Μια βόλτα στο Πραστειό Κελλακίου

Κάτοικοι μετρημένοι στα δάκτυλα. Σου φτάνει όμως η φιλοξενία και η απλότητά τους

Λέξεις-Κλειδιά

  • Επαρχία Λεμεσού
  • 110 μόνιμοι κάτοικοι
  • «Το Σπίτι Του Δασκάλου»
  • Παναγία Χρυσελεούσα
  • Μουσεία
  • Καλλιτέχνης Evans

 

Της Χριστίνας Γεωργίου

Ταξιδεύοντας προς τη Λεμεσό, το Πραστειό Κελλακίου το συναντάει κανείς βγαίνοντας από την έξοδο της Παρεκκλησιάς και αμέσως μετά στρίβοντας αριστερά. Αργότερα οι ταμπέλες σε καθοδηγούν, κατευθύνοντάς σε στο όμορφο αυτό χωριό. Το κέντρο της κοινότητας βρίσκεται σε υψόμετρο 500 μέτρων και απέχει 30 περίπου χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Λεμεσού.

Συνορεύει νότια με την Παρεκκλησία, με το Αρμενοχώρι και τα Φινικάρια. Στα δυτικά βρίσκεται η Διερώνα, στα βόρεια ο Αρακαπάς και η Επταγώνια και στα ανατολικά το Κελλάκι.

56721616 1033171057072906 458848720784457728 N

Το χωριό είναι πάρα πολύ κοντά στη Λεμεσό και είναι ένας από τους κατάλληλους τόπους για να το επισκεφτεί κάποιος, προσφέροντας την απόλυτη ξεκούραση και την αρμονία.

Ο κοινοτάρχης του χωριού, Ευριπίδης Μολυβάς, εξήγησε ότι το Πραστειό δεν είχε ποτέ του μεγάλο αριθμό πληθυσμού. Σημείωσε ότι σύμφωνα με τις καταγραφές, οι περισσότεροι κάτοικοι ήταν το 1921, που έφτασαν και τους διακόσιους. «Όμως τη δεκαετία του ’60 το χωριό έπιασε την κατηφόρα, με εξήντα μόνο κατοίκους. Ο κόσμος έφευγε από το Πραστειό, ψάχνοντας καλύτερη ζωή στην πόλη. Σίγουρα έφταιγε και το οδικό δίκτυο, γιατί παλιότερα έκανες πάνω από δυο ώρες να πας στη Λεμεσό».

 

Η εξήγηση του ονόματος του χωριού

Αναφορικά με τη γεωγραφική θέση της κοινότητας, όταν επισκεφθεί κάποιος το χωριό θα διαπιστώσει ότι παρόλο που υποθετικά είναι κοντά στη θάλασσα, δεν υπάρχει καμία οπτική επαφή μ’ αυτήν. Και γι’ αυτό υποστηρίζεται ότι οι πρώτοι οικιστές, κατά τα βυζαντινά χρόνια, επέλεξαν να μείνουν εκεί ώστε να διασφαλίσουν την προστασία και την ασφάλειά τους από τους θαλασσινούς κινδύνους. Αυτή η διαπίστωση λοιπόν σχετίζεται και με την ονομασία της κοινότητας, που σημαίνει οικισμός κοντά στην πόλη. Προάστειο, προ του άστυ, Πραστειό. «Με το πέρασμα του καιρού έγινε προέκταση του ονόματος Πραστειό Κελλακίου που συνορεύουν, για να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα Πραστειά της Κύπρου».

56913379 319778925352238 614311624773206016 N

Ασχολίες κατοίκων

Σε μία αίθουσα που πραγματοποιούνται συσκέψεις και εκδηλώσεις συναντήσαμε γυναίκες του χωριού οι οποίες δραστηριοποιούνταν σε διάφορες τέχνες, ύστερα από την ολοκλήρωση των επιμορφωτικών τους μαθημάτων από δασκάλα του Υπουργείου Παιδείας. Μεταξύ των 30 Πραστίτισσων που μένουν στο χωριό, κάποιες καθόντουσαν εκεί πίνοντας τον καφέ τους, συνομιλώντας και περνώντας, όπως μου είπαν, ευχάριστα την ώρα τους.

Η Ελένη, η Πολυξένη, η Μυροφόρα, η Μυριάνθη και η Σταυρούλλα είναι οι τακτικές της κάθε εβδομάδας, όπως ανέφεραν, λέγοντας ότι είναι σημαντικό να πραγματοποιούνται τέτοιου είδους μαθήματα σε μικρά χωριά της υπαίθρου. Κάνουν σμιλί, φτιάχνουν τραπεζομάντιλα, ακόμα και πολύχρωμα λουλούδια με το ψωμί και τις οδοντογλυφίδες! «Όταν είσαι στο χωριό κάνεις από όλες τις δουλειές. Και τσουρούες είχαμε, τζαι κουνελούθκια, τζαι κοτούλες», πρόσθεσε μία κυρία.

Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση της κας Μυριάνθης, η οποία ήταν αφοσιωμένη στο έργο της, με τη βοήθεια του σμιλιού. «Εδώ είναι η ξεκούραση. Χίλιες φορές με τις κοτούλες μου και τα ζώα μου παρά στην πόλη. Ακούς και στην πόλη καλημέρα και καλές κουβέντες, αλλά είναι απρόσωπα».

Άλλοι κάτοικοι του Πραστειού Κελλακίου δουλεύουν στις πόλεις, σε μικρές εργασίες στο χωριό, και κάποιοι άλλοι ασχολούνται με τη γεωργία. Όπως πληροφορήθηκα, πολλές καλλιέργειες αφορούν λαχανικά, όπως αγγουράκια και ντομάτες. Η κοινότητα παλιότερα φημιζόταν για τις αμυγδαλιές, ενώ κάποιοι γεωργοί σήμερα στρέφονται και στην καλλιέργεια των χαρουπιών, όπως σημείωσε ο κοινοτάρχης. Το κυριότερο όμως προϊόν και εισόδημα της κοινότητας είναι η ελιά.

Ο Κόκος Αναστασίου, 82 ετών, γεννημένος στο Τραχώνι και παντρεμένος στο Πραστειό Κελλακίου, για πολλά χρόνια έμενε στη Λεμεσό λόγω δυσκολίας του οδικού δικτύου και λόγω του επαγγέλματός του. Το 2000 επέστρεψε πίσω στο Πραστειό με τη γυναίκα του. Μέχρι σήμερα μένει στο χωριό και ασχολείται επαγγελματικά με τη γεωργία και συγκεκριμένα με τις ελιές. «Το πιο σοβαρό πρόβλημα είναι οι αλλαγές των εποχών. Έχουμε πολλές καταστροφές και δυστυχώς το κράτος δεν έρχεται αρωγός», υποστήριξε. «Η ελιά θέλει αφοσίωση και φροντίδα. Αν δεν την περιποιηθείς, δεν θα σου αποδώσει», συνέχισε. «Ευτυχώς έχουμε κοντά μας το ελαιοτριβείο στην Επταγώνεια και πάμε εκεί και αλέθουμε το περίσσευμα το διαθέτουμε».

«Το σπίτι του Δασκάλου»

Ένα παλιό, πετρόκτιστο κτίσμα, το οποίο πίσω από την πόρτα του κρύβει πραγματικά μια ξεχωριστή ιστορία, βρίσκεται στο κέντρο της κοινότητας. Ο κοινοτάρχης εξήγησε ότι το ονόμαζαν «Το Σπίτι του Δασκάλου». «Παλιότερα όταν οι συγκοινωνίες και η επικοινωνία με την πόλη ήταν αδύνατη, ο χώρος αυτός χρησιμοποιείτο για διαμονή των δασκάλων που δίδασκαν στο χωριό μας». Ο κοινοτάρχης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι απ’ όσο θυμάται να του λεν οι παλιοί κάτοικοι, τσακώνονταν καθημερινά μεταξύ τους για το ποιος θα πάρει τον δάσκαλο στο σπίτι του, για να του κάνουν το τραπέζι. Οπόταν, όπως σημείωσε, από τις πολλές φιλοξενίες κάποια τον τύλιγε, ζητώντας την σε γάμο!57034722 2516227208448136 5805011023417049088 N

Οι ομορφιές του Πραστειού

Στην κοινότητα υπάρχει ένα πετρόκτιστο αυλάτζι που φαντάζει σαν μια παραμυθένια γέφυρα, όπου στο κάτω μέρος της τρέχει καθαρό και ξάστερο το νερό του ποταμού του Πραστειού. Η συγκεκριμένη γέφυρα απεικονίζεται και στο έμβλημα του Κοινοτικού Συμβουλίου. «Για να μεταφέρουν οι χωριανοί το νερό για πότισμα από τη μια μεριά στην άλλη, έφτιαξαν αυτό», εξήγησε ο κοινοτάρχης κ. Ευριπίδης.

56940347 2325248781051868 2220049018841464832 N

Στο χωριό υπάρχει το Μουσείο Πετρωμάτων από διάφορες περιοχές της Κύπρου, κυρίως από το δάσος της Λεμεσού. Το δεύτερο αφορά ένα πολιτιστικό κτίριο, το οποίο, όπως είπε ο κοινοτάρχης, είναι ένα κομμάτι της ιστορίας και του πολιτισμού του χωριού. «Βρίσκεται εκεί ο ανακαινισμένος ελιόμυλος που τον περιτριγυρίζουν φωτογραφίες παλιών κατοίκων του χωριού».

Ο Δημήτρης Μονιάτης, γεννημένος το 1930 στο Πραστειό, μας μίλησε για τα σταφύλια και για τη μεταφορά τους στο δημόσιο πατητήρι της κοινότητας, τονίζοντας τη λέξη συνεργασία. «Καλλιεργούσαν το μέρος της γης των αμπελιών με τον κούσπο και βοηθούσαν ο ένας τον άλλο. Σήμερα εγώ, αύριο εσύ κ.ο.κ». Ο κ. Δημήτρης εξήγησε ότι η μεταφορά των σταφυλιών στο πατητήρι γινόταν με τα ζώα και η όλη διαδικασία λιωσίματος των σταφυλιών γινόταν είτε με τα χέρια είτε με τα πόδια. «Όλοι βοηθούσαν, ακόμα και στη μεταφορά του κρασιού στα πιθάρια».

57127029 2360068540941868 5568137924865687552 N

Στρέφοντας κι άλλο το χρόνο πίσω, ανέφερε ότι οι περισσότεροι κάτοικοι του Πραστειού ήταν βοσκοί, αφού, όπως είπε, το χωριό έχει μεγάλη γεωγραφική έκταση. «Πολλοί δούλευαν ως βοσκοί. Όχι όπως τώρα που ονομάζονται κτηνοτρόφοι. Τότε τάιζαν τα ζώα στο δάσος· ελεύθερες».

Για τους βοσκούς είχε την ίδια άποψη και η Αντριάνα Κυριάκου Μολυβά, η οποία ανέφερε ότι από τα οκτώ της χρόνια πήγαινε στα βουνά του Πραστειού με τους γονείς της για να βοσκήσουν τα ζώα τους.

Ο ναός της κοινότητας

Ο κύριος ναός της κοινότητας βρίσκεται στο κέντρο της και είναι αφιερωμένος στην Παναγία τη Χρυσελεούσα, η οποία γιορτάζει 21 Νοεμβρίου. Μιλώντας με τον Τάκη Ροτσίδη, πρόεδρο της Εκκλησιαστικής Επιτροπής του χωριού, πρόσθεσε ότι πιθανόν η αρχαία εκκλησία να κτίστηκε γύρω στο 1700 και αυτό βασίζεται στον εντοπισμό μίας εικόνας η οποία χρονολογείται το 1719. «Θα μάθουμε πότε ακριβώς ξεκίνησε η πρώτη φάση της εκκλησίας όταν γίνει η τρίτη ανακαίνισή της αλλάζοντας το πάτωμα σε συνεργασία με το Τμήμα Αρχαιοτήτων. Παλιότερα, κάτω από το ιερό άφηναν σημάδια της χρονολογίας του κτισίματος των ναών».

56830139 542725359468491 3088538384444948480 N

Ο κ. Τάκης ανάφερε το τι θυμάται να του λένε κάτοικοι για τη μεταφορά των πετρών και εν τέλει το κτίσιμο της εκκλησίας. «Κάθε χωριανός που έφευγε το πρωί για να πάει οπουδήποτε, στο στραφίν του έφερνε και πέτρες».

Περί εκδηλώσεων

Ο Γιώργος Γρηγορίου, πρόεδρος Αποδήμων Πραστειού, αναφορικά με τις εκδηλώσεις του χωριού ανέφερε ότι ο Σύνδεσμος ιδρύθηκε το 1990 και από τότε προσφέρουν με τη σειρά τους στον πολιτισμό και στην κοινότητα γενικότερα. «Στόχος της ίδρυσης του Συνδέσμου είναι η προβολή του χωριού και όσο το δυνατό να απαλύνουμε τη μάστιγα της αστυφιλίας. Να ενθαρρύνουμε νέους απόδημους να επισκεφτούν το Πραστειό μας και αν είναι δυνατό να κτίσουν κατοικίες και να κατοικήσουν μόνιμα». Από τα πρώτα βήματά τους έδιναν έμφαση στις εκδηλώσεις, διοργανώνοντας μια χοροεσπερίδα κάθε καλοκαίρι. «Με διάρκεια τριών ημερών ήταν και είναι σαν μια μεγάλη γιορτή», είπε χαρακτηριστικά.

Ο κοινοτάρχης, βασισμένος στα λόγια του προέδρου των αποδήμων, και μιλώντας για το σήμερα, είπε χαρακτηριστικά ότι στις 28 Ιουλίου όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο Πραστειό Κελλακίου, με τον τραγουδιστή Στέλιο Διονυσίου να κρατά συντροφιά όλων των επισκεπτών.

Ο γλύπτης Evans

Στην κοινότητα κατοικεί και ο γλύπτης Ευαγόρας Γεωργίου, ο οποίος ήδη από μικρή ηλικία φαινόταν να είναι ο καλλιτέχνης των δυνατών αισθήσεων, με την ηρεμία του χωριού να του δίνει έμπνευση για τη δημιουργία γλυπτών από μέταλλο. Μεταξύ άλλων διακρίσεων της καλλιτεχνικής του καριέρας, κατέχει ένα ρεκόρ στο βιβλίο Guinness με τη μεγαλύτερη κλειδαριά στον κόσμο.

Ακολουθεί ένα απόσπασμα από ένα εξαιρετικό βιβλίο, το οποίο είναι αφιερωμένο στο χωριό, με τη συγγραφή και έρευνα του Γιώργου Σοφοκλέους. Το απόσπασμα αναφέρεται στον γλύπτη Evans. Λέει ο γλύπτης…

57210734 422300988340623 8492409933545865216 N

«Στο χωριό μου, το Πραστειό Κελλακίου, ξεκινά το πρώτο σκηνικό των καλλιτεχνικών μου δυνάμεων, όταν από τα παιδικά μου ακόμα χρόνια βρίσκω να με συναρπάζει ο ρομαντισμός, η ηρεμία, η φύση και τα στοιχεία της. Βρίσκω τον εαυτό μου αντιμέτωπο, με ατέλειωτες ώρες σκέψης, έρευνας, σκεπτικισμού κι έναν ανείπωτο ενθουσιασμό γύρω από τα άψυχα στοιχεία που με περιτριγυρίζουν, νιώθοντας βαθιά μες στην ψυχή μου την ανάγκη να τα αγγίξω, να τα αναδημιουργήσω, να τους δώσω σχήματα, συνδυασμούς και δυνατές αισθήσεις».

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.