Στις 16-19 Σεπτεμβρίου 2019 πραγματοποιήθηκε στο Στρασβούργο ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Παρόλο που η ολομέλεια αυτή θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν η πρώτη ολομέλεια, εντούτοις συζητήθηκαν κάποια πολύ σημαντικά θέματα. Κάποια από αυτά ήταν η σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης, ο προϋπολογισμός και η ανάγκη καταπολέμησης του καρκίνου

Διαστρέβλωση της ιστορικής πραγματικότητας και αντικομμουνισμός

Στην ολομέλεια του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου πραγματοποιήθηκε συζήτηση με τίτλο «Η σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης». Ουσιαστικά η συζήτηση αυτή ήταν μια αισχρή και ανιστόρητη επίθεση ενάντια στην κομμουνιστική ιδεολογία, την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος και ιδιαίτερα της Σοβιετικής Ένωσης.

Η συγκεκριμένη συζήτηση θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι «τακτικής φύσης» και με «συγκεκριμένο περιεχόμενο» για την ΕΕ. Με αφορμή διάφορες επετείους που η ΕΕ δημιουργεί, όπως είναι αυτή της 23ης Αυγούστου, «ημέρα μνήμης των ολοκληρωτικών καθεστώτων» ή «Μέρα Μνήμης των θυμάτων του ναζισμού και του σταλινισμού», διαστρεβλώνει συνειδητά την ιστορία. Ουσιαστικό στοιχείο είναι η εξύψωση της απαράδεκτης και αντιεπιστημονικής θεωρίας των δύο ακρών με σκοπό, σε τελική ανάλυση, τον αντικομμουνισμό. Χαρακτηριστικό είναι ότι στο πρόγραμμα «Ευρώπη για τους πολίτες 2014-2020» προσφερόταν κονδύλι ύψους 229 εκατομμυρίων για το σκοπό αυτό (της παραχάραξης της ιστορίας και την εξίσωση κομμουνισμού – φασισμού). Στο πλαίσιο αυτό είναι και η αντικατάσταση της 9ης Μαΐου (μέρα αντιφασιστικής νίκης) σε μέρα της Ευρώπης.

Πιο συγκεκριμένα, βιάζοντας εντελώς την ιστορία βαπτίζεται η Σοβιετική Ένωση ως σύμμαχος της Ναζιστικής Γερμανίας. Μάλιστα αναφέρει η έκθεση αυτή ότι οι δύο χώρες μοίρασαν την Ευρώπη μεταξύ τους και μαζί ξεκίνησαν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Για να πετύχουν την κατάπτυστη αυτή αφήγηση της ιστορίας διαστρεβλώνουν ή/και αναπλάθουν συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα (πόλεμος Σοβιετικής Ένωσης – Φινλανδίας, σύμφωνο Μολότοφ – Ρίμπεντροπ κ.λπ.). Ταυτόχρονα ταυτίζουν τα εγκλήματα των ναζί και γενικότερα των φασιστών με τα «εγκλήματα» των κομμουνιστών και έτσι φορτώνουν στη Σοβιετική Ένωση μαζικούς φόνους, γενοκτονίες και εκτοπίσεις. Έφτασαν στο σημείο να συγκρίνουν το έγκλημα του ολοκαυτώματος με τα «εγκλήματα» των κομμουνιστών. Ξεπερνώντας κάθε όριο αναφέρεται ότι οι ναζί δικάστηκαν για τα εγκλήματά τους στη δίκη της Νυρεμβέργης ενώ οι κομμουνιστές παραμένουν ατιμώρητοι.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο επικροτούνται τα κράτη που θέσπισαν νόμους ενάντια στην κομμουνιστική ιδεολογία. Ταυτίζεται το σφυροδρέπανο και άλλα σύμβολα του εργατικού κινήματος με τη σβάστικα και αλλά φασιστικά και ναζιστικά σύμβολα και εμμέσως πλην σαφώς, η έκθεση ζητά να τεθούν εκτός νόμου σε όλα τα κράτη μέλη. Δεν διστάζει να στραφεί και ενάντια στα μνημεία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (του Κόκκινου Στρατού). Ακόμη και στα σημεία που καταδικάζει τα νεοναζιστικά και νεοφασιστικά μορφώματα, πάντα το θέτει ταυτόχρονα σε ένα πλαίσιο που εντάσσει και το κομμουνιστικό κίνημα αφού αναφέρεται σε «ομάδες και πολιτικά κόμματα με ανοικτά ριζοσπαστικό… χαρακτήρα».

Στη συζήτηση που ακολούθησε η μόνη πολιτική ομάδα που αντιστάθηκε σε αυτή την παραφροσύνη ήταν η ομάδα της αριστεράς, η GUE/NGL. Τονίστηκε ότι ενάντια στα φασιστικά καθεστώτα, όπως αυτό του Φράνκο στην Ισπανία, είναι οι δημοκρατικές δυνάμεις μαζί με τους κομμουνιστές και τις Διεθνείς Ταξιαρχίες που αντιστάθηκαν.  Στην τοποθέτησή του, το μέλος της GUE/NGL Γ. Γεωργίου (ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ) τόνισε τον ανιστόρητο χαρακτήρα της έκθεσης και γενικότερα της συζήτησης επισημαίνοντας την πολύ σημαντική συνεισφορά των κομμουνιστών για τη συντριβή του φασισμού. Επισήμανε επίσης την αλήθεια ότι «πίσω από την ενορχηστρωμένη καταδίκη του κομμουνισμού και την προσπάθεια απαγόρευσης των κομμουνιστικών κομμάτων, κρύβεται η αναγέννηση του φασισμού. Κρύβεται η προσπάθεια να εξοντώσουν κάθε δύναμη αντίστασης απέναντι στον αυταρχισμό του κατεστημένου». Από την πλευρά του, το μέλος της Ομάδας, ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κώστας Αρβανίτης σε ανακοίνωσή του ανέφερε μεταξύ άλλων: «Είναι τραγικό να ξεχνάμε. Το ότι οι Σοβιετικοί έχτισαν με τα κορμιά τους το φράγμα στη μεγαλύτερη στρατιωτική εισβολή που οργανώθηκε ποτέ: την επιχείρηση Μπαρμπαρόσα στο ανατολικό Μέτωπο, που έκρινε την έκβαση του πολέμου. Και τις απώλειές τους: είκοσι εκατομμύρια πολίτες. Δέκα εκατομμύρια στρατιώτες. Τριάντα εκατομμύρια ψυχές που στριφογυρνάνε στους τάφους τους, όταν λεκιάζεις τις θυσίες τους».

Τον αντικομουνιστικό χαρακτήρα της έκθεσης επέκριναν και οι ευρωβουλευτές του ΚΚΕ.

Η έκθεση υπερψηφίστηκε βέβαια από την ολομέλεια. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες θα πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι οι επιθέσεις της ΕΕ ενάντια στην ιστορία γενικότερα με στόχο την κομμουνιστική κοσμοθεωρία θα ενταθούν. Το ΑΚΕΛ μέσα και από την ομάδα της αριστεράς στο ευρωκοινοβούλιο θα είναι πάντα απέναντι σε τέτοιες μεθοδεύσεις.

Είπαν…

Manon Aubry: Για το περιβάλλον

«Αυτή η Ολομέλεια θα πραγματοποιηθεί λίγο πριν από την παγκόσμια κλιματική διαμαρτυρία την Παρασκευή 20 Σεπτεμβρίου και η συζήτηση για τις δασικές πυρκαγιές του Αμαζονίου θα υπενθυμίσει σε όλους ότι οι εμπορικές πολιτικές της ΕΕ έχουν δραματικές επιπτώσεις στον πλανήτη μας. Η νομισματική πολιτική πρέπει να εξυπηρετεί τους ανθρώπους και τον πλανήτη, όχι την αγορά! Οι κλιματικές αλλαγές και οι αυξανόμενες ανισότητες χρειάζονται επείγουσα δράση, όχι ωραία λόγια».

Martin Schirdewan: Για το Brexit

«Προφανώς, ο Μπόρις Τζόνσον ψάχνει να προωθήσει μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που θα μειώσει την κοινωνική προστασία και την προστασία του περιβάλλοντος και θα ανοίξει την πόρτα για το φορολογικό ντάμπινγκ. Για μας, είναι σημαντικό να προστατεύονται και να διασφαλίζονται τα δικαιώματα των πολιτών και να αποτραπεί η επαναφορά συνόρων στο νησί της Ιρλανδίας. Αυτό σημαίνει αποφυγή ενός σκληρού Brexit. Όλα τα υπόλοιπα είναι απλά ανεύθυνη πολιτική».

Özlem Demirel: Για το διωγμό δημάρχων στην Τουρκία

«Οι τουρκικές Αρχές απομάκρυναν τους εκλεγμένους δημάρχους του Ντιγιαρμπακίρ, του Μαρντίν και του Βαν αφού η Άγκυρα, προφανώς, δεν αποδέχεται το αποτέλεσμα των τοπικών εκλογών του Μαρτίου. Γι’ αυτό η GUE/NGL έγραψε μια επιστολή διαμαρτυρίας προς την τουρκική κυβέρνηση, η οποία υπογράφηκε από περισσότερους από 40 ευρωβουλευτές. Πραγματική δημοκρατία είναι όταν η αντιπολίτευση μπορεί να εκφράσει τη γνώμη της και να προωθήσει τις θέσεις της. Αυτό, δυστυχώς, απειλείται ολοένα και περισσότερο στην Τουρκία».

Ο θεσμικός κύκλος του ετήσιου προϋπολογισμού της ΕΕ

Όπως και κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο ετοιμάζεται για τη διαπραγμάτευση μεταξύ των τριών θεσμών της ΕΕ (Συμβούλιο – Κομισιόν- Κοινοβούλιο) για τον ετήσιο προϋπολογισμό της Ένωσης για το 2020. Η διαδικασία έγκρισης (ή απόρριψης) του προϋπολογισμού είναι ίσως το κορυφαίο πολιτικό γεγονός για το ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αφού ως τέτοιο δεν έχει τη δυνατότητα νομοθετικής πρωτοβουλίας.

Ο ετήσιος προϋπολογισμός της ΕΕ βασίζεται στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ (ΠΔΠ) το οποίο προς το παρόν αποφασίζεται για 7 χρόνια. Κατά συνέπεια ο ετήσιος προϋπολογισμός είναι περίπου το 1/7 του ΠΔΠ (πάντοτε με αποκλίσεις αφού υπάρχουν ρήτρες ευελιξίας για προγράμματα και χρηματοδοτήσεις, που σημαίνει πως μια χρονιά μπορεί να χρηματοδοτηθεί επιπλέον για ένα πρόγραμμα και τα κονδύλια αποκόπτονται από ένα επόμενο ετήσιο προϋπολογισμό).

Τα περισσότερα χρήματα σήμερα στον προϋπολογισμό της ΕΕ προέρχονται απευθείας από τα κράτη μέλη, με τη μορφή εθνικών συνεισφορών που βασίζονται στο ακαθάριστο εθνικό εισόδημα της κάθε χώρας αλλά και στο ποσοστό των εσόδων από τον ΦΠΑ του κάθε κράτους μέλους. Υπεύθυνη για το μεγαλύτερο μέρος της διαχείρισης του προϋπολογισμού είναι η Κομισιόν. Ωστόσο, η διαχείριση ορισμένων προγραμμάτων γίνεται από τα κράτη μέλη, με τις εθνικές Αρχές να είναι υπεύθυνες για να επιλέξουν τον τρόπο διανομής των κονδυλίων στους τομείς της γεωργίας, της στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ή σε πρωτοβουλίες για την απασχόληση. Η Κομισιόν παρακολουθεί άμεσα την εφαρμογή τους και μπορεί να λάβει μέτρα σε περίπτωση τυχόν ατασθαλιών ή παράτυπων παροχών.

Η δημοσιονομική διαχείριση δεν αφορά μόνο την παρακολούθηση των άμεσων εξόδων, αφορά και τις προβλεπόμενες πληρωμές για τα επόμενα χρόνια. Έτσι, ο προϋπολογισμός της ΕΕ διαχωρίζεται ανάμεσα σε πληρωμές -που καλύπτουν τις δαπάνες ενός συγκεκριμένου έτους του ΠΔΠ και στις υποχρεώσεις- τα ποσά που η ΕΕ μπορεί να υποσχεθεί ότι θα δαπανήσει εντός συγκεκριμένου έτους και τα οποία στη συνέχεια θα δαπανηθούν κατά το έτος αυτό ή επί σειρά ετών.

Ο κύκλος της έγκρισης του προϋπολογισμού της ΕΕ αρχίζει κάπου μεταξύ του Γενάρη και του Μάρτη. Εκεί η Επιτροπή Προϋπολογισμών του Κοινοβουλίου καταρτίζει κατευθυντήριες γραμμές για τον προϋπολογισμό. Τον Απρίλιο η Κομισιόν λαμβάνει εκτιμήσεις σχετικά με τις ανάγκες δαπανών από τις υπηρεσίες της και από όλα τα άλλα θεσμικά όργανα και οργανισμούς, ούτως ώστε να μπορεί να προτείνει τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους μέχρι τον Ιούνιο (παρόλο που η επίσημη προθεσμία είναι η 1η Σεπτεμβρίου).

Τον Ιούλιο προετοιμάζει η Επιτροπή Προϋπολογισμών του Κοινοβουλίου την εντολή για τον προϋπολογισμό, ενώ κάπου μεταξύ Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου η Επιτροπή Προϋπολογισμών του Κοινοβουλίου και στη συνέχεια η Ολομέλεια του Σώματος εγκρίνουν τροπολογίες τόσο αναφορικά με τα προτεινόμενα από την Κομισιόν ποσά, όσο και με το πολιτικό κείμενο που θα αποτελέσει τη θέση που θα στηρίξει το Κοινοβούλιο στην επιτροπή συνδιαλλαγής μεταξύ Συμβουλίου, Κοινοβουλίου και Κομισιόν (τρίλογος) που θα ακολουθήσει. Μια τέτοια τροπολογία είναι αυτή που αυξάνει κάθε χρόνο ανάλογα το κονδύλι για τη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ), η οποία ξεκίνησε ως πρωτοβουλία του ΑΚΕΛ, και τα τελευταία χρόνια καθιερώθηκε ως κοινή τροπολογία όλων των Κύπριων ευρωβουλευτών.

Παράλληλα με το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο εγκρίνει την κοινή του θέση σχετικά με τον προϋπολογισμό μέχρι τον Σεπτέμβριο. Η συνηθισμένη πρακτική είναι να περικόπτει το Συμβούλιο ποσά από την πρόταση της Κομισιόν, να τα επαναφέρει το Κοινοβούλιο, και στο τέλος να βρίσκεται συμβιβασμός μεταξύ των ποσών της Κομισιόν και του Συμβουλίου. Με αυτό τον τρόπο στην πραγματικότητα θεσμοθετούνται οι αποκοπές σε κονδύλια συνοχής και οι αυξήσεις σε κονδύλια στρατιωτικοποίησης με την Κομισιόν να προτείνει ανάλογες αποκοπές κάθε χρόνο. Το Συμβούλιο να αποκόπτει περισσότερο, και στο τέλος να βρίσκεται συμβιβασμός κοντά στα ποσά που πρότεινε αρχικά η Κομισιόν.

Αυτή τη στιγμή το ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βρίσκεται στη διαδικασία συζήτησης και κατάθεσης τροπολογιών, ούτως ώστε να προχωρήσει τον Οκτώβρη στην κατάρτιση της θέσης του για τον τρίλογο που θα ακολουθήσει. Η GUE/NGL και κατ’ επέκταση το ΑΚΕΛ ως μέλος της, καταψηφίζει τόσο το πολιτικό κείμενο όσο και τον προϋπολογισμό της Ένωσης όσο αυτός θεσμοθετεί τις πολιτικές λιτότητας και την περαιτέρω στρατιωτικοποίηση. Ο καταμερισμός των κονδυλίων στις συζητήσεις για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο είναι ιδιαίτερα ενδεικτικές για το χαρακτήρα του ετήσιου προϋπολογισμού μέχρι και το 2027. Ενώ η στήριξη στη γεωργία και την αλιεία μειώνεται κατά περίπου 30 δισεκατομμύρια και ο πυλώνας για τον περιβάλλον και την ανάπτυξη μειώνεται κατά 130 δισεκατομμύρια, διασπάται ο τομέας της «ελευθερίας και ιθαγένειας» σε «μετανάστευση και διαχείριση των συνόρων» και τα κονδύλια του υπερδιπλασιάζονται. Μέσα από αυτό το κονδύλι θα χρηματοδοτηθούν οι 10.000 νέες θέσεις συνοριοφυλάκων της ΕΕ, αλλά και στρατιωτικοποίησης των συνόρων της αντί για προγράμματα συνοχής κοινωνικής ανάπτυξης. Αυξάνονται τα ποσά για την πολεμική βιομηχανία, τους συνοριοφύλακες και τη χρηματοδότηση της Τουρκίας για να «συγκρατήσει» τους πρόσφυγες που έρχονται λόγω των ιμπεριαλιστικών πολέμων της περιοχής.

Προτεραιότητά μας η καταπολέμηση του καρκίνου

Στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στις 18 Σεπτεμβρίου συζητήθηκε η ανάγκη καταπολέμησης του καρκίνου. Η εκπρόσωπος της Φινλανδικής Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε πως βάσει ερευνών ο καρκίνος θα καταστεί η πρώτη αιτία θανάτου, γι’ αυτό επιβάλλεται να τεθεί ως προτεραιότητα η επένδυση στην υγεία, η πρόληψη και η προώθηση μέτρων για πρόσβαση όλων των ανθρώπων σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας. Εκ μέρους δε της Κομισιόν, ο Επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων, Vytenis Andriukaitis, υπογράμμισε πως πρέπει να προωθηθεί η έρευνα για την πρόληψη και την ανάπτυξη νέων θεραπειών του καρκίνου.

Η ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς (GUE/NGL) έχει ως προτεραιότητα την καταπολέμηση του καρκίνου. Με στόχο την ενίσχυση της ποιότητας ζωής των ασθενών, επιδιώκουμε μεταξύ άλλων την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και την προώθηση της συνεργασίας στο πεδίο της έρευνας για την ανάπτυξη νέων διαγνωστικών και θεραπευτικών μεθόδων. Επίσης, βασικό μας αίτημα είναι και η αύξηση της χρηματοδότησης της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία όσον αφορά τις σπάνιες ασθένειες, όπως ο καρκίνος, και την ανάπτυξη των ορφανών φαρμάκων.

Όσον αφορά ιδιαίτερα την καταπολέμηση του παιδιατρικού καρκίνου προτείναμε  να χρηματοδοτηθεί από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2020, ένα νέο πιλοτικό πρόγραμμα, με στόχο να δημιουργηθεί ένα ηλεκτρονικό μητρώο δεδομένων και, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη, να επιτύχουμε τη βελτίωση των διαδικασιών διάγνωσης του παιδιατρικού καρκίνου και την ανάπτυξη νέων, αποτελεσματικών θεραπειών.

Η Επιτροπή Έρευνας, Ενέργειας και Βιομηχανίας του Ευρωκοινοβουλίου ενέκρινε την πρότασή μας να χρηματοδοτήσει το πρόγραμμα για ένα χρόνο δίνοντας 1 εκατομμύριο ευρώ. Η πρόταση θα τεθεί για επικύρωση ενώπιον της επιτροπής Προϋπολογισμού και στη συνέχεια στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου, στις 23 Οκτωβρίου.

Εάν επιτύχουμε, η Κύπρος θα επωφεληθεί ποικιλοτρόπως από το πρόγραμμα. Οι γιατροί μας θα μπορούν να προστρέχουν στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων για να λαμβάνουν τις πληροφορίες που χρειάζονται. Έπειτα θα είναι στη διάθεσή μας τα αποτελέσματα της έρευνας που θα γίνει όσον αφορά την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και της τεχνητής νοημοσύνης, για τη βελτίωση των διαδικασιών πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και ανάπτυξης νέων θεραπειών.

Ωστόσο, θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα και να έχουμε αποτελέσματα. Γι’ αυτό, ως GUE/NGL, έχουμε αποφασίσει πως θα διεκδικήσουμε, ως προτεραιότητα, τη συνέχιση της χρηματοδότησης του εν λόγω προγράμματος και μετά το 2020, με αυξημένο κονδύλι.

Ο αγώνας δεν είναι εύκολος αλλά θα συνεχίσουμε, ώστε η υγεία να πάψει να είναι προνόμιο των λίγων και να διασφαλιστεί ως δημόσιο, κοινωνικό αγαθό όλων των ανθρώπων.