Άρης Κωνσταντινίδης: Να ξεκινήσουν οι διαπραγµατεύσεις το συντοµότερο δυνατόν

Έλα στο Google News
  • «Το ειδικό βάρος της Αµµοχώστου στο εδαφικό και στο περιουσιακό είναι σαφώς µεγαλύτερο των άλλων κατεχόµενων περιοχών»
  • Σηµαντικό ότι το Σ. Ασφαλείας επιβεβαιώνει τα προηγούµενα ψηφίσµατα για το Βαρώσι, τα οποία αµφισβητεί ευθέως η Τουρκία

 

Της Νίκης Κουλέρµου

 

Η αντίδραση του Συµβουλίου Ασφαλείας αντανακλά τη συνισταµένη των πολιτικών επιδιώξεων και σχέσεων των µονίµων µελών του έναντι της Τουρκίας στην παρούσα συγκυρία. Υιοθετήθηκε µία ισχυρή καταδικαστική προεδρική δήλωση, που ωστόσο έχει ήσσονα νοµική αξία σε σχέση µε ένα ψήφισµα, τονίζει σε συνέντευξή του στη «Χαραυγή» ο αναπληρωτής καθηγητής ∆ιεθνούς ∆ικαίου και ∆ικαίου Ανθρωπίνων ∆ικαιωµάτων στο Πανεπιστήµιο Κύπρου και µέλος της διαπραγµατευτικής οµάδας του Κυπριακού, Άρης Κωνσταντινίδης.

Ο ίδιος σηµειώνει ότι «δεν θα πρέπει να έχουµε αυταπάτες για τις δυνατότητες επιβολής του διεθνούς δικαίου» και υπογραµµίζει µε νόηµα ότι «ο χρόνος δεν είναι σύµµαχός µας».

Τονίζει, τέλος, ότι η εργαλειοποίηση των (Αµµοχωστιανών) εκτοπισµένων/προσφύγων που επιδιώκει η Τουρκία δεν αντιµετωπίζεται µε τη στοχοποίηση τους αλλά την ενδελεχή ενηµέρωση τους.

«Είµαι αντίθετος στην εργαλειοποίηση όσο και στη στοχοποίηση των (Αµµοχωστιανών) εκτοπισµένων/προσφύγων

Όλοι λένε ότι δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία αυτό που ανακοίνωσε ο κ. Τατάρ για τα Βαρώσια και ότι λίγο πολύ ήταν αναµενόµενο. Σε τέτοια περίπτωση η Κυπριακή ∆ηµοκρατία δεν µπορούσε να το προλάβει;

Στο σηµείο που έχουµε φτάσει, µετά την εκλογή Τατάρ, δεν πιστεύω ότι η Κυπριακή ∆ηµοκρατία µπορούσε να σταµατήσει τις τουρκικές/τουρκοκυπριακές ανακοινώσεις για το Βαρώσι, καθώς είναι ειληµµένη απόφασή τους να αλλάξουν µονοµερώς το καθεστώς στο Βαρώσι για να επιτύχουν τους σκοπούς τους στο Κυπριακό. Αυτό που φαίνεται να επετεύχθη µε την κινητοποίηση της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας είναι ο µετριασµός των ανακοινώσεων στην παρούσα φάση ενόψει των αντιδράσεων της διεθνούς κοινότητας.

Πώς κρίνετε την αντίδραση του Σ. Ασφαλείας στις προκλήσεις της Τουρκίας; Περιµένατε κάτι άλλο;

Με εξέπληξε θετικά η έντονη αντίδραση του Αµερικανού Υπουργού Εξωτερικών. Η αντίδραση του Συµβουλίου Ασφαλείας αντανακλά τη συνισταµένη των πολιτικών επιδιώξεων και σχέσεων των µονίµων µελών του έναντι της Τουρκίας στην παρούσα συγκυρία. Υιοθετήθηκε µία ισχυρή καταδικαστική προεδρική δήλωση, που ωστόσο έχει ήσσονα νοµική αξία σε σχέση µε ένα ψήφισµα.

Το ιδανικό θα ήταν να είχε υιοθετηθεί ένα ισχυρό καταδικαστικό ψήφισµα, αλλά φαίνεται ότι θα ήταν αρκετά πιο δύσκολο να ήταν εξίσου έντονο το λεκτικό σε ένα ψήφισµα. Σε κάθε περίπτωση, είναι πολύ σηµαντικό ότι το Συµβούλιο Ασφαλείας επιβεβαιώνει τα προηγούµενα ψηφίσµατα για το Βαρώσι, τα οποία αµφισβητούσε ευθέως η Τουρκία στο πλαίσιο της αλλαγής στάσης της στο Κυπριακό, µετά την εκλογή Τατάρ.

Πολλοί εκτιµούν ότι η διεθνής κοινότητα δεν είναι σε θέση να ασκήσει πίεση στην Τουρκία, γιατί πολλές µεγάλες χώρες που θα µπορούσαν να το κάνουν έχουν συµφέροντα και δεν θέλουν να χαλάσουν τις σχέσεις τους.

Αυτό ισχύει και συµβαίνει διαχρονικά στην περίπτωση ισχυρών κρατών που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο. Αντίστοιχη διστακτικότητα για άσκηση πίεσης παρατηρείται επίσης διαχρονικά και στην περίπτωση του Ισραήλ ή και άλλων κρατών. Κυρωτικοί µηχανισµοί υπάρχουν στο διεθνές δίκαιο, ωστόσο η ενεργοποίησή τους µε επιβολή κυρώσεων δεν είναι αυτόµατη, αλλά προϋποθέτει πολιτική απόφαση από συλλογικά όργανα τα οποία αποτελούνται από κράτη που συµµετέχουν στις συλλογικές αποφάσεις λαµβάνοντας υπόψη και τα δικά τους συµφέροντα. ∆εν θα πρέπει να έχουµε αυταπάτες για τις δυνατότητες επιβολής του διεθνούς δικαίου.

Αν υπάρχουν κίνδυνοι από τις προσφυγές Αµµοχωστιανών που διεκδικούν τις περιουσίες τους µέσω της «Επιτροπής Αποζηµιώσεων», γιατί δεν µπορούν αυτοί να κατονοµαστούν;

Είµαι αντίθετος στην εργαλειοποίηση των (Αµµοχωστιανών) εκτοπισµένων/προσφύγων που επιδιώκει η Τουρκία όσο και στη στοχοποίηση όσων επιλέξουν να διεκδικήσουν τις περιουσίες τους. Οι εκτοπισµένοι, µαζί µε τους συγγενείς των νεκρών και των αγνοουµένων, είναι τα κύρια θύµατα της κυπριακής τραγωδίας. Θεωρώ ότι θα πρέπει να τύχουν ενδελεχούς ενηµέρωσης για τους όποιους κινδύνους για τους ίδιους όσο και για τις προοπτικές διευθέτησης του Κυπριακού και να αφεθούν ελεύθεροι να αποφασίσουν.

Οι προσφυγές Ελληνοκυπρίων για διεκδίκηση περιουσίας τους στα κατεχόµενα εξυπηρέτησαν µε οιονδήποτε τρόπο τις τουρκικές επιδιώξεις;

Είναι προφανές ότι οι διχοτοµικές επιδιώξεις της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια δεν οφείλονται στις προσφυγές που είχαν γίνει στην Επιτροπή Ακίνητης Ιδιοκτησίας στα κατεχόµενα (που, σηµειωτέο, έχει αναγνωριστεί από το Ε∆Α∆ ως εσωτερικό ένδικο µέσο της Τουρκίας). Βέβαια, το ειδικό βάρος της Αµµοχώστου για το κυπριακό πρόβληµα στο εδαφικό και στο περιουσιακό είναι σαφώς µεγαλύτερο των άλλων κατεχόµενων περιοχών. Τέλος, είναι προφανές ότι τα άτοµα ως ιδιώτες δεν είναι σε θέση να «αναγνωρίσουν» το ψευδοκράτος. Η αναγνώριση κρατών γίνεται µόνο από κράτη και µε συγκεκριµένες πράξεις φορέων δηµόσιας εξουσίας.

Τι πρέπει να γίνει στο εξής για να ανατραπεί η κατάσταση;

Η µόνη εναλλακτική επιλογή για να ανακτήσουν οι εκτοπισµένοι Αµµοχωστιανοί την περιουσία τους είναι η επίλυση του Κυπριακού. Θα πρέπει εποµένως να ξεκινήσουν οι διαπραγµατεύσεις το συντοµότερο δυνατόν. Ο χρόνος δεν είναι σύµµαχός µας.

Και το Συµβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ καταδικάζει τα τετελεσµένα στο Βαρώσι

Αξιοσηµείωτο είναι ότι «το Συµβούλιο Ασφαλείας επιβεβαιώνει τη δέσµευσή του για µια διαρκή, συνολική και δίκαιη διευθέτηση, σύµφωνα µε τις επιθυµίες του κυπριακού λαού και βασισµένη σε µια δικοινοτική, διζωνική οµοσπονδία µε πολιτική ισότητα, όπως ορίζεται στα σχετικά ψηφίσµατα του Συµβουλίου Ασφαλείας, και την υποστήριξή του για τις προσπάθειες του Γενικού Γραµµατέα».

Να υπενθυµίσουµε ότι το Συµβούλιο Ασφαλείας επιβεβαιώνει το καθεστώς των Βαρωσίων όπως ορίζεται σε προηγούµενα ψηφίσµατα του Συµβουλίου Ασφαλείας των Ηνωµένων Εθνών, συµπεριλαµβανοµένου του ψηφίσµατος 550 (1984) και της απόφασης 789 (1992). Το Συµβούλιο Ασφαλείας επαναλαµβάνει ότι οποιεσδήποτε απόπειρες διευθέτησης οποιουδήποτε µέρους των Βαρωσίων από ανθρώπους εκτός των κατοίκων του είναι απαράδεκτες και ότι δεν πρέπει να πραγµατοποιηθούν ενέργειες σε σχέση µε τα Βαρώσια που δεν είναι σύµφωνες µε τα ψηφίσµατά του. Καταδικάζει την ανακοίνωση στην Κύπρο από Τούρκους και Τουρκοκύπριους ηγέτες στις 20 Ιουλίου 2021 σχετικά µε περαιτέρω εκ νέου ανοίγµατος τµήµατος της περιφραγµένης περιοχής των Βαρωσίων και ζητά την άµεση αντιστροφή όλων των µέτρων που έχουν ληφθεί στα Βαρώσια από τον Οκτώβριο του 2020.

Το Συµβούλιο Ασφαλείας τονίζει τη σηµασία του πλήρους σεβασµού και της εφαρµογής των ψηφισµάτων του, συµπεριλαµβανοµένης της µεταφοράς των Βαρωσίων υπό τη διοίκηση του ΟΗΕ και του σεβασµού της ελεύθερης µετακίνησης της UNFΙCYP.

Με συνοµιλίες θα βάλουµε στην άκρη την απελπισία, θα δηµιουργηθεί ελπίδα

«Όλοι συµφωνούν ότι ο καλύτερος τρόπος να βάλουµε στην άκρη την απελπισία και να δηµιουργηθεί ελπίδα για την Κύπρο είναι να επαναρχίσουν οι συνοµιλίες και να κάνουµε κάτι ώστε να έχουµε αποτέλεσµα». Αυτό είναι το απαύγασµα της συνοµιλίας που είχαµε µε έµπειρο διπλωµάτη αναφορικά µε τους κινδύνους που εγκυµονεί το διαπραγµατευτικό κενό και µε αφορµή τις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας και της τ/κ ηγεσίας στα Βαρώσια. Η ίδια διπλωµατική πηγή απαντώντας στο ερώτηµα «και τώρα τι κάνουµε» σηµείωσε ότι η ε/κ πλευρά δεν µπορεί να συνεχίσει να τηρεί στάση του τύπου «σφάξε µε αγά µου να αγιάσω», ενώ ήταν γνωστοί οι σχεδιασµοί της Τουρκίας για την Αµµόχωστο και το άνοιγµά της. «Πρέπει να να επαναδηµιουργήσουµε το µοµέντουµ που είχε δηµιουργηθεί στο Κραν Μοντανά», ανάφερε εξάλλου και ο διαπραγµατευτής Αντρέας Μαυρογιάννης στην εκποµπή «Προκλήσεις» στο ΡΙΚ. Ο κ. Μαυρογιάννης, στην ίδια εκποµπή, επιβεβαίωσε τις αποκαλύψεις του Τ. Τσιελεπή ότι ο ίδιος ο ΓΓ του ΟΗΕ στο πλαίσιο της συνάντησης στη Γενεύη έκανε χρήση του όρου bottom up approach, που παραπέµπει στα αποθέµατα κυριαρχίας από τις δύο κοινότητες, κάτι που απορρίφθηκε, όπως είπε, αµέσως και από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον ίδιο. Ωστόσο αυτή η προσέγγιση «αιωρείται» στους διπλωµατικούς διαδρόµους, όπως αιωρείται η αναφορά Γκουτέρες για «τετραγωνισµό του κύκλου».

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.