Μεγάλες αναταράξεις στο τουρκικό πολιτικό σκηνικό 

Απόπειρα αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης από τις οικονομικές δυσκολίες 

Του ειδικού μας συνεργάτη, Ευάγγελου Αρεταίου 

 

 

Νέες αναταράξεις έφερε στην Τουρκία η υπόθεση των 104 απόστρατων ναυάρχων που υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή, με την οποία απηύθυναν έκκληση να μην αλλάξει η Συνθήκη του Μοντρέ –η οποία διέπει το καθεστώς των Στενών και του Βοσπόρου και εξέφρασαν την ανησυχία τους για το μέλλον του καθεστώτος εκκοσμίκευσης στον τουρκικό στρατό.

Δέκα από τους ναυάρχους, μεταξύ των οποίων και η εμπνευστής του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», Τζέμ Γκιουρντενίζ, συνελήφθησαν, ενώ η κυβέρνηση τούς κατηγόρησε για απόπειρα πραξικοπήματος.

Η υπόθεση προκάλεσε μεγάλες αναταράξεις στο τουρκικό πολιτικό σκηνικό και επανέφερε στο δημόσιο διάλογο τους φόβους περί πραξικοπήματος και υπομόνευσης του καθεστώτος. 

Παράλληλα, οι αντιδράσεις της κυβέρνησης θεωρήθηκαν από πολλούς αναλυτές και δημοσιογράφους, αλλά και από την αντιπολίτευση, ως μια νέα απόπειρα αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης από τις οικονομικές δυσκολίες και θεωρήθηκαν επιπλέον ως ακόμα μια ένδειξη του κατακερματισμού του καθεστώτος, καθώς πολλοί από τους απόστρατους ναυάρχους είχαν ουσιαστικά συνεργαστεί με την κυβέρνηση την τελευταία περίοδο. 

  

  

Η Τουρκία στο «λυκόφως»; 

  

Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016, αυτοί οι ναύαρχοι οδήγησαν σε κοινές προσπάθειες με την κυβέρνηση για να ξεριζώσουν το κίνημα των γκιουλενιστών. Τα μονοπάτια που διασταυρώθηκαν το 2016 τώρα χωρίζουν τους δρόμους τους. Γνωρίζουμε πως το AKP του Ερντογάν χειρίζεται τέτοια διαλείμματα πολύ καλά. Ακόμα, καθώς η κυβέρνηση έχει λίγους συμμάχους προς το παρόν, θα βρει ένα άλλο αφήγημα, σύμφωνα με το οποίο είναι θύμα, καθώς χάνει αυτόν το σύμμαχο, έγραψε ο Irfan Aktan στην αντιπολιτευόμενη εφημερίδα GazeteDuvar. 

Το αφήγημα, σύμφωνα με το οποίο το καθεστώς είναι θύμα δυνάμεων στο εξωτερικό και το εσωτερικό, οι οποίες θέλουν να το υπονομεύσουν, αποτελεί πλέον βασικό συστατικό πολιτικής στην Τουρκία, καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν και το ΑΚΡ προσπαθούν να συσπειρώσουν τους οπαδούς τους.

Κυρίως μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 2016, το καθεστώς χρησιμοποιεί συστηματικά το αφήγημα αυτό με σκοπό τη συσπείρωση των οπαδών του, αλλά και τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης από τις δυσκολίες που έχει φέρει η άσχημη οικονομική κατάσταση και η πανδημία του κορονοϊού, εκτιμούν Τούρκοι αναλυτές.

Η ανοιχτή επιστολή «έδωσε στον Ερντογάν τα απαραίτητα πολιτικά πυρομαχικά εν μέσω μιας οικονομικής αναταραχής που ροκανίζει τη λαϊκή υποστήριξή του», έγραψε η βετεράνος αναλυτής Metin Gurcan στον ιστότοπο Al Monitor και σημειώνει ότι η υπόθεση της ανοιχτής επιστολής προκαλεί ανησυχία για ακόμη μεγαλύτερη πόλωση στην Τουρκία, η οποία φαίνεται να διέρχεται από «μια ζώνη λυκόφωτος». 

  

  

«Στροφή σε ακραίο μακιαβελισμό» της εξωτερικής πολιτικής της Άγκυρας 

 

Την ίδια ώρα, η αντίδραση του Ταγίπ Ερντογάν στην ανοιχτή αυτή επιστολή χαρακτηρίζεται ως «στροφή σε ακραίο Μακιαβελισμό» της εξωτερικής πολιτικής της Άγκυρας. 

Ένας από τους συλληφθέντες υπογράφοντες της πρόσφατης επιστολής των ναυάρχων είναι ο ιδεολογικός πατέρας του δόγματος της Τουρκίας για την πολιτική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η γραφειοκρατία ασφάλειας έχει καταστεί βάρος και εμπόδιο για την κυβέρνηση, καθώς η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας βρίσκεται στο χείλος μιας μεγάλης αλλαγής. «Μπαίνουμε τώρα σε μια εποχή ακραίας ευελιξίας, που σημαίνει οτιδήποτε εξυπηρετεί την προεδρία, υποδεικνύοντας ότι η Τουρκία δεν δεσμεύεται από κανένα δόγμα ή ιδεολογία. Μπορούμε επίσης να το ονομάσουμε ως ακραίο μακιαβελισμό», έγραψε η Sezin Oney στην GazeteDuvar.

Τούρκοι και ξένοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τούρκος Πρόεδρος έχει όλο και πιο στενά περιθώρια ελιγμών, καθώς αναγκάζεται να συνεργάζεται με ένα ιδιαίτερα ρευστό σύνολο συμμάχων στους κόλπους του καθεστώτος του, οι οποίοι, όπως κατέδειξε η υπόθεση της ανοιχτής επιστολής, εξακολουθούν να έχουν διαφορετικές προτεραιότητες και πολιτικές, με αποτέλεσμα να έρχονται σε σύγκρουση με τις προτεραιότητες και τις πολιτικές του καθεστώτος.

Η υπόθεση των ναυάρχων έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία ο Τούρκος Πρόεδρος επιχειρεί μια στροφή στην εξωτερική του πολιτική «φλερτάροντας» με την ΕΕ και προσπαθώντας να κατανοήσει το πώς η Ουάσιγκτον του Τζο Μπάιντεν θα αντιμετωπίσει την Τουρκία. 

Ωστόσο, η στροφή αυτή έχει πολλά όρια, όχι μόνο διότι ο Ταγίπ Ερντογάν έχει οδηγήσει την Τουρκία σε καταστάσεις μέσα στις οποίες η Άγκυρα αναγκάζεται διαρκώς να προβαίνει σε «πυροσβεστικές» κινήσεις «τετραγωνισμού του κύκλου», αλλά και διότι οι αντιστάσεις των διαφορετικών συμμάχων του στους κόλπους του καθεστώτος του γίνονται όλο και πιο πολύπλοκες, εκτιμούν Τούρκοι αναλυτές. 

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.