«Γνωρίζοντας τα έργα των μεγάλων συνθετών αντιλαμβάνεσαι πόσο μικρός είσαι», δηλώνει ο γνωστός μουσικός

Συνέντευξη στον Χρήστο Μαυρή

20 NOE15_120 Marinos Mitellas

Δηλώνει πως δεν του αρέσουν οι υπερβολές. Ούτε πιστεύει πως είναι μεγάλος μουσουργός. Και αν πει κάποιος αυτό το πράγμα δεν το αποδέχεται. Απεναντίας, με την ταπεινότητα που τον διακρίνει, δηλώνει πως είναι ένας απλός άνθρωπος που «έτυχε» να βρεθεί στο χώρο της μουσικής. Και προσθέτει με αφοπλιστική ειλικρίνεια: «Ούτε τη λέξη “μαέστρος” δεν επέτρεπα να την βάλουν στο πρόγραμμα. Απλώς ήθελα να λένε ότι διευθύνει ο Μαρίνος Μιτέλας».

Ο Μαρίνος Μιτέλας, ο άνθρωπος που τίμησε προχθές Παρασκευή το Ριάλτο Λεμεσού σε μία κατάμεστη αίθουσα. Ο γνωστός μουσικός που αποκλείει τους διθυράμβους για το έργο και την προσφορά του γιατί, όπως λέει, «γνωρίζοντας τα έργα των μεγάλων συνθετών αντιλαμβάνεσαι πόσο μικρός είσαι».

Τι είναι για σας η χορωδία του «Αρη» Λεμεσού;

20 NOE15_330 Marinos Mitellas

Είναι μία ζωή! Είναι μία ζωή η οποία ξεκίνησε εντελώς απροσδόκητα. Επήγα στην Αθήνα για να σπουδάσω φιλολογία. Για διαφόρους λόγους όμως έκλεισε εκείνη η πόρτα. Συνάντησα τυχαία στην Αθήνα τον Σόλωνα Μιχαηλίδη και μου είπε «δεν πας σε ένα ωδείο, έχω ένα ωραίο δάσκαλο πολύ γνωστό μου». Ετσι πήγα στο Ελληνικό Ωδείο και πήρα πτυχίο Ωδικής για να έλθω στην Κύπρο και να διοριστώ σε σχολείο.

Οταν πήρα το πτυχίο ήλθα πράγματι στην Κύπρο και βρήκα αμέσως θέση στο Λανίτειο Γυμνάσιο. Φαντάζομαι αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει Λανίτειο Γυμνάσιο της εποχής εκείνης! Το δίλημμα όμως ήταν ποιος θα τολμούσε να κάνει αυτή τη δουλειά. Δηλαδή να αντικαταστήσει αυτούς όλους τους γνωστούς καθηγητές! Ετσι δειλά δειλά ανέλαβα το σχολείο. Την ίδια εποχή ήλθαν τα παιδιά του «Αρη» και μου είπαν να αναλάβω τη χορωδία γιατί ήταν σε αδράνεια, εφόσον ο Σόλων Μιχαηλίδης είχε φύγει από το 1956 για Θεσσαλονίκη για να πάρει θέση στο Κρατικό Ωδείο της Πόλης.

Δηλαδή ο Σόλων Μιχαηλίδης ήταν ο προκάτοχός σας στη χορωδία του «Αρη»;

Ακριβώς! Δηλαδή εγώ έπρεπε να αντικαταστήσω τον Σόλωνα Μιχαηλίδη! Ετσι πήγα και ανέλαβα τη χορωδία, αρχίζοντας σιγά σιγά. Και για 52 χρόνια νομίζω βαδίσαμε σε σωστούς δρόμους. Ηταν κατά κάποιο τρόπο ευλογημένη πορεία γιατί, αν δεν ήταν έτσι, θα έπεφτε.

Δεν θα έμενε τόσα χρόνια στις επάλξεις. Τώρα ήλθε ο καιρός να σταματήσω για λόγους υγείας. Φαίνεται όμως ότι τα έδωσα όλα ενώ έπρεπε να κρατώ και κάποια πισινή ταχύτητα, για λόγους υγείας. Ευτυχώς, την κατάλληλη στιγμή βρήκαμε ένα πολύ καλό αντικαταστάτη μου. Είναι ο Σόλων Κλαδάς. Εξαιρετικός! Γνωρίζει πάρα πολλά πράγματα. Για σκέψου όμως, τη χορωδία την ίδρυσε Σόλων και τώρα ήλθε και βρήκε πάλι Σόλων!

Γιατί έχετε συνδέσει σχεδόν αποκλειστικά το όνομά σας με τη χορωδιακή μουσική;

20 NOE15_232 Marinos Mitellas

Γιατί διαπίστωσα πως εκεί είναι η θέση μου. Είμαι από εκείνους που πιστεύουν ότι δεν πρέπει να ανακατώνομαι σε πολλά πράγματα. Τι να πω; Να πω ότι είμαι συνθέτης; Και δεν είμαι συνθέτης επειδή έγραψα δύο τραγούδια; Απεναντίας, έγραψα πολλά τραγούδια στα σχολεία όταν ετοιμάζαμε διάφορες θεατρικές παραστάσεις, αλλά έκρινα ότι δεν θα προσέφερα τίποτε άλλο αν ήμουν συνθέτης. Δεν μου αρέσει να ανακατώνομαι σε πολλά πράγματα. Εκεί που με έταξε η πρόνοια, ας το πούμε έτσι, ήθελα να αφοσιωθώ πολύ δυνατά και καλά.

Σίγουρα η χορωδία του «Αρη» έχει συνεργαστεί με άλλες χορωδίες και εσείς έχετε γνωριστεί με σημαντικές προσωπικότητες από το χώρο της μουσικής.

20 NOE15_353 Marinos Mitellas

Είχαμε συνεργασία με αρκετά σημαντικά πρόσωπα από τη Γερμανία, την Ελλάδα και άλλες χώρες. Ακόμη και με τον Μίκη Θεοδωράκη γνωριστήκαμε κάποτε στην αρχαία Ολυμπία, που έτυχε να βρεθούμε εκεί! Διηύθυνε το έργο του «Επιφάνεια Αβέρωφ», πρίμα βίστα (σ.σ. όταν παίζεις κάτι βλέποντάς το πρώτη φορά από μια παρτιτούρα). Εμείς το ξέραμε βέβαια.
Εχετε συνεργασθεί νομίζω και με τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον άλλο μεγάλο Ελληνα συνθέτη.

Ο Γιάννης Μαρκόπουλος μάς εμπιστεύθηκε το καινούργιο του έργο, που έκαμε τότε, τη «Λειτουργία του Ορφέα». Είμαστε οι πρώτοι εκτελεστές!

Εννοείτε ότι τη «Λειτουργία του Ορφέα» την ερμήνευσε πρώτη η χορωδία του «Αρη»;
Βέβαια! Ασε που ήταν και υπερβολικός γιατί έλεγε πως είμαστε η καλύτερη χορωδία στην Ευρώπη. Υπερβολές! Πάντως είμαστε πολύ ευτυχείς από τη γνωριμία μας με αυτό τον άνθρωπο. Είναι πολύ καλός μουσικός. Για μένα δεν υστερεί σε τίποτε. Εχει μουσικά κομμάτια που είναι πολύ σπουδαία, όπως το «Παραπονεμένα λόγια», το «Λέγκω-Λέγκω» κ.ά.. Τα μεγάλα έργα του, όπως η «Λειτουργία του Ορφέα», είναι μία κλασική μουσική της σύγχρονης εποχής.

Μπορούμε να μιλάμε σήμερα για χορωδιακή μουσική στην Κύπρο;

Βέβαια, είναι αξιόλογη η χορωδιακή μουσική στην Κύπρο! Δεν είναι βέβαια επαγγελματική, αλλά δεν μπορεί να είναι επαγγελματική. Διότι, για να είναι επαγγελματική σημαίνει να πάρεις ανθρώπους που έχουν σπουδάσει τραγούδι και να τους εντάξεις στη χορωδία. Δεν βρίσκεις όμως.

Αρα μπορούμε να πούμε ότι, παρόλο που οι χορωδοί είναι ερασιτέχνες, η χορωδιακή μουσική στην Κύπρο βρίσκεται σε ψηλά επίπεδα.

20 NOE15_246 Marinos Mitellas

Μα αφού δεν υπάρχει πια κοινότητα ή δήμος που να μην έχει τη χορωδία του σήμερα. Αλλωστε, όπως μπορεί ο καθένας και με ό,τι έχει. Ετσι ξεκίνησα και εγώ. Ομως το τι έχουμε μάθει τόσα χρόνια, οι χορωδοί και εγώ, είναι απίστευτο! Δηλαδή, άλλο να ακούεις την «9η Συμφωνία» του Μπετόβεν ή ένα άλλο κομμάτι και άλλο να το διδάξεις εσύ νότα με νότα.

Εκεί βλέπεις πραγματικά πόσο μικρός είσαι. Και για να επανέλθω στην ερώτησή σου, όταν με ρώτησες γιατί έχω περιοριστεί μόνο στη χορωδιακή μουσική, σου απαντώ τος εξής: Είναι γιατί πιστεύω πως δεν είμαι μεγάλος μουσουργός. Και αν μου πει κάποιος αυτό το πράγμα δεν θα το δεχθώ. Αφού ούτε τη λέξη «μαέστρος» δεν επέτρεπα να την βάλουν στο πρόγραμμα. Απλώς ήθελα να λένε ότι «διευθύνει ο Μαρίνος Μιτέλας». Γιατί ο μαέστρος; Αυτά είναι υπερβολές. Γιατί γνωρίζοντας τα έργα των μεγάλων συνθετών αντιλαμβάνεσαι πόσο μικρός είσαι.

Πείτε μας κάτι για το δάσκαλό σας, το μεγάλο μουσουργό Σόλωνα Μιχαηλίδη.

Πρέπει να σας πω πως δεν τον είχα γνωρίσει πάρα πολύ καλά, ούτε βέβαια μου έκαμνε ιδιαίτερα μαθήματα. Κυρίως τον γνώρισα όταν ήμουν στην τετάρτη, πέμπτη και έκτη τάξη, όταν λάμβανα μέρος στη χορωδία του σχολείου. Τότε είχαμε κάμει και μουσικό όμιλο και θυμάμαι πως στο Λανίτειο είχα κάμει και την πρώτη μου διάλεξη. Μίλησα για το Ριγολέττο.

Ο Σόλων Μιχαηλίδης ήταν καλός δάσκαλος. Ηταν και συνθέτης αλλά κυρίως ήταν παιδαγωγός. Ηταν δάσκαλος! Το ίδιο και εγώ. Δεν δέχομαι να με πούνε καθηγητή μουσικής. Θέλω να με λένε δάσκαλο. Και χαίρομαι που συναντώ μαθητές μου στο δρόμο και με προσφωνούν με το «δάσκαλε» μου, όχι με το «καθηγητά» μου.

Πώς είδατε την εκδήλωση που οργάνωσε το Ριάλτο προς τιμή σας;

20 NOE15_219 Marinos Mitellas

Ηταν μεγάλη τιμή για μένα! Ζήτησα όμως να μην λεχθούν υπερβολές και διθύραμβοι για μένα. Ημουν ένας απλός άνθρωπος, «έτυχε» να βρεθώ στη μουσική, γιατί για μένα δεν υπάρχει τύχη, υπάρχει κάποια δύναμη ή πρόνοια που με οδήγησε προς τα εκεί. Αλλά ζήτησα να μην πει κανείς πως είμαι μεγάλος μουσουργός. Δεν διεκδικώ αυτή τη λέξη. Διεκδικώ όμως τον έπαινο ότι δούλεψα με όλες μου τις δυνάμεις και νομίζω ότι παρέλαβα «Αρη» διαλυμένο και τον παραδίδω ένδοξο και βεβαίως αιώνια πρωταθλητή, όχι όπως την… Ομόνοιά σας (γελάει).

Μας έχεις Like στο Facebook ;