Πού στοχεύει και πώς λειτουργεί το πρόγραμμα μείωσης στερεών δημοτικών αποβλήτων σε χώρους μαζικής παραγωγής

Του Τάσου Περδίου

Μ’ ένα σμπάρο πολλά τρυγόνια προσπαθεί να πετύχει το Τμήμα Περιβάλλοντος μέσα από το Πρόγραμμα Μείωσης Στερεών Δημοτικών Αποβλήτων, το οποίο εφαρμόζει σε περιοχές μαζικής παραγωγής σκουπιδιών με επίκεντρο τις παραλιακές περιοχές όπου λειτουργούν ξενοδοχεία και εστιατόρια. Το πρόγραμμα έκανε το τελευταίο βήμα προς την ολοκλήρωσή του την εβδομάδα που πέρασε στην πόλη της Λάρνακας με την έναρξη λειτουργίας των βυθιζόμενων κάδων που έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά ενεργειών που έγιναν από το 2016.

Την περασμένη Δευτέρα, 17 Φεβρουαρίου, πραγματοποιήθηκε ημερίδα παρουσίασης του προγράμματος στη Λάρνακα, στο πλαίσιο της οποίας υπογράφηκε και επίσημα η συμφωνία υλοποίησης από τον δήμαρχο Ανδρέα Βύρα και τον διευθυντή του Τμήματος Περιβάλλοντος Κώστα Χατζηπαναγιώτου.

Το πρόγραμμα, διάρκειας πέντε χρόνων, έχει στόχο την αύξηση των ποσοτήτων των ανακυκλώσιμων υλικών, την προστασία του περιβάλλοντος, την εξοικονόμηση πρώτων υλών, αλλά και τη μείωση του κόστους διαχείρισης των στερεών αποβλήτων.

Στην ημερίδα παρευρέθηκαν και ενημερώθηκαν οι κάτοχοι/ ιδιοκτήτες κέντρων αναψυχής, ξενοδοχείων, παντοπωλείων και άλλων υποστατικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα συλλογής ανακυκλώσιμων υλικών από βυθιζόμενους κάδους.

Ήδη, από το 2016, έχει ξεκινήσει να λειτουργεί μέρος του εξοπλισμού και των οχημάτων με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα και από την περασμένη Πέμπτη, 20 Φεβρουαρίου 2020, τέθηκε σε λειτουργία ολόκληρος ο εξοπλισμός του έργου με τους 68 βυθιζόμενους κάδους, κυρίως στις Φοινικούδες, στην Πιαλέ Πασά-Τάσου Μητρόπουλου και στο Μακένζι.

Στο πλαίσιο της ημερίδας η Λειτουργός Περιβάλλοντος του Τμήματος Περιβάλλοντος Καλλιρόη Χριστοφή έκανε ολοκληρωμένη παρουσίαση του Έργου, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Συνοχής του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα και Αειφόρος Ανάπτυξη 2014 – 2020». Σε πρώτη φάση, το πρόγραμμα έχει εφαρμοστεί στις περιοχές Λάρνακας, Αγίας Νάπας και Παραλιμνίου σε συνεργασία με τους τρεις οικείους Δήμους. Στόχος του Τμήματος Περιβάλλοντος είναι η επέκτασή του στη Λεμεσό και στην Πάφο.

Η παρουσίαση της κ. Χριστοφή ήταν η εξής:

Σκοπός του έργου

Σκοπός του έργου είναι η υλοποίηση της περιβαλλοντικής στρατηγικής των συμμετεχουσών Τοπικών Αρχών σε πλήρη συμφωνία με την οδηγία για τα απόβλητα, βάσει της οποίας η Πρόληψη είναι στην κορυφή της πυραμίδας.

Ποιοτικοί Στόχοι: Προώθηση χωριστής συλλογής και ορθολογιστικής διαχείρισης των δημοτικών στερεών αποβλήτων που παράγονται από ξενοδοχειακές μονάδες και συναφείς χώρους μαζικής παραγωγής αποβλήτων και η υψηλής ποιότητας ανακύκλωση.

Ποσοτικοί Στόχοι: Μείωση του όγκου των οργανικών αποβλήτων και αύξηση της ανακύκλωσης στην περιοχή εφαρμογής του έργου, καθώς και εκτροπή οργανικών και ανακυκλώσιμων από τον ΧΥΤΥ Κόσιης και αξιοποίησή τους ως πόρων. Ειδικότερα:

– 40% χωριστή συλλογή επί του συνόλου των παραγόμενων αποβλήτων από την περιοχή του έργου.

– 50% χωριστή συλλογή επί του συνόλου των παραγόμενων αποβλήτων χαρτιού/χαρτονιού πλαστικού, μετάλλου, γυαλιού.

– 15% χωριστή συλλογή των παραγόμενων οργανικών αποβλήτων (υπολείμματα τροφίμων, κλαδέματα) από την περιοχή του έργου.

Το κόστος του έργου στις επαρχίες Λάρνακας και Αμμοχώστου, όπου έχει εφαρμοστεί, είναι 6.350.000 ευρώ, από τα οποία σχεδόν 4,2 εκατ. διατίθενται για το κόστος του εξοπλισμού χωριστής διαλογής και 2,1 εκατ. για το συνολικό κόστος του εξοπλισμού συλλογής. Το υπόλοιπο μικρό ποσό είναι το κόστος της συντήρησης.  Στη Λάρνακα το κόστος αυτό έχει φτάσει το 1,5 εκατομμύριο ευρώ.

Υποδομή έργου

Η υποδομή του έργου περιλαμβάνει, σύμφωνα με το Τμήμα Περιβάλλοντος:

– Παροχή κατάλληλου εξοπλισμού σε επιλεγμένους χώρους επιχειρήσεων-παραγωγών αποβλήτων, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα διαλογής στην πηγή αποβλήτων χαρτιού, πλαστικού, μέταλλου, γυαλιού και οργανικών αποβλήτων (κουζίνας και κήπων).

– Παροχή κατάλληλου εξοπλισμού στις συμμετέχουσες Τοπικές Αρχές, ο οποίος δίνει δυνατότητα χωριστής συλλογής των αποβλήτων που συλλέχθηκαν χωριστά.

– Παροχή κατάλληλης εκπαίδευσης και κατάρτισης του εμπλεκόμενου προσωπικού των συμμετεχουσών Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των επιχειρήσεων.

-Εκστρατείες δημοσιότητας/ενημέρωσης/διαφήμισης του έργου και διάχυσης αποτελεσμάτων.

– Παροχή κατάλληλου λογισμικού προγράμματος, με άμεση πρόσβαση των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης προκειμένου αυτές να υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με την παρακολούθηση και απόδοση του έργου και πλατφόρμα ανταλλαγής απόψεων και τεχνογνωσίας.

Για την ενίσχυση των υποδομών χωριστής συλλογής στο παραλιακό μέτωπο που εκτείνεται από την οδό Αθηνών (παραλία Φοινικούδων), στην οδό Πιαλέ Πασιά, Τάσου Μητσόπουλου και φθάνει μέχρι την παραλία Μακένζι έχει εγκατασταθεί ο εξής εξοπλισμός:

 

Εγγυοδοτική μηχανή: Για εξυπηρέτηση του κοινού για χωριστή συλλογή πλαστικής, μεταλλικής και γυάλινης συσκευασίας.

Βυθιζόμενοι κάδοι: Για χωριστή συλλογή PMD, γυαλιού, μεικτών και οργανικών με στόχευση στην εξυπηρέτηση υποστατικών -όπως ξενοδοχεία, εστιατόρια, τουριστικές μονάδες, κέντρα αναψυχής κ.λπ.- του τουριστικού μετώπου.

Στους βυθιζόμενους κάδους μπορούν να τοποθετούνται κατά χρώμα τα εξής υλικά:  Στους μαύρους κάδους: Ακάθαρτες συσκευασίες τροφίμων και ακάθαρτες πλαστικές σακούλες, περιτυλίγματα σοκολάτας και τσιπς, οδοντόβουρτσες, χαρτί υγείας, πάνες, χτένες, σελοτέιπ, τηλεκάρτες, μολύβια και στυλό. Απαγορεύεται αυστηρά η απόρριψη τροφικών, pmd, γυαλιού, χαρτιού και ρουχισμού. Στους άσπρους κάδους: Φρούτα και λαχανικά και οι φλούδες, όσπρια, ρύζι, δημητριακά, ψωμί, ζυμαρικά, γλυκά, κέικ, τυριά, γιαούρτια χωρίς τις συσκευασίες, αβγά και τσόφλια, σαλατικά, ωμά και ψημένα κρέατα, ψάρια, κόκαλα, όστρακα, ξηροί καρποί, φίλτρα καφέ, φακελάκια τσαγιού, τροφές κατοικίδιων. Στους μπλε κάδους: Μόνο PMD. Πλαστικά μπουκάλια, δοχεία και σακούλες, μεταλλικές συσκευασίες και συσκευασίες τύπου tetra pak. Στους πράσινους κάδους: Μόνο γυαλί. Γυάλινα μπουκάλα, δοχεία και βαζάκια φαγητών.

Συμπιεστές: Οργανικά, MPD και χαρτί/χαρτόνι με σκοπό τη χωριστή διαλογή αποβλήτων οργανικών, PMD, χαρτιού/χαρτονού από ξενοδοχειακές μονάδες, εστιατόρια και κέντρα αναψυχής και η συλλογή υψηλής ποιότητας υλικών ανακύκλωσης.

Μικρός Συμπιεστής Χαρτιού (Baler): Συμπίεση κενών συσκευασιών χάρτινων συσκευασιών με σκοπό την εξυπηρέτηση υποστατικών με μεγάλη παραγωγή αποβλήτων χάρτινης συσκευασίας.

Κινητή Μηχανή θρυμματισμού κλαδεμάτων: Χρησιμοποιείται για τον τεμαχισμό κλαδεμάτων με σκοπό τη μείωση όγκου των συλλεγόμενων ποσοτήτων και μεταφορά μεγαλύτερης ποσότητας.

Εξοπλισμός συλλογής και μεταφοράς αποβλήτων: Αποτελείται από δύο απορριμματοφόρα με γερανό, όχημα με υδραυλικό ανυψωτικό γάντζο και φορτηγό με κρίκο και γερανό.

Αποτελέσματα από τη λειτουργία του εξοπλισμού που έχει εγκατασταθεί 

Οι συντελεστές του έργου είναι αισιόδοξοι για την αποτελεσματικότητά του, βασιζόμενοι στα εξαιρετικά αποτελέσματα από τη χρήση του εξοπλισμού που εγκαταστάθηκε από το 2016 μέχρι σήμερα. Το έργο, όπως διαπιστώθηκε, απέδωσε τεράστια αύξηση στις ποσότητες αποβλήτων που συλλέγονται και σημαντική ποσοστιαία αύξηση στην ανακύκλωση.

Από τους συμπιεστές χαρτιού σημειώθηκε μεγάλη αύξηση στη συλλογή από τις 5.740 κιλά το 2017, στις 113.460 κιλά το 2018 και στις 170.410 κιλά το 2019.

Στην κατηγορία PMD, το 2017 συγκεντρώθηκαν μόλις 350 κιλά, αλλά στη συνέχεια οι ποσότητες αυξήθηκαν σε 8.710 το 2018 και 11.380 κιλά το 2019.

Από τους μικρούς συμπιεστές χαρτιού (balers), που ξεκίνησαν από το 2016, την πρώτη χρονιά μαζεύτηκαν 44.468 κιλά και το 2017 η ποσότητα έφτασε στις 75.540 κιλά. Μικρότερη συγκριτικά αύξηση σημειώθηκε το 2018 όταν συγκεντρώθηκαν 89.132 κιλά και το 2019 η ποσότητα έφτασε τις 90.370 κιλά.

Από την εγγυοδοτική μηχανή πλαστικής, μεταλλικής και γυάλινης συσκευασίας, μαζεύτηκαν 10.500 κιλά το 2016 και το 2017, αλλά ακολούθως υπήρξε μείωση στα 3.000 κιλά το 2018. Το 2019 απορρίφθηκαν 8.200 κιλά.

Το έργο συνεισέφερε στην αύξηση της ανακύκλωσης κατά 21% από το 2016 μέχρι το 2018 στο χαρτί και κατά 1% στο pmd από το 2017 μέχρι το 2018.

 

Συμπεράσματα

Εκτίμηση του Τμήματος Περιβάλλοντος είναι ότι το έργο αναμένεται να ενδυναμώσει και να ενισχύσει τη λειτουργία του συλλογικού συστήματος στην περιοχή. Τα τελικά συμπεράσματα, με βάση την παρουσίαση της κ. Χριστοφή, είναι:

– Ο εξοπλισμός έχει τοποθετηθεί στις πλέον πολυσύχναστες περιοχές του Δήμου Λάρνακας, επομένως αναμένεται η συλλογή μεγάλων ποσοτήτων.

– Η αξιολόγηση της απόδοσης του εξοπλισμού σε ετήσια βάση κρίνεται επιβεβλημένη, ώστε να μετακινούνται όταν και εφόσον κρίνεται απαραίτητο για αύξηση της απόδοσής τους.

– Στις περιπτώσεις όπου η χρήση του συμπιεστή γίνεται με ελεγχόμενη πρόσβαση παρατηρείται υψηλότερη καθαρότητα του υλικού.

– Η τοποθέτηση εξοπλισμού για την εξυπηρέτηση ενός και μόνον υποστατικού καθιστά την πρόσβαση ελεγχόμενη και διασφαλίζει σε μεγαλύτερο βαθμό την υψηλή ποιότητα του υλικού.

– Η ποσότητα του γυαλιού που αναφέρεται στην παρούσα έκθεση για την περιοχή του προγράμματος συλλέγεται από την εγγυοδοτική μηχανή. Η εγκατάσταση και λειτουργία των βυθιζόμενων κάδων εκτιμάται ότι θα αυξήσει τη συλλεγόμενη ποσότητα του γυαλιού.

  • Η ενημέρωση και εμπλοκή των επιχειρήσεων σε εκπαιδευτικά / ενημερωτικά προγράμματα αναμένεται να αυξήσει την ευαισθητοποίηση και την ορθή χρήση του εξοπλισμού από τους χρήστες των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στο έργο.