Λευτέρης Στουκογεώργος: Συνολική επενδυτική συμφωνία ΕΕ – Κίνας: Γιατί τώρα;

Η στάση των ΗΠΑ υπό τον νεοεκλεγέντα Τζο Μπάιντεν

Συνέντευξη στον Κυριάκο Λοΐζου

  • «Η συμφωνία ανοίγει δρόμο για την είσοδο της ΕΕ στην, κινεζικής πρωτοβουλίας, Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP), μία τεράστια εμπορική συμφωνία»
  • Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση θα επανακαθορίσει τις παγκόσμιες σχέσεις εξουσίας
  • «Οι ευρωπαϊκές εταιρείες-γίγαντες, οι μεγάλοι κερδισμένοι»
  • «Οι επενδυτές και από τις δύο πλευρές θα έχουν εγγυημένη δίκαιη μεταχείριση»

Συνέντευξη στον Κυριάκο Λοΐζου

Έπειτα από επτά χρόνια και 35 γύρους διαπραγματεύσεων, οι ανώτατοι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο Πρόεδρος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, κατέληξαν την προτελευταία ημέρα του 2020 στη λεγόμενη Συνολική Επενδυτική Συμφωνία Ε.Ε. – Κίνας.
Κερδισμένοι, δυνάμει χαμένοι και ένα γεωπολιτικό παρασκήνιο συνθέτουν μία νέα εικόνα όσον αφορά το παγκόσμιο εμπόριο και τις δοκιμαζόμενες πολιτικο-οικονομικές σχέσεις της ΕΕ εκτός της Γηραιάς Ηπείρου.
Ο οικονομολόγος Λευτέρης Στουκογεώργος, σε συνέντευξή του στην «Κυριακάτικη Χαραυγή» ρίχνει φως στις άγνωστες πτυχές αυτής της σημαντικής συμφωνίας, η οποία «αποτελεί σανίδα σωτηρίας για τη χειμαζόμενη από τη λιτότητα ευρωπαϊκή οικονομία».

Γιατί κλείστηκε η συμφωνία εμπορίου και συνεργασίας EE με την Κίνα στη λήξη της γερμανικής προεδρίας και σε τι προσβλέπουν τα δύο μέρη;

Η ΕΕ και η Κίνα, μετά από επταετείς διαπραγματεύσεις, υπέγραψαν συμφωνία ακριβώς με τη λήξη της γερμανικής προεδρίας. Οι πιέσεις της Γερμανίας στους κοινοτικούς εταίρους απέδωσαν (αρκετές χώρες, όπως η Ιταλία, δήλωσαν ότι δεν είχαν πλήρη ενημέρωση), ενώ κάμφθηκαν οι αντιρρήσεις της Πολωνίας, που ήθελε καθυστέρηση της συμφωνίας, ενόψει της έλευσης Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο. Ο Μπάιντεν είχε ήδη ζητήσει από τους Ευρωπαίους να καθυστερήσουν την υπογραφή της συμφωνίας. Η Γερμανία γνώριζε ότι το ζήτημα της Κίνας θα αποτελέσει αγκάθι στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ και έπεισε τους Κινέζους να επιταχύνουν τις διαδικασίες. Για την Κίνα, στην εποχή του νέου ψυχρού πολέμου ΗΠΑ-Κίνας, η Ευρώπη είναι βασικός επίδικος στην προσπάθεια αμφισβήτησης της κυριαρχίας των ΗΠΑ. Περαιτέρω η 4η Βιομηχανική Επανάσταση θα επανακαθορίσει τις παγκόσμιες σχέσεις εξουσίας. Στη δεδομένη συγκυρία, με την Κίνα και τις ΗΠΑ να έχουν το συγκριτικό πλεονέκτημα και τη Ρωσία να ακολουθεί, η Ευρώπη αδυνατεί να τους ανταγωνιστεί. Η συμφωνία με την Κίνα δίνει μια ευκαιρία στους Ευρωπαίους να ενισχύσουν τη θέση τους.

Η ΕΕ εκτιμά ότι η κινεζική οικονομία θα έχει τη μεγαλύτερη ανάπτυξη παγκοσμίως και γνωρίζει επίσης ότι το κέντρο του παγκόσμιου εμπορίου βρίσκεται στη Νοτιοανατολική Ασία. Oι Βρυξέλλες θεωρούν τη συμφωνία ΕΕ-Κίνας κυρίως ως θεραπεία των ανισορροπιών που είχε προκαλέσει η ως τώρα διείσδυση κινεζικού κεφαλαίου στην Ευρώπη σε στρατηγικούς κλάδους της οικονομίας και οι εξαγορές νευραλγικών εταιρειών.

Όμως, η συμφωνία ανοίγει δρόμο για την είσοδο της ΕΕ στην, κινεζικής πρωτοβουλίας, Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP), μια τεράστια εμπορική συμφωνία (χώρες ASEAN, Ιαπωνία, Ν. Κορέα, Ωκεανία), την οποία οι ΗΠΑ υποσκάπτουν, ενώ η ΕΕ δεν συμμετέχει. Για την Κίνα του Προέδρου Σι, η Ευρώπη είναι η απόληξη του θαλάσσιου New Silk Road και της Πρωτοβουλίας Belt and Road, δηλαδή του μεγαλύτερου κινεζικού γεωοικονομικού σχεδίου με γεωπολιτικές προεκτάσεις.

Η συμφωνία ΕΕ-Κίνας συνεπάγεται αμοιβαίο όφελος για τους συμβαλλόμενους, οικονομικό για τις Βρυξέλλες και γεωπολιτικό για το Πεκίνο. Γερμανία και Κίνα είναι οι ωφελημένες της παγκοσμιοποίησης, ενώ πλήθος γερμανικών κεφαλαίων δραστηριοποιείται στην Κίνα. Η συμφωνία αποτελεί σανίδα σωτηρίας για τη χειμαζόμενη από τη λιτότητα ευρωπαϊκή οικονομία και, ειδικά, για τις γερμανικές εξαγωγές.

Οριακά είναι τα οικονομικά οφέλη για το Πεκίνο, κυρίως η είσοδος στην ευρωπαϊκή αγορά των ΑΠΕ (μέχρι 5% των μετοχών), αλλά η θέσπιση δεσμευτικών κανόνων για την προστασία των κινεζικών επενδύσεων στην ΕΕ θα διασφαλίσει την προνομιακή μεταχείρισή τους μακροχρόνια, εάν και εφόσον η ΕΕ αποφασίσει να ενισχύσει τους ελέγχους ροών ξένων κεφαλαίων στο έδαφός της. Γεωπολιτικά, όμως, η Κίνα, μέσω της συμφωνίας, ισχυροποιεί τη διεθνή θέση της ως ο βασικός θεμελιωτής της παγκοσμιοποίησης και της πολυμέρειας.

Τους πρώτους έντεκα μήνες του 2020, οι συνολικές εμπορικές συναλλαγές μεταξύ ΕΕ και Κίνας έφτασαν το εντυπωσιακό ποσό των 532,8 δισ. ευρώ. Τι σημαίνει αυτό για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, αλλά και για την κινεζική σε βάθος χρόνου;

Το ύψος των συναλλαγών μπορεί να φαίνεται εντυπωσιακό, αλλά δεν επαρκεί για να τονώσει την οικονομία της ΕΕ που πάσχει από χρόνια στασιμότητα, λόγω των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και του γερμανικού μερκαντιλισμού. Η ολοκλήρωση της μερικής παγκοσμιοποίησης με την Κίνα αποτελεί στόχο για τις Βρυξέλλες. Οι ευρωπαϊκές επενδύσεις στην Κίνα έχουν υπερβεί τα 140 δις ευρώ σε 20 χρόνια, έναντι 120 δις ευρώ κινεζικών επενδύσεων στην ΕΕ.

Η συμφωνία παρέχει νέες ευκαιρίες και βελτιώνει, και για τα δύο μέρη, τους όρους πρόσβασης στις αντίστοιχες αγορές. Βασικά σημεία της συμφωνίας είναι η αμοιβαιότητα πρόσβασης στην αγορά, οι ίσοι όροι ανταγωνισμού και οι κοινοί κανόνες για τη διαφάνεια, την υγεία και την εργασία. Η συμφωνία δίνει ιδιαίτερη σημασία στην αειφόρο ανάπτυξη, ενθαρρύνοντας σχετικές επενδύσεις και προωθώντας την προστασία των περιβαλλοντικών προτύπων. Πολύ θετική η άρση των κινεζικών περιορισμών σε τομείς-κλειδιά για την ευρωπαϊκή οικονομία: ηλεκτρικά οχήματα, μεταποίηση, κατασκευές, διαφήμιση, αερομεταφορές, τηλεπικοινωνίες, real estate, χρηματοοικονομικές και ναυτιλιακές υπηρεσίες.

Αν η συμφωνία δεν «σκοντάψει» στον αμερικανικό παράγοντα, θα είναι ιδιαίτερα επωφελής για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Περαιτέρω, η συμφωνία των 18 κρατών της Αν. Ευρώπης και των Βαλκανίων με την Κίνα (18+1) αναμένεται να αναβαθμιστεί, μέσω της συμφωνίας Κίνας-ΕΕ, βοηθώντας την ανάπτυξη των χωρών αυτών.

Οι μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες, όπως ο κλάδος του αυτοκινήτου (Daimler, Volkswagen, BMW, Allianz, Siemens και Peugeot), αναμένεται να είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι από τη συμφωνία, όπως και οι μεγάλες κρατικές κινεζικές (SOE). Η διείσδυση του κινεζικού κεφαλαίου στην καρδιά της Ευρώπης προσδίδει διεθνή φερεγγυότητα στην κινεζική οικονομία και ενισχύει την επιρροή της στο διεθνές γίγνεσθαι.

Η συμφωνία αυτή θα βελτιώσει τους όρους ανταγωνισμού για τους επενδυτές της ΕΕ; Οι εταιρείες της ΕΕ θα επωφεληθούν από δικαιότερη μεταχείριση όταν ανταγωνίζονται στην κινεζική αγορά; Τι σημαίνει η κατάργηση της αναγκαστικής μεταφοράς τεχνολογίας από ευρωπαϊκές εταιρείες που επενδύουν στην Κίνα;

Όσον αφορά τους ίσους όρους ανταγωνισμού για όλους τους φορείς της αγοράς, η Κίνα διαβεβαίωσε την ΕΕ ότι θα προχωρήσει σε ρυθμίσεις για τις κρατικές εταιρείες (SOE), θα προσφέρει υψηλότερο βαθμό διαφάνειας όσον αφορά τις κρατικές επιδοτήσεις και θα εισαγάγει κανόνες κατά της αναγκαστικής μεταφοράς τεχνολογίας.

Η συμφωνία προβλέπει ότι οι επενδυτές και από τις δύο πλευρές θα έχουν εγγυημένη δίκαιη μεταχείριση. Η εμβάθυνση της κινεζικής πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά είχε ως αντάλλαγμα την υποχρέωση δημοσίευσης, εκ μέρους των κινεζικών Αρχών, της ετήσιας λίστας κρατικών επιδοτήσεων. Οι Ευρωπαίοι κατάφεραν να εισαγάγουν μια ρήτρα που προβλέπει ότι οι επενδύσεις τους στην Κίνα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται λιγότερο ευνοϊκά από τις επενδύσεις των Κινέζων ανταγωνιστών τους. Μεταξύ άλλων, η ρήτρα περιλαμβάνει τη διασφάλιση ότι οι κρατικές κινεζικές επιχειρήσεις δεν κάνουν διακρίσεις σε βάρος Ευρωπαίων επενδυτών κατά την αγορά ή πώληση αγαθών ή υπηρεσιών.
Η κατάργηση της αναγκαστικής μεταφοράς τεχνολογίας από ευρωπαϊκές εταιρείες που επενδύουν στην Κίνα σημαίνει ευνοϊκή μεταχείριση των ευρωπαϊκών εταιρειών έναντι τρίτων. Η Κίνα δεν φοβάται τον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό σε επίπεδο τεχνολογίας γιατί υπερέχει καθαρά. Μόνο οι ΗΠΑ και, δευτερευόντως, η Ιαπωνία (στους ημιαγωγούς) είναι ικανές να την ανταγωνιστούν. Παλαιότερα, η ΕΕ είχε καταγγείλει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) τις «συστημικές πρακτικές» που αναγκάζουν τις ευρωπαϊκές εταιρείες να παραχωρούν ευαίσθητη τεχνολογία και τεχνογνωσία ως προϋπόθεση δραστηριοποίησής τους στην Κίνα. Η συμφωνία με την Κίνα αφαίρεσε αυτό το «μεγάλο αγκάθι» από τις σινο-ευρωπαϊκές σχέσεις.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.