Να γίνει δεσμευτικό το Μητρώο Διαφάνειας

Το Μητρώο ∆ιαφάνειας δηµιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2011 µέσω διοργανικής συµφωνίας που αναθεωρήθηκε το 2013 (και τέθηκε σε ισχύ το 2015) µε ορισµένες βελτιώσεις και τη συµµετοχή ως παρατηρητή του Συµβουλίου. Ενώνει τον προηγούµενο κατάλογο λόµπι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (1995) και το µητρώο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2008).

Πρακτικά, από το 2011, Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκµεταλλεύονται από κοινού το Μητρώο ∆ιαφάνειας, στο οποίο εγγράφονται όλες οι οµάδες και οι οργανώσεις που εκπροσωπούν συγκεκριµένα συµφέροντα στην ΕΕ.

Στόχος του είναι να διασφαλίσει ότι όσοι συνοµιλούν και συνεργάζονται µε τα ευρωπαϊκά θεσµικά όργανα, δηλώνουν δηµόσια τα συµφέροντα που εκπροσωπούν. Η εγγραφή είναι εθελοντική, ωστόσο µπορεί να γίνει υποχρεωτική για συγκεκριµένου τύπου πρόσβαση, όπως για παράδειγµα αν επιθυµεί κάποιος να µιλήσει σε δηµόσια ακρόαση που διοργανώνεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο αριθµός των εγγεγραµµένων οµάδων εκπροσώπησης συµφερόντων όλο και αυξάνεται. Σήµερα υπάρχουν στο µητρώο περισσότεροι από 11.000 οργανισµοί µε περισσότερους από 80.000 εργαζοµένους, µεταξύ των οποίων ΜΚΟ, επιχειρηµατικές ενώσεις, εταιρείες, συνδικάτα και συµβουλευτικές. Σχεδόν το 1/5 των οργανισµών αυτών έχουν βάση τους τις Βρυξέλλες.

Η πρόταση της Επιτροπής για µια διοργανική συµφωνία σχετικά µε ένα υποχρεωτικό µητρώο διαφάνειας εγκρίθηκε στις 28 Σεπτεµβρίου 2016. Από τότε έγιναν πολλές διαπραγµατεύσεις µε το Ευρωκοινοβούλιο που κατέληξαν επίσηµα σε συµφωνία στις 15 ∆εκεµβρίου 2020, η οποία τέθηκε ενώπιον της Ολοµέλειας για ψήφιση στις 27 Απριλίου 2021.

Με τη νέα συµφωνία επήλθαν σηµαντικές βελτιώσεις όσον αφορά τα πιο κάτω ζητήµατα:

• Συµµετοχή του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου ως πλήρους µέρους της συµφωνίας (σηµειώνεται ότι οι Μόνιµες Αντιπροσωπείες των κρατών – µελών στην ΕΕ έχουν δεσµευτεί να έχουν συναντήσεις µόνο µε εκπροσώπους οµάδων συµφερόντων που είναι εγγεγραµµένοι στο µητρώο διαφάνειας κατά τη διάρκεια της Προεδρίας τους στην Ένωση).

• Ευρύς ορισµός του «λόµπι»: οι διαπραγµατευτές συµφώνησαν σε έναν µη εξαντλητικό κατάλογο που περιλαµβάνει τη διοργάνωση συναντήσεων ή εκδηλώσεων, τη συµβολή σε δηµόσιες διαβουλεύσεις, επικοινωνιακές εκστρατείες και προετοιµασία εγγράφων θέσης ή τροποποιήσεων.

• Συµπερίληψη του «λόµπι» τρίτων χωρών.

• Συµπερίληψη των πηγών χρηµατοδότησης στις πληροφορίες που παρέχονται στη δήλωση καταχώρισης «οµάδων λόµπι».

Η Συµφωνία περιλαµβάνει όµως και κάποια αρνητικά ζητήµατα όπως:

• Κανένα πραγµατικό υποχρεωτικό καθεστώς: η βασική αρχή για συναντήσεις µόνο µε εγγεγραµµένα λόµπι δεν καλύπτεται!

• «Εθελοντική» συµµετοχή φορέων ή οργανισµών της Ένωσης.

• «Εθελοντική» συµµετοχή των µόνιµων αντιπροσωπειών των κρατών – µελών.

Παρά τις ελλείψεις, οι ευρωβουλευτές του ΑΚΕΛ αλλά και η Οµάδα της Αριστεράς (GUE/NGL) υποστήριξε τη Συµφωνία, αφού µπορεί να καταστεί εφαλτήριο για άσκηση περαιτέρω πίεσης για µεγαλύτερη διαφάνεια σε επίπεδο Συµβουλίου, Προεδριών της ΕΕ και Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως είναι για παράδειγµα οι πρόσφατες, αδιαφανείς συµφωνίες µε τις φαρµακοβιοµηχανίες για τα εµβόλια.

Μιλώντας εκ µέρους της GUE/NGL για το θέµα, η ευρωβουλευτής Leïla Chaibi ξεκαθάρισε ότι το ψήφισµα για το µητρώο είναι βήµα προς τη σωστή κατεύθυνση, στερείται όµως φιλοδοξίας και συντηρεί το στάτους κβο για να τονίσει: «Τώρα, είναι η ώρα για δράση: οι ευρωβουλευτές πρέπει να δεσµευτούν ότι θα συναντούν µόνο εκπροσώπους λόµπι που είναι καταγραµµένα και θα δηµοσιοποιούν τις συναντήσεις τους. Μόνο έτσι θα επιτευχθεί πλήρης διαφάνεια».

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.