Συναντήσεις/ Ορίζοντας

Ντιέγκο Αρμάντο Απαρίσιο: Το Queer Wave  αποτελεί πλέον ετήσιο θεσμό της Κύπρου

Ο Αντώνης Γεωργίου συζητά με τον Ντιέγκο Αρμάντο Απαρίσιο καλλιτεχνικό διευθυντή του Queer Wave, του φεστιβάλ LGBTQ+ κινηματογράφου της Κύπρου που φέτος διοργανώνεται για τρίτη χρονιά από 25 Νοεμβρίου έως 4 Δεκεμβρίου

Η νέα γενιά τολμά να δημιουργήσει αυτές τις ταινίες που παλαιότερα απουσίαζαν

Dscf8830 Scaled

Πώς ήταν η εμπειρία των δύο πρώτων διοργανώσεων του Queer Wave; Τι έχετε προσωπικά αποκομίσει; Πως το αντιμετώπισε το κοινό; 


Αναπάντεχα ενθαρρυντική! Το πρώτο Queer Wave έγινε online τον Αύγουστο του 2020, και ήταν δύσκολο να νιώσουμε τι αποκόμισε το κοινό μας, όμως νομίζω πως η αίσθηση ότι τόσο η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα όσο και ο κινηματογράφος συνεχίζουν να υπάρχουν και να εξελίσσονται παρά την πανδημία υπήρχε – κι αυτός ήταν ο στόχος. Ωστόσο, η εμπειρία της πρώτης δια ζώσης διοργάνωσής μας το 2021 ήταν κάτι που θα κουβαλούμε για πάντα μαζί μας. Ήταν η πρώτη φορά μετά από ενάμιση χρόνο που συνέβαινε ένα queer event αυτής της κλίμακας ή διάρκειας. Δε θα ξεχάσω ποτέ τη συγκίνηση που μας έδωσε το κοινό μας την πρώτη νύχτα του Φεστιβάλ, με ένα Χαράτσι κατάμεστο από κόσμο – κι ας τέλειωσε γρήγορα η νύχτα λόγω των μέτρων.

Δε θα ξεχάσω ποτέ τη συγκίνηση που μας έδωσε το κοινό μας την πρώτη νύχτα του Φεστιβάλ, με ένα Χαράτσι κατάμεστο από κόσμο

Νιώθετε πώς ο στόχος για «περισσότερη ορατότητα σε ένα ευρύ φάσμα από ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρίες» επιτυγχάνεται σταδιακά στην κυπριακή κοινωνία;

‘Περισσότερη’: αδιαμφισβήτητα. Σίγουρα όμως υπάρχει ακόμα δρόμος μέχρι να γίνει ‘αρκετή’. Εκτός από το Queer Wave, παρατηρώ περισσότερη συμπερίληψη ΛΟΑΤΚΙ+ έργων σε άλλα φεστιβάλ – κινηματογραφικά αλλά και από άλλους χώρους των τεχνών. Επίσης θεωρώ ότι η κοινότητα συνεχίζει σταθερά μια διαδικασία απενοχοποίησης σχετικά με το τι νιώθει άνετα να εκφράζει προς τα έξω, και παρατηρώ ένα κύμα ενδυνάμωσης και αλληλοστήριξης μεταξύ των queer καλλιτεχνών της Κύπρου.  Το ότι έχουμε στην Κύπρο διαμαντάκια όπως τη Miss Foxy και άλλες drag queens, το ότι φωτογραφίες του Γιώργου Ράλλη με όλο το genderqueer expression και το glitter του μπαίνουν τακτικά στον Τύπο ή ότι το 5 Lesbians Eating a Quiche της Εβίτας Ιωάννου έκαναν 21 sold-out παραστάσεις τον περασμένο χρόνο – ναι, μου λέει ότι έχουμε περισσότερη ορατότητα και έχουμε λόγους να είμαστε και περήφανοι και αισιόδοξοι για τα όσα έχει επιτύχει η κοινότητα.

Το ότι υπάρχουν queer χώροι στην Κύπρο όπως το Καφενείον Ίσον ή το Sessions – με το οποίο διοργανώνουμε και 10 μέρες παράλληλων δράσεων στο φετινό Queer Wave – με κάνουν να πιστεύω ότι καμία ρητορική μίσους και καμία αυθαιρεσία πολιτική ή άλλη δε θα μπορέσουν να ακυρώσουν τα όσα έχουν γίνει ούτε τα όσα είμαι βέβαιος ότι θα ακολουθήσουν. Ας μην ξεχνάμε επίσης τη γέννηση και του νεοσύστατου Queer Collective CY, που πρόσφατα συνδιοργάνωσε το πρώτο διακοινοτικό Pride στην Κύπρο.


Θα υπάρχουν πέντε κυπριακές ταινίες στο Φεστιβάλ. Είναι όλες καινούργιες; Υπάρχει κινητικότητα στην κυπριακή τέχνη γενικότερα  για τα θέματα αυτά;

Περισσότερη απ’ ό,τι θα πίστευε κανείς. Υπογραμμίζω επίσης ότι πέντε είναι οι ταινίες που επιλέχθηκαν – υπήρχαν κι άλλες υποψήφιες – και ναι, όλες καινούριες: παραγωγές του 2020-2022. Πέρσι προβλήθηκαν άλλες πέντε κυπριακές queer ταινίες, ενώ είναι και δύο ή τρεις άλλες που κρατώ ήδη κατά νου για το Queer Wave του 2023. Είναι απίστευτα ενθαρρυντικό και συγκινητικό για εμένα το ότι υπάρχει αυτό το ρεύμα καλλιτεχνών και ότι η νέα γενιά τολμά να δημιουργήσει αυτές τις ταινίες που παλαιότερα σίγουρα απουσίαζαν από το χώρο του κυπριακού κινηματογράφου.

Καμία ρητορική μίσους και καμία αυθαιρεσία πολιτική ή άλλη δε θα μπορέσουν να ακυρώσουν τα όσα έχουν γίνει ούτε τα όσα είμαι βέβαιος ότι θα ακολουθήσουν

Τι το καινούργιο έχει η διοργάνωση του Φεστιβάλ που «ξεκίνησε» με μια προβολή στο θέατρο Ριάλτο, παρουσιάζοντας πρώτη φορά ταινία στη Λεμεσό

Η Λεμεσός είναι η γενέτειρα πόλη μου και το Ριάλτο έχει μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου. Το ότι οι πρώτες ταινίες με ΛΟΑΤΚΙ+ θεματική που παρακολούθησα με ένα κοινό ήταν στην αίθουσα εκείνου του θεάτρου στα 17 μου δε θα το ξεχάσω ποτέ. Εκτός από την προσωπική σημασία της όμως, η προβολή αυτή έγινε επειδή υπάρχει και στη Λεμεσό κοινό που το αφορούν και το ενδιαφέρουν οι queer ταινίες – είναι καιρός που μας ρωτούσαν πότε θα παίρναμε το Queer Wave εκτός Λευκωσίας. Αφενός, η προβολή αποσκοπούσε στην ενημέρωση και του κοινού στη Λεμεσό για το Queer Wave 2022. Αφετέρου, ήταν και για εμάς μια άσκηση στα πλαίσια του λεγόμενου audience development.


Είναι σημαντικό να προσεγγίζουμε και να εξερευνούμε συνεχώς στο χώρο των τεχνών ποιο είναι το εν δυνάμει κοινό που πιθανόν δε γνωρίζουμε ότι έχουμε. Τέλος, το FLEE είναι απλούστατα ένα αριστούργημα και το θεώρησα ανάγκη να το δει και η Λεμεσός. Η συζήτηση με τον σκηνοθέτη Jonas Poher Rasmussen στο τέλος της νύχτας εκτιμήθηκε δεόντως από το κοινό, και ήταν τεράστια χαρά μου που μπορέσαμε να μοιραστούμε μια τέτοια ταινία, που προσεγγίζει με τόσο άμεσο και πολυδιάστατο τρόπο τη ζωή ενός πρόσφυγα. Το ότι το Ριάλτο δέχτηκε προσβλητικά μηνύματα για τη συνδιοργάνωση αυτής της νύχτας είναι κάτι που με στεναχωρεί, και είναι ένδειξη ότι έχουμε ακόμα δρόμο μπροστά μας.

Η προσπάθεια σας το Φεστιβάλ να φτάσει και στους Τουρκοκυπρίους συμπατριώτες μας γίνεται σε συνεργασία μαζί τους; Θεωρείτε απαραίτητες τέτοιες συνέργειες ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους;

Φέτος περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Στην ομάδα προεπιλογής για τις ταινίες μικρού μήκους, είχαμε δύο Κύπριους από νότια και ένα Κύπριο από βόρεια της πράσινης γραμμής. Εξάλλου, από την πρώτη μας διοργάνωση η Queer Cyprus Association ήταν στο πλευρό μας – για θέματα επικοινωνίας, προτάσεων για συνεργασίες με καλλιτέχνες, μεταφράσεις από εθελοντές, κ.ά. Φέτος για δεύτερη χρονιά θα προβάλουμε την πλειοψηφία του προγράμματός μας στο Θέατρο Πόλης ΟΠΑΠ (25.11-01.12) με υπότιτλους σε Ελληνικά, Αγγλικά, αλλά και Τουρκικά. Συνεχίζουμε και φέτος με προβολές στο Ινστιτούτο Γκαίτε (02.12) εντός της νεκρής ζώνης, ενώ θα έχουμε για πρώτη φορά προβολές στη βόρεια πλευρά της Λευκωσίας, στο Shakespare House (03.12) – πρώην οίκημα του Ύπατου Αρμοστή της Μεγάλης Βρετανίας στην Κύπρο. Την ίδια μέρα θα υπάρξει συζήτηση σχετικά με το πώς επιτεύχθηκε η αποποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας στην Κύπρο, ενώ τη νύχτα θα κλείσει ο Κύπριος καλλιτέχνης Inal Bilsel στο Sessions (οδός Σαπφούς 6) με live μουσική. Και ναι, είναι απείρως σημαντικό να μπορούμε να συνεχίζουμε τις συνέργειες αυτές μεταξύ ‘ΕΚ’ και ‘ΤΚ’ – το είπα ήδη αρκετές φορές το ανέκδοτο: αν η λύση του Κυπριακού ήταν στα χέρια του ΛΟΑΤΚΙ+ πληθυσμού της Κύπρου, θα είχε λυθεί από καιρό.

Η νέα γενιά τολμά να δημιουργήσει αυτές τις ταινίες που παλαιότερα σίγουρα απουσίαζαν από το χώρο του κυπριακού κινηματογράφου.

Ποιες οι κυριότερες δυσκολίες σε μια τέτοια διοργάνωση; Μπορούμε να πούμε ότι το Queer Wave έχει εδραιωθεί πια ως ένα ετήσιο κινηματογραφικό φεστιβάλ στην Κύπρο;


Η κυριότερη δυσκολία είναι αυτή που αντιμετωπίζει και η πλειοψηφία της καλλιτεχνικής κοινότητας στην Κύπρο: οι μη επαρκείς πόροι σε σχέση με τις ώρες εργασίας. Επακόλουθο – εάν δεν θέλεις τους συνεργάτες σου να δουλεύουν αμισθί – είναι ότι πολλές ευθύνες πέφτουν σε ελάχιστους ώμους. Φέτος είναι κάτι που καταφέραμε να αντισταθμίσουμε εν μέρει με κάποιες επιπλέον χορηγίες, και πολύ ικανούς και πρόθυμους συνεργάτες, όμως σίγουρα δεν είναι εύκολα ακόμα τα πράγματα. Το Queer Wave 2022 στήνεται ουσιαστικά εδώ και 9 μήνες, ακόμη και αν δε γίνεται συνεχώς ως full-time απασχόληση. Έπειτα είναι και η ευθύνη που έρχεται γνωρίζοντας ότι το πρόγραμμα οφείλει να δίνει ορατότητα σε ένα ευρύ φάσμα από queer εμπειρίες: χώρες παραγωγής, ταυτότητες φύλου, εκφράσεις σεξουαλικότητας, και φυσικά καλλιτεχνική προσέγγιση – είναι όλα πράγματα που πρέπει να ζυγιστούν καλά προτού ετοιμαστεί η επιλογή των ταινιών. Και ναι, με την τρίτη διοργάνωση, μπορώ να πω πιο άφοβα ότι το Queer Wave αποτελεί πλέον ετήσιο θεσμό της Κύπρου. Ήδη έχουμε συνεργαστεί με τρία άλλα queer φεστιβάλ κινηματογράφου στην υπόλοιπη Ευρώπη, και θα έχουμε για πρώτη φορά και διεθνείς καλλιτέχνες που θα μας τιμήσουν με την παρουσία τους στη φετινή διοργάνωση. Εύχομαι ο κόσμος να το εκμεταλλευτεί στο έπακρο και να δώσει το παρόν του όπως το έδωσε πέρσι!

Poster Digital.2 Scaled

Λευκωσία 25 Νοεμβρίου – 4 Δεκεμβρίου 2022

https://queerwave.com/programme-features-2022/

https://www.soldoutticketbox.com/queer-wave-2022/?lang=en

Dscf7408 Scaled

Ακολουθήστε το dialogos.com.cy, στο Google News

Οι τελευταίες ειδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο και όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.