Μπορεί η οικονοµία να αντέξει ένα ρωσο-ουκρανικό πόλεµο;

  • Καθημερινή ενημέρωση

    Κάθε πρωί η επικαιρότητα στο inbox σου.


Του Δρος Αμβρόσιου Προδρόμου*

Το κλίµα µεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για προφανείς λόγους. Το σίγουρο είναι ότι µια πολεµική σύρραξη θα έχει και άµεσες αλλά και µακροχρόνιες συνέπειες, όχι µόνο για την περιοχή αλλά παγκόσµια.

Η Ουκρανία αποτέλεσε πεδίο εκµετάλλευσης από µια σειρά από χώρες, κάτι το οποίο είναι προφανές από βασικούς δείκτες της οικονοµίας της χώρας. Ο πληθωρισµός βρίσκεται στο 10%, ο πληθωρισµός τροφίµων έχει εκτοξευθεί στο 14% και το βασικό επιτόκιο από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας βρίσκεται στο 10% και αναµένεται να ανέλθει στο 11%. Η οικονοµία της χώρας έχει µπει σε µια τεράστια εσωστρέφεια, µε τη σχέση της µε το ∆ιεθνές Νοµισµατικό Ταµείο να αποτελεί ένα από τα µεγαλύτερα ερωτηµατικά της παγκόσµιας οικονοµίας.

Πέραν όµως από τα καθαρά εσωτερικά θέµατα, µια πολεµική σύρραξη στη συγκεκριµένη περιοχή θα οδηγούσε σε γενικευµένα προβλήµατα στην παγκόσµια οικονοµία. Για να γίνουν κατανοητές οι πιθανές οικονοµικές συνέπειες, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κάποιοι σηµαντικοί παράγοντες όπως είναι τα εξής:

– Η Ρωσία αποτελεί τη µεγαλύτερη σε έκταση χώρα του πλανήτη (17.125 εκ.τ.χ.), η οποία αριθµεί πέραν των 145 εκ. και εκτείνεται από την ανατολική Ευρώπη µέχρι και τη βόρεια Ασία. Παράλληλα, αποτελεί τον βασικό προµηθευτή φυσικού αερίου στην Ευρώπη, συµπεριλαµβανοµένης και της Ουκρανίας. Η στενή της σχέση µε τη δεύτερη µεγαλύτερη οικονοµία και πολυπληθέστερη χώρα του πλανήτη, δηλαδή την Κίνα, η οποία αποτελεί τη µεγαλύτερη εξαγωγική χώρα, δηµιουργεί ένα εξαιρετικά πολύπλοκο κράµα δεδοµένων, τα οποία αποτελούν βασικό παράγοντα της εξίσωσης.

– Η αβεβαιότητα που θα επικρατήσει στην παγκόσµια οικονοµία, λόγω της άµεσης εµπλοκής της Ρωσίας αλλά και του ΝΑΤΟ, θα επιφέρει τεράστια αναστάτωση και ανασφάλεια στις παγκόσµιες χρηµαταγορές. Ειδικά σε µια περίοδο όπου η οικονοµία προσπαθεί να επανέλθει από τα απανωτά σοκ που έχει δεχθεί από την τραπεζική κρίση του 2008-2013 και την πανδηµία, η επαναφορά στην κανονικότητα θα αποτελεί άπιαστο όνειρο για αρκετό καιρό.

– Μπορεί οι ΗΠΑ να δηλώνουν µε στόµφο ότι θα επιβάλουν τεράστιες κυρώσεις στη Ρωσία, που φυσικά και µπορεί να γίνει, αλλά τα πράγµατα και για την ίδια δεν θα είναι και τόσο εύκολα. Με το δηµόσιο χρέος της χώρας να έχει ξεπεράσει τα $30 τρις (138,23% του ΑΕΠ της χώρας) και µε το µεγαλύτερο µερίδιο αυτού του χρέους να κατέχεται από τον βασικό συνεργάτη της Ρωσίας, δηλαδή την Κίνα (περίπου 8%), τα δεδοµένα δεν είναι και τόσο ρόδινα. Για τον Τζο Μπάιντεν ο µήνας του µέλιτος έχει τελειώσει προ πολλού και πολλοί είναι στις ΗΠΑ που αναπολούν τις µέρες του Ντόναλντ Τραµπ.

– Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, µια πολεµική σύρραξη µέσα στην ίδια τη γεωγραφική επικράτειά της θα έχει καταστροφικά αποτελέσµατα. Η Ένωση εξαρτάται ενεργειακά από το φυσικό αέριο της Ρωσίας, το οποίο για να φτάσει στην Ευρώπη περνά µέσα από την Ουκρανία. Εάν, ειδικά οι αγωγοί διέλευσης του φυσικού αερίου, υποστούν επιθέσεις, από την όποια πλευρά, τα αποτελέσµατα θα ήταν τροµακτικά. Με τον πληθωρισµό της Ευρωζώνης να έχει ξεπεράσει το 5%, η Ένωση δεν µπορεί να αντέξει ακόµα µια κρίση τέτοιου µεγέθους, ειδικά όταν οι χώρες της Ένωσης προσπαθούν να ανακάµψουν µέσα από δανεισµούς.

– Παράλληλα, µια σύρραξη στην Ουκρανία θα δηµιουργήσει ένα τεράστιο µεταναστευτικό κύµα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ουκρανία έχει σύνορα πέραν των 300 χιλιοµέτρων µε την Πολωνία, 100 χιλιοµέτρων µε τη Σλοβακία και 300 χιλιοµέτρων µε τη Ρουµανία. ∆εδοµένης και της µεταναστευτικής πολιτικής αυτών των χωρών, αλλά και των διαφορών που υπάρχουν µεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας από τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο για περιοχές οι οποίες δόθηκαν στην Ουκρανία, η κατάσταση γίνεται ακόµα πιο περίπλοκη. Η Ένωση δεν θα µπορέσει να αντέξει ένα τέτοιο τεράστιο µεταναστευτικό κύµα, ούτε πολιτικά, ούτε κοινωνικά, αλλά ούτε και οικονοµικά. Αυτή είναι ίσως η βασικότερη ανησυχία της Ένωσης.

Εξαιρετικά δύσκολα τα πράγµατα και για την Κύπρο

Για την Κυπριακή ∆ηµοκρατία τα πράγµατα θα είναι εξαιρετικά δύσκολα. Πέραν του γενικού επηρεασµού, οι όποιες κυρώσεις της Ένωσης (οι οποίες θα ληφθούν και µε τη δική µας συγκατάθεση) θα έχουν άµεσες επιπτώσεις στις ρωσικές επιχειρήσεις στην Κυπριακή ∆ηµοκρατία. Επίσης, τουλάχιστον για τη φετινή χρονιά, θα πρέπει να ξεχάσουµε τους Ρώσους τουρίστες, οι οποίοι αποτελούν τη 2η µεγαλύτερη αγορά για τη χώρα µας. ∆εδοµένου και του όγκου της άµεσης συνεισφοράς του τουρισµού στο ΑΕΠ της χώρας (πέραν του 12%) και τις επιπτώσεις στις άλλες επιχειρήσεις, τα προβλήµατα θα είναι τεράστια.

Οι παράµετροι που πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι βέβαια πολύ περισσότεροι. Κανείς δεν θα βγει κερδισµένος από µια τέτοια πολεµική σύγκρουση. Ας ελπίσουµε ότι θα επικρατήσει η λογική της διπλωµατίας. ∆υστυχώς τα πολιτικά παιχνίδια είναι τέτοια, ώστε να µην µπορούµε να πούµε µε σιγουριά το τι θα γίνει.

* Ακαδηµαϊκός – Σύµβουλος Εκπαίδευσης και Επιχειρήσεων, [email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google News.
Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.