αφού στηρίζονται σε μελέτες και σε ολόκληρη την προηγούμενη εμπειρία από τη λειτουργία εμπορικών κέντρων τύπου Mall στις πόλεις.

Με την ενεργοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης του Metropolis Mall, η ΠΟΒΕΚ παρουσίασε έρευνα την οποία διενήργησε το Ερευνητικό Κέντρο του Alexander College. Τα αποτελέσματα ήταν άκρως ανησυχητικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αφού καταγράφηκαν σοβαρές επιπτώσεις των Malls στις γειτνιάζουσες επιχειρήσεις με παραπομπή σε μελέτες στο εξωτερικό, οι οποίες αποδεικνύουν ότι η υπόλοιπη αγορά σε πόλεις όπου άνοιξαν Malls συρρικνώθηκε και δεν ανένηψε ποτέ.

Σύμφωνα με παραπομπή σε ευρήματα μελέτης του καθηγητή Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα, Κ. Στόουν, τα Malls προκάλεσαν την πτώση του παζαριού των πόλεων, τα περισσότερα εκ των οποίων ποτέ δεν ανένηψαν (Stone, 1997).

Πιο συγκεκριμένα ήταν τα ευρήματα μελέτης του καθηγητή Kalhan για την επίδραση των Malls στα μικρά καταστήματα (2007), με βάση την οποία το 71% των ερωτηθέντων ανέφερε πτώση των πωλήσεων. Μόνο το 11% των ερωτηθέντων ανέφερε άνοδο στις πωλήσεις και ο λόγος είναι ότι παρείχαν προϊόντα και υπηρεσίες που δεν προσφέρονταν στα Malls. Ως επί το πλείστον, τα μικρά καταστήματα ανέφεραν κατά μέσο όρο πτώση πωλήσεων της τάξης του 20%. Τα καταστήματα που επηρεάστηκαν διέθεταν τρόφιμα ή ρουχισμό, που δεν αποτελούσε διεθνούς φήμης μάρκα, ή παπούτσια, ή ηλεκτρικά είδη.

Στον τομέα της απασχόλησης, μια άλλη παραπομπή σε έρευνα του 2013 (Gibas και άλλοι) έδειξε ότι η έναρξη λειτουργίας ενός μεγάλου εμπορικού κέντρου (στις ΗΠΑ) προκαλεί τη μείωση της απασχόλησης στην αγορά λιανεμπορίου κατά 2,7%, δηλαδή κάθε ένας (1) υπάλληλος στο εμπορικό κέντρο αντικαθιστά 1,4 υπαλλήλους του υπολοίπου λιανεμπορίου.

Παρατέθηκαν επίσης στοιχεία εργασίας του καθηγητή Ligthelm (2008), σύμφωνα με τα οποία υπάρχει αρνητικός αντίκτυπος των Malls έναντι των μικρών πωλητών που βρίσκονται στα περίχωρα. Σε έρευνα διαπιστώνεται ότι τρεις στους πέντε καταστηματάρχες βίωσαν πτώση της κερδοφορίας, του τζίρου και της εμβέλειας των προϊόντων τους, ενώ μόλις το 4% ανέφερε ότι βιώνει καλύτερες επιχειρηματικές συνθήκες.

Η έρευνα του Ερευνητικού Κέντρου του Alexander College, η οποία παρουσιάστηκε το 2017, κατέγραψε επίσης τα αριθμητικά στοιχεία με βάση τα οποία, σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία, το 95,5% των επιχειρήσεων της Κύπρου ανήκουν στις πολύ μικρές επιχειρήσεις που εργοδοτούν μέχρι 9 υπαλλήλους. Στη Λάρνακα δραστηριοποιούνται περί των 15.000 οικονομικών υποστατικών. Με το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, τις υπηρεσίες εστίασης και άλλες παρεμφερείς δραστηριότητες που επηρεάζονται από τη στρατηγική και τους στόχους ενός μέσου Mall, ο αριθμός των μονάδων υπολογίζεται μεταξύ 1.500-2.000 επιχειρήσεις στην επαρχία της Λάρνακας, όπως αναφέρθηκε.

Στα καταληκτικά συμπεράσματα, σημειώθηκε ότι η πλειοψηφία των καταστημάτων θα σημειώσει πτώση στις πωλήσεις χωρίς αυτή να μπορεί να καταγραφεί ως προς το ποσοστό στο οποίο κυμαίνεται (αναφορές φτάνουν μέχρι 20%). Η απασχόληση μπορεί να μην επηρεασθεί δραματικά, αλλά μεσοπρόθεσμα θα υπάρξει αρνητικός αντίκτυπος, αφού οι διεθνείς έρευνες αναφέρουν επιπτώσεις στην κερδοφορία μέχρι και στο 70% των περιφερειακών επιχειρήσεων που διαθέτουν προϊόντα και υπηρεσίες ίδια με αυτά των μεγάλων εμπορικών κέντρων ή δεν πωλούν διεθνούς φήμης μάρκες.

Η μελέτη πρότεινε και μέτρα αντιμετώπισης των επιπτώσεων. Ανάμεσα σε αυτά ήταν η κατάργηση της εργασίας τις Κυριακές, ο εξωραϊσμός του εμπορικού κέντρου της πόλης, η διασφάλιση συλλογικής σύμβασης εργασίας στους εργαζομένους στα Malls ώστε να μην έχουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα κ.α.

 

Περίπου 36 εκατ. ευρώ από τα καταστήματα προς το Mall

Το γεγονός ότι τα έσοδα και τα κέρδη του Mall θα είναι σε μεγάλο βαθμό οι ζημιές των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, παραδέχεται η ίδια η ιδιοκτήτρια εταιρεία του Metropolis Mall. H εταιρεία Acsion μαζί με τους μελετητές της ετοίμασε Μελέτη Εμπορικών Επιπτώσεων, η οποία υποβλήθηκε στο πλαίσιο της εξέτασης των αιτήσεων για εξασφάλιση των σχετικών αδειών. Η μελέτη παρουσιάστηκε και στον Δήμο Λάρνακας τον Δεκέμβριο του 2017 και τα ευρήματα ήταν ζοφερά για το υπόλοιπο παζάρι της Λάρνακας, αφού υπήρξε παραδοχή για συνολικές απώλειες της τάξης των 36 εκατομμυρίων ευρώ από τα καταστήματα του κέντρου και των υπόλοιπων εμπορικών αξόνων της πόλης. Τα προσδοκώμενα ετήσια έσοδα του Metropolis Mall, σύμφωνα με τους μελετητές, ανέρχονται σε 80 εκατομμύρια ευρώ.

Σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις στην υπόλοιπη αγορά της Λάρνακας με τη λειτουργία του Mall, αυτές είναι οι εξής, σύμφωνα με τη Μελέτη Εκτίμησης Εμπορικών Επιπτώσεων:

– Απώλεια σχεδόν 8 εκατομμυρίων ευρώ από το κέντρο ή 12,5% των εσόδων.

– Απώλεια της τάξης των 2 εκατομμυρίων ευρώ από τις περιαστικές περιοχές ή 4% των εσόδων.

– Απώλεια 8 εκατομμυρίων ευρώ από υφιστάμενους εμπορικούς άξονες, όπως οι λεωφόροι Μακαρίου, Σπύρου Κυπριανού και Τιμάγια ή 12,5% των εσόδων.

– Απώλεια 18,5 εκατομμυρίων ευρώ στον εμπορικό άξονα των λεωφόρων Γρίβα Διγενή και Γρηγόρη Αυξεντίου, που υπολογίζεται στο 13,5% των εσόδων.

Στα θετικά, σύμφωνα με την εταιρεία, είναι ότι το Mall θα προσελκύσει νέο καταναλωτικό κοινό από άλλες περιοχές και θα συγκρατήσει σημαντικό μέρος από το ποσοστό του καταναλωτικού κοινού της Λάρνακας, το οποίο επισκέπτεται εμπορικά κέντρα άλλων πόλεων και κυμαίνεται ανάμεσα στο 20% και 25%.

 

 

 

 

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.