ΜΜΕ, χειραγωγούμενα και χειραγωγούντα

Μερικές σκέψεις µ’ αφορµή την ταινία «Don’t look up»


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Του Γιώργου Φράγκου*

∆εν είµαι κριτικός κινηµατογράφου κι ούτε φιλοδοξώ να λειτουργήσω ως τέτοιος. Ωστόσο η ταινία του Άνταµ Μακ Κέι, «Don’t look up», µ’ έβαλε σε µεγάλο πειρασµό να εµπλακώ στην όλη συζήτηση γύρω από αυτή. Το ενδιαφέρον µου κέντρισε ο δεσπόζων ρόλος που διαδραµατίζουν στην όλη υπόθεση τα χειραγωγούµενα και ταυτόχρονα χειραγωγούντα ΜΜΕ.

Πιστεύω πως το κυρίαρχο θεµατικό µοτίβο της ταινίας είναι ο έλεγχος και η διάχυση της πληροφόρησης προς την κοινή γνώµη. Η υπόθεση, που αφορά την ανακάλυψη δύο επιστηµόνων αστρολόγων ότι σε έξι µήνες ένας κοµήτης τεραστίων διαστάσεων θα συγκρουστεί µε τον πλανήτη Γη και θα τον καταστρέψει ολοσχερώς, είναι µόνο το εξωτερικό περίβληµα των γεγονότων που διαδραµατίζονται στην ταινία – πολιτική σάτιρα του Μακ Κέι.

Πιστεύω ότι ο σκηνοθέτης, µε έξυπνο και ευρηµατικό τρόπο, κατάφερε να αναδείξει αλλά και να χλευάσει τον επιδερµικό και εντυπωσιοθηρικό χαρακτήρα των ΜΜΕ. Κατάφερε ακόµη να καταδείξει την ελαφρότητα και την επιτήδευση του life style των κατ’ επίφαση ενηµερωτικών, τηλεοπτικών εκποµπών. Την ίδια ώρα, µέσα από την ταινία αναδεικνύεται πόσο χειραγωγούµενα είναι τα ΜΜΕ σε πολιτικό, αλλά κυρίως σε οικονοµικό επίπεδο.

Η Πρόεδρος των ΗΠΑ Ορλιάν –την οποία υποδύεται έξοχα η Μέριλ Στριπ– ως ένα υβριδικό κακέκτυπο του Ντόναλντ Τραµπ, λειτουργεί ως εκφραστής της πολιτικής ποδηγέτησης των ΜΜΕ. Ο Πίτερ Ισέργουελ, µεγιστάνας της τεχνολογίας, µέγας χορηγός και µέγας κερδοσκόπος, λειτουργεί ως εκφραστής της οικονοµικής εξάρτησης των ΜΜΕ.

Τα κυρίαρχα, συστηµικά ΜΜΕ ξεγυµνώνονται εντελώς ως απόλυτα υποχείρια της πολιτικοοικονοµικής ελίτ. Το όλο πλέγµα φωτίζεται πανοραµικά στο πρόσωπο της δηµοσιογράφου – τηλεπαρουσιάστριας Μπρι, που υποδύεται απολαυστικά, επιδεικνύοντας απίστευτο κυνισµό και θρασύτητα, η Κέιτ Μπάσλετ.

Στον αντίποδα, οι θετικοί ήρωες του έργου, ο καθηγητής Αστρολογίας Ραντάλ, που υποδύεται ο Λεονάρντο ντι Κάπριο, και η διδακτορική φοιτήτρια αστρολογίας Κέιτ, που υποδύεται η Τζένιφερ Λόρενς, αφού τα βρίσκουν µπαστούνια µε τα κυρίαρχα-συστηµικά ΜΜΕ, καταφεύγουν σε λιγότερο συστηµικές επιλογές, στα ΜΚ∆ και µικρότερα ΜΜΕ και σε άλλους εναλλακτικούς τρόπους διάχυσης της πληροφόρησης.

Ο τρόπος µε τον οποίο τυγχάνουν διαχείρισης η πληροφόρηση και η ανάγκη για πληροφόρηση στην ταινία του Μακ Κέι παραπέµπει στο εµβληµατικό µυθιστόρηµα του Τζορτς Όργουελ «1984». ∆ιότι και η παρεµπόδιση της πληροφόρησης και η παραπληροφόρηση αλλά και η υπερπληροφόρηση, συνιστούν ολοκληρωτισµό και ανελευθερία, µε στόχο την παρασιώπηση της αλήθειας.

Η ταινία «Don’t look up» αποτελεί µια παρωδία της πραγµατικότητας στη σύγχρονη εποχή, την εποχή µας, που διακρίνεται για τη φαιδρότητα, την επιδερµικότητα και την παραδοξότητά της. Το έργο όµως δεν είναι ούτε κωµωδία, ούτε θρίλερ, ούτε καν έργο επιστηµονικής φαντασίας, είναι µια καυστικότατη πολιτική σάτιρα.

Οι παραλληλισµοί που µπορούν να γίνουν µε βάση το σενάριο είναι πολλοί και σε σχέση µε την πανδηµία, αλλά και σε σχέση µε τη διαφθορά, την πολιτική και τους πολιτικούς, τα ΜΜΕ και τους δηµοσιογράφους. Κι όλα αυτά τόσο σε παγκόσµιο όσο και σε εγχώριο επίπεδο. Κι όσο πιο γνώριµα µας φαίνονται τα όσα είδαµε στην ταινία, τόσο πιο ανήσυχοι θα πρέπει να γίνουµε. Ας προβληµατιστούµε λοιπόν για τα παγκόσµια, αλλά και για τα καθ’ ηµάς…

* Πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Κύπρου

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.