Ο κίνδυνος νέας αύξησης των ΜΕ∆ είναι ορατός

Της Νικόλ Κ. Φινοπούλου*


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Οι αποφάσεις που έλαβε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στα πρώτα στάδια έναρξης της πανδηµίας Covid-19 θεωρούνται ορόσηµο για την ευρωπαϊκή χρηµατοπιστωτική αγορά, αφού διαχέονταν από πρωτοφανή προληπτική εποπτική ευελιξία.

Σε συνέντευξή της τον περασµένο Ιούνιο στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, η Elizabeth McCaul, µέλος του Εποπτικού Συµβουλίου της ΕΚΤ, αναγνώριζε εκ νέου ότι ενδεχοµένως να προκύψει ένα νέο κύµα Μη Εξυπηρετούµενων ∆ανείων (ΜΕ∆) ως αποτέλεσµα της πανδηµίας. Κι αυτό πάρα το γεγονός ότι ο δείκτης ΜΕ∆ στη ζώνη του ευρώ υποχώρησε κατά τη διάρκεια της πανδηµίας, όπως άλλωστε και στην Κύπρο.

Σύµφωνα µε στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (KTK), ο δείκτης ΜΕ∆ µειώθηκε σε 17,6% το β’ τρίµηνο του 2021, από 27,9% στο τέλος του 2019. H µείωση οφείλεται κυρίως σε πράξεις πώλησης πακέτων ΜΕ∆ και σε λιγότερο βαθµό σε οργανική µείωσή τους. Αν και οι κυπριακές τράπεζες έχουν σηµειώσει σηµαντική πρόοδο σε σχέση µε τη µείωση των ΜΕ∆, εντούτοις οι δείκτες παραµένουν σε υψηλά επίπεδα σε σχέση µε τον µέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και η τελική επίδραση της πανδηµίας εξακολουθεί να αποτελεί πηγή αβεβαιότητας.

Η περίοδος που διανύουµε, µε τον τερµατισµό των µέτρων κρατικής στήριξης, κρίνεται ως ιδιαίτερα κρίσιµη. Πόσω µάλλον αν λάβουµε υπόψη ότι, κατά κανόνα, η όποια επίδραση στα δάνεια εκδηλώνεται µε χρονική υστέρηση. Ειδικά µε την επικρατούσα αβεβαιότητα, είναι δύσκολο να εκτιµηθεί ο ακριβής χρόνος αλλά και το τελικό µέγεθος αύξησης των ΜΕ∆. Είναι λοιπόν σηµαντικό για τα πιστωτικά ιδρύµατα να εντοπιστούν εγκαίρως οι δυσκολίες που µπορεί να αντιµετωπίζουν οι δανειολήπτες ως προς την καταβολή των υποχρεώσεών τους. Όπως χαρακτηριστικά είχε αναφερθεί από την ΕΕ, η υλοποίηση ορθά σχεδιασµένων αναδιαρθρώσεων ως απάντηση σε τέτοιες καταστάσεις αποτελεί ένα εξαιρετικό εργαλείο διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου, το πλεονέκτηµα του οποίου είναι ότι και τους δανειολήπτες βοηθά και τις ακραίες χρηµατοοικονοµικές επιδράσεις (cliff effects) µπορεί να αποτρέψει.

Σ’ αυτό το γεµάτο προκλήσεις περιβάλλον, αναµένεται πως και ο Μηχανισµός Ανάκαµψης και Ανθεκτικότητας (Recovery and Resilience Facility) της ΕΕ θα διαδραµατίσει σηµαντικό ρόλο, ώστε να υλοποιηθούν µεταρρυθµίσεις µε στόχο τη βελτίωση του πλαισίου αφερεγγυότητας, καθώς και των δικαστικών και διοικητικών πλαισίων που σχετίζονται µε την αποτελεσµατική εξυγίανση των ΜΕ∆. Γι’ αυτό και είναι καθοριστικής σηµασίας οι σχεδιασµοί να υλοποιηθούν, όσο δύσκολος και αν είναι ο χειρισµός, και κάποιες αποφάσεις να εφαρµοστούν. Υπενθυµίζεται ότι σύµφωνα µε το Άρθρο 24, παράγραφο 6 του Κανονισµού 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου της 12ης Φεβρουαρίου 2021 για τη θέσπιση του Μηχανισµού Ανάκαµψης και Ανθεκτικότητας, εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά την εξέταση της υποβολής τού εκάστοτε αιτήµατος καταβολής χρηµατοδότησης διαπιστώσει ότι τα ορόσηµα και οι στόχοι δεν έχουν εκπληρωθεί ικανοποιητικά, τότε αναστέλλεται η καταβολή του συνόλου ή µέρους της χρηµατοδοτικής συνεισφοράς µε σχετική απόφαση των θεσµών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άλλωστε, στη βάση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη της µελλοντικής συσσώρευσης ΜΕ∆, η οποία παρουσιάστηκε τον ∆εκέµβριο του 2020, έχουν τεθεί διάφοροι στόχοι-µέτρα που θα πρέπει να υλοποιηθούν. Για παράδειγµα, απαιτείται από τις τράπεζες να καθορίσουν ελάχιστα επίπεδα κάλυψης ζηµιών για νεο-εκδοθέντα δάνεια, ενώ υπάρχει επίσης πρόταση-οδηγία σχετικά µε τους διαχειριστές πιστωτικών διευκολύνσεων, τους αγοραστές πιστώσεων και την ανάκτηση εξασφαλίσεων, καθώς και σχέδιο στρατηγικής για τη σύσταση εθνικών εταιρειών διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων, θέµα το οποίο αναλύσαµε σε προηγούµενο άρθρο.

Το βέβαιο είναι πως για µία χώρα όπως η Κύπρος, µε υψηλό ποσοστό ΜΕ∆ αλλά και ιδιωτικού χρέους, θα απαιτηθούν περισσότερες και συνεχείς προσπάθειες, µαζί µε στοχευµένες και ισορροπηµένες αναπτυξιακές οικονοµικές πολιτικές, για να επιτευχθεί µείωση των ΜΕ∆ σε επίπεδα κοντά στον µέσο όρο της ευρωζώνης.

* ∆ικηγόρος, LLB. LLM. LPC

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.