Martin Schirdewan: Η Αριστερά πρέπει να υπερασπιστεί αποφασιστικά τη δημοκρατία

EP Plenary session - Joint debate Conclusions of the extraordinary European Council meeting of 23 April 2020 and new MFF, own resources and recovery plan


Είναι αδιανόητο η ΕΕ να κλείνει τα μάτια μπροστά σε μια κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας ενός κράτους-μέλους

Με το σύνθημα «Μαζί για την ανάκαμψη της Ευρώπης» η Γερμανία ανέλαβε από την Τετάρτη 1η Ιουλίου 2020 έως και το τέλος του έτους την εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχοντας ως πρώτο μέλημα να ξεπεράσει το σκόπελο της κρίσης του κορονοϊού σε υγειονομικό αλλά και σε οικονομικό επίπεδο. Με αφορμή τη Γερμανική Προεδρία, η «Κυριακάτικη Χαραυγή» μίλησε με τον Γερμανό ευρωβουλευτή, συμπρόεδρο της GUE/NGL, Martin Schirdewan.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δέχθηκε σκληρή κριτική, ιδίως από την Ιταλία και την Ισπανία, για την απουσία αλληλεγγύης στη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού. Η GUE/NGL υποστήριξε ότι η αλληλεγγύη πρέπει να πάρει τη μορφή της αλλαγής σε μεγάλη κλίμακα. Η Γερμανία θα αναλάβει πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση;

Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία. Κάθε κυβέρνηση, και ιδίως τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, συγκλονίστηκαν από αυτήν την πανδημία. Χρειαζόμαστε μια ενιαία και αποφασιστική προσέγγιση για προβλήματα που πλήττουν την ΕΕ στο σύνολό της. Ωστόσο, οι αρχηγοί κρατών εξακολουθούν να διαφωνούν για το πακέτο ανάκαμψης, ενώ ο ευρωπαϊκός Βορράς βρίσκεται σε συμμαχία με τη Δεξιά κατά του Νότου και των προοδευτικών ιδεών.

Από τη στιγμή που επικρατεί η αντίληψη ότι όταν υπάρχει πρόβλημα κάθε κράτος-μέλος κλείνει τα σύνορά του, απέχουμε από το να λειτουργούμε ως κοινότητα. Δεν πρέπει ποτέ ξανά να δούμε φαινόμενα όπως η κατάσχεση προμηθειών αναπνευστικών μασκών στο δρόμο προς μια άλλη χώρα. Δεν θα έπρεπε τα κράτη-μέλη να βασίζονται για προμήθειες από τη Ρωσία, την Κούβα ή την Κίνα.

Έχετε καλέσει την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ να προωθήσει τόσο τον ευρωπαϊκό κατώτατο μισθό όσο και τη μεταρρύθμιση της μεταναστευτικής πολιτικής κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Προεδρίας. Πού στέκεται η καγκελάριος Μέρκελ σε αυτά τα θέματα;

Το ένα πέμπτο του πληθυσμού της ΕΕ ζει ή κινδυνεύει από φτώχεια. Οι κοινωνικές συνέπειες της πανδημίας δεν θα βελτιώσουν δυστυχώς αυτήν την κατάσταση. Αν και στη Γερμανία ισχύει ένας κατώτατος μισθός, πολλοί ηλικιωμένοι συνταξιούχοι καταφεύγουν στις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας επειδή τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα είναι κάτω από το ελάχιστο επίπεδο διαβίωσης. Ο ευρωπαϊκός κατώτατος μισθός δεν βρίσκεται πλέον ψηλά στις προτεραιότητες της Γερμανικής Προεδρίας. Παραμένει όμως ένα απαραίτητο βήμα στην προσπάθεια για καταπολέμηση της φτώχειας.

Σε ό,τι αφορά το μεταναστευτικό, αυτή τη στιγμή τα σύνορα της ΕΕ είναι κλειστά. Οι θάνατοι στη Μεσόγειο συνεχίζονται επειδή η ΕΕ αρνείται να εφαρμόσει πολιτικές στα εξωτερικά της σύνορα που να σέβονται το ανθρωπιστικό και το διεθνές δίκαιο. Για μας, για την αριστερή οικογένεια στην Ευρώπη, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εντείνουμε την πίεση, μαζί με τα συνδικάτα και τις ΜΚΟ, στη Γερμανική Προεδρία για επίλυση αυτών των ζητημάτων με αποφασιστικότητα, καθώς δεν θα το κάνει από μόνη της.

Αναφορικά με τη γαλλο-γερμανική πρόταση για ένα ευρωπαϊκό ταμείο ανάκαμψης, μέσω κοινού δανεισμού από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, είχατε δηλώσει ότι αντιπροσωπεύει μεν μια ποιοτική αλλαγή από προηγούμενες προτάσεις, είναι όμως σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκές. Τι χρειάζεται κατά τη γνώμη σας;

Αναμένεται μείωση της οικονομικής παραγωγής στην ΕΕ κατά 9% για το 2020. Επομένως, τα 750 δισεκατομμύρια, στα οποία περιλαμβάνονται τα 500 δισεκατομμύρια που θα προκύψουν από κοινό δανεισμό, είναι εντελώς ανεπαρκή. Ανεπαρκής είναι και ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός που προτείνει η Κομισιόν. Θα χρειαστούμε περισσότερα χρήματα για την κοινωνική και οικονομική αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής κοινωνίας. Καμιά χώρα δεν φταίει για την κατάσταση, γι’ αυτό η αντιμετώπισηή της είναι και μια ευκαιρία να στηριχθούμε στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Ο δανεισμός, ο οποίος για άλλη μια φορά συνδέεται με τη λιτότητα και τις ιδιωτικοποιήσεις, θα συνεχίσει να ωθεί τα κράτη-μέλη στην κρίση. Πρέπει να ξεφύγουμε από τις πολιτικές λιτότητας, οι οποίες έπληξαν ιδιαίτερα το νότο της Ευρώπης και να κινηθούμε προς πολιτικές που επιτρέπουν τις δημόσιες επενδύσεις και ενισχύουν τις δημόσιες υπηρεσίες και την κοινωνική συνοχή.

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, τα μέτρα για την καταπολέμηση της πανδημίας περιορίζουν σοβαρά θεμελιώδεις ελευθερίες και δικαιώματα. Στην πραγματικότητα, αυτή είναι μια αυξανόμενη τάση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η GUE/NGL αντιτάχθηκε σε προτάσεις που περιορίζουν τις βασικές ελευθερίες. Πώς προβλέπετε τις εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα;

Η πανδημία απαιτεί δραστικούς περιορισμούς στην καθημερινή μας ζωή. Είναι σαφές ότι, έως ότου βρεθεί ένα εμβόλιο, θα πρέπει να ζήσουμε με ορισμένους περιορισμούς. Ωστόσο, ορισμένα κράτη-μέλη επέβαλαν περιορισμούς σε ελευθερίες και δημοκρατικά θεμελιώδη δικαιώματα πολύ πέραν όσων είναι απαραίτητοι για την προστασία της υγείας. Αυτοι οι περιορισμοί περιλαμβάνουν επιθέσεις κατά της ελευθερίας του Τύπου και των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων των γυναικών, ακόμη και κανονισμούς έκτακτης ανάγκης που περιορίζουν το ρόλο των κοινοβουλίων και παρέχουν στις κυβερνήσεις σχεδόν απόλυτη εξουσία. Αυτό είναι το όνειρο της ακροδεξιάς. Η προοδευτική Αριστερά πρέπει να επιμένει με αποφασιστικότητα στον αγώνα για τη δημοκρατία, τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες στην ΕΕ. Διαφορετικά, θα βρεθούμε πολύ γρήγορα σε έναν αυταρχικό εφιάλτη.

Η Γερμανική Προεδρία της ΕΕ αναμένεται να εστιάσει, σύμφωνα με την καγκελάριο Μέρκελ, στη σημασία των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορές στην πολιτική για το κλίμα και το εμπόριο αλλά και το ρόλο των διεθνών οργανισμών (π.χ. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας), ποιο θα είναι το επίκεντρο αυτών των σχέσεων κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Προεδρίας;

Η Γερμανική Προεδρία του Συμβουλίου συμπίπτει με την προεκλογική περίοδο στις ΗΠΑ, καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ θα εκλεγεί στις 3 Νοεμβρίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να γίνει ακόμη πιο προκλητικός. Θα προσπαθήσει να κάνει επίδειξη δύναμης απέναντι στην ΕΕ, εις βάρος των διεθνών σχέσεων.

Η αντίδρασή του στις νόμιμες διαμαρτυρίες, μετά τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ, δείχνει έλλειψη κατανόησης της έννοιας της δημοκρατίας και την απουσία δέσμευσης της κυβέρνησής του στο σεβασμό θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η Γερμανική Προεδρία του Συμβουλίου πρέπει να καταστήσει σαφές ότι η περαιτέρω αποδυνάμωση των διεθνών θεσμικών οργάνων και η επιδείνωση των διεθνών σχέσεων είναι εξίσου απαράδεκτη με έναν ενοχλητικό αυτοκράτορα στον Λευκό Οίκο που καταστρέφει την αμερικανική δημοκρατία.

Συμφωνείτε ότι η υποστήριξη της διαδικασίας επίλυσης του κυπριακού προβλήματος από το σημείο απ’ όπου σταμάτησε στο Κραν Μοντανά τον Ιούλιο του 2017, πρέπει να είναι ανάμεσα στις προτεραιότητες της Γερμανικής Προεδρίας; Και λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία μιας λύσης εντός του συμφωνημένου πλαισίου, ποια πρέπει να είναι η απάντηση της Γερμανικής Προεδρίας στις προκλητικές και παράνομες δραστηριότητες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας;

Η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί κράτος-μέλος της ΕΕ, έναν εταίρο μας ο οποίος εδώ και πέντε σχεδόν δεκαετίες αντιμετωπίζει μια ουσιαστική παραβίαση του διεθνούς δικαίου από ένα κράτος, την Τουρκία, που συνεχίζει να αποτελεί υποψήφιο για ένταξη κράτος. Από μόνη της αυτή η πραγματικότητα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να διαδραματίσει η Γερμανία κάποιο ρόλο. Στη δική μου αντίληψη είναι αδιανόητο η ΕΕ να κλείνει τα μάτια μπροστά σε μια κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας ειδικότερα ενός κράτους-μέλους και σωρείας ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ζητήματα που έτσι κι αλλιώς δεσμεύεται να διαφυλάσσει από τις ίδιες της Συνθήκες.

Τώρα, για να φτάσουμε εκεί που βρισκόταν η διαπραγματευτική διαδικασία το 2017, που είμαι πεπεισμένος ότι πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα της Γερμανικής Προεδρίας, πρέπει να προηγηθούν κάποια αποφασιστικά βήματα. Ο ρόλος της ΕΕ προφανώς και δεν μπορεί να εξαντληθεί σε διακηρύξεις, ούτε μόνο στην επιβολή κυρώσεων οι οποίες αποτελούν βέβαια ένα σημαντικό εργαλείο. Πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες και σε διπλωματικό επίπεδο, ώστε η Άγκυρα να τερματίσει τις παράνομες ενέργειές της στην Ανατολική Μεσόγειο και την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης και τον τερματισμό των παράνομων ενεργειών της.

Ως Γερμανική Αριστερά πάντα στεκόμαστε στο πλευρό του κυπριακού λαού με πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε στο εθνικό μας κοινοβούλιο αλλά και στην Ευρωβουλή, σε συνεργασία με το ΑΚΕΛ. Θυμίζω, για παράδειγμα, την πρόσφατη εισήγηση της GUE/NGL για συζήτηση και κατάθεση ψηφίσματος στην Ολομέλεια με αντικείμενο τις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ταυτόχρονα με όσα έχω περιγράψει, σημαντικό ρόλο θεωρώ ότι θα διαδραματίσει στην πορεία που θα πάρουν τα πράγματα στην Κύπρο και το αποτέλεσμα της διαδικασίας επιλογής του Τουρκοκύπριου ηγέτη. Αν οι δύο ηγέτες εργαστούν από κοινού για επανέναρξη του ουσιαστικού διαλόγου, όπως συμφωνήθηκε και με τα Ηνωμένα Έθνη στη συνάντηση του Βερολίνου τον περασμένο Νοέμβριο, ίσως μπορούμε να ελπίζουμε σε εξελίξεις που να ξεκλειδώνουν πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται σήμερα.

Καταληκτικά, αν και εφόσον γίνουν αυτά, η ΕΕ οφείλει να είναι παρούσα για να στηρίξει εποικοδομητικά τη διαπραγματευτική διαδικασία, στη βάση και του σημαντικού διαπραγματευτικού κληροδοτήματος που άφησε το Κραν Μοντανά με τη δική της μάλιστα συμβολή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ιδίως μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας, αναπτύσσει τις στρατιωτικές δομές της και ακολουθεί μια παρεμβατική πολιτική. Η Γερμανία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τέτοιων πολιτικών. Ποια είναι η δική σας θέση;

Είναι επικίνδυνο να πιστεύουμε ότι τα όπλα μπορούν να φέρουν ειρήνη. Στις προτάσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για τα επόμενα έξι χρόνια έχουν ήδη γίνει σημαντικές μειώσεις στις αμυντικές δαπάνες λόγω της πίεσης που ασκούμε. Αλλά στην αντίληψή μας, όπως και στην αντίληψη συνταγματικών εμπειρογνωμόνων, οι στρατιωτικές δαπάνες παραβιάζουν τις ισχύουσες ευρωπαϊκές συνθήκες. Εάν είναι απαραίτητο, θα λάβουμε και νομικά μέτρα σχετικά. Και αυτό επειδή η ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω έξυπνης πολιτικής δράσης, ποτέ με ένοπλη βία ή με την απειλή αυτής. Γι’ αυτό απορρίπτουμε έντονα τις στρατιωτικές επεμβάσεις της ΕΕ.