Του Γιάννη Κακαρή

Το διάβασαν εκατομμύρια αναγνώστες. Μάγεψε και μαγεύει μικρούς και μεγάλους. Με κυριότερο μήνυμα να αγαπάμε τη ζωή και να σεβόμαστε τη φύση, «Ο Μικρός Πρίγκιπας» μεταφράστηκε σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Και στην ελληνική γλώσσα φυσικά. Να, όμως, που ο Ιάκωβος Χατζηπιερή έκανε κάτι που συγκέντρωσε το ενδιαφέρον σε Κύπρο και εξωτερικό. «Ο Μικρός Πρίγκιπας» στην κυπριακή διάλεκτο. Σε απόδοση του Ιάκωβου Χατζηπιερή κυκλοφορεί και μαγεύει το αναγνωστικό κοινό της Κύπρου. Και όχι μόνο, αφού τα μηνύματα που φτάνουν από Ισπανία, Αργεντινή, Γαλλία, Ρωσία -και όχι μόνο- επιβεβαιώνουν την αποδοχή του και στην κυπριακή διάλεκτο.

Το παραμύθι που έχει γραφτεί πριν 75 χρόνια στην αγγλική γλώσσα -παρ’ ότι ο συγγραφέας, Αντουάν ντε Σεντ Εξιπερί, είναι Γάλλος- και μεταφραστεί σε περισσότερες από 320 γλώσσες και διαλέκτους, βρίσκεται ήδη στα ράφια κυπριακών βιβλιοπωλείων και όπως λέει ο Ιάκωβος Χατζηπιερής, μπορεί να διαβαστεί από τον μέσο Κύπριο.

Προσκεκλημένος στο ραδιόφωνο του «Άστρα» και την εκπομπή «Επικαιρότητα Αλλιώς», με τον δημοσιογράφο Νεόφυτο Νεοφύτου, ο Ιάκωβος Χατζηπιερής εξήγησε πως αυτό το έργο «πρώτα είναι μυθιστόρημα για μεγάλους και μετά παραμύθι για μικρούς, γι’ αυτό  και το αναγνωστικό κοινό είναι ευρύ».

Επιπρόσθετα, είπε πως το διήγημα αυτό είναι βγαλμένο από τη ζωή του συγγραφέα, γιατί σε αυτό «αναφέρεται αρκετά το αεροπλάνο, το νερό που αξίζει στη ζωή και πολλά άλλα πράγματα που τον σημάδεψαν, αφού βρέθηκε από τη ζωή στο θάνατο». Όπως ανέφερε ο Ιάκωβος Χατζηπιερής αυτό φαίνεται, αφού ο Εξεπερί ήθελε να πραγματοποιήσει την πιο μακρινή πτήση, γι’ αυτό «μαζί με ένα φίλο του ξεκίνησαν μια πτήση από την Ιαπωνία. Όμως το αεροπλάνο του κατέπεσε στη Σαχάρα, όπου και παρέμεινε εκεί για 15 μέρες χωρίς νερό και φαγητό. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να έχουν παραισθήσεις, αλλά για καλή τους τύχη τούς έσωσαν οι βεδουίνοι».

Για να κάνει αυτό το δύσκολο εγχείρημα, την απόδοση δηλαδή στην κυπριακή διάλεκτο, ο Ι. Χατζηπιερής διάβασε το βιβλίο στην ελληνική του έκδοση, την πρωτότυπη αγγλική και την τουρκική, αφού ο ίδιος είναι γνώστης της τούρκικης γλώσσας. Με αυτό τον τρόπο προσπάθησε να είναι όσο το δυνατό πιο κοντά στο πρωτότυπο, για να μπορέσει να «κατανοήσει να αποδώσει στην κυπριακή διάλεκτο τα μηνύματα και στο τέλος να καταλάβει ο αναγνώστης όπως ο ίδιος ο Εξεπερί ήθελε».

Το βιβλίο είναι γραμμένο στην κοινή κυπριακή διάλεκτο για να μην είναι τόσο βαρετό, ώστε να μπορεί να διαβαστεί και από μικρούς. «Τουλάχιστον να σώσουμε ό,τι σώζεται, αφού δεν διδάσκεται η κυπριακή διάλεκτος στα σχολεία», σημείωσε, μιλώντας στο ραδιόφωνο του «Άστρα».

Είπε ακόμα ότι ήταν πρόκληση για τον ίδιο «η κυπριακή διάλεκτος να ακουστεί για πρώτη φορά μέσα από ένα παγκόσμιο λογοτέχνημα και να τη βγάλουμε έξω από τα σύνορα της Κύπρου. Ακόμα και έξω από τον ελλαδικό χώρο, γιατί νομίζω ότι πρέπει να είμαστε περήφανοι για τη διάλεκτό μας».

Βοήθεια από συνεργάτες

Για την ολοκλήρωση αυτού του μεγάλου εγχειρήματος βοήθησαν πολλοί φίλοι και συνεργάτες από διάφορους επαγγελματικούς χώρους, όπως ο ηθοποιός και σεναριογράφος Αντρέας Νικολαΐδης, η κοινωνιογλωσσολόγος Έλενα Ιωαννίδου, ο γλωσσολόγος Χαράλαμπος Χριστοδούλου, ο φιλόλογος Χαράλαμπος Σόλωνος και ο Μάριος Βασιλείου, που είναι φιλόλογος Αγγλικής και Ελληνικής Λογοτεχνίας σε συγκριτικό επίπεδο. Επίσης βοήθησαν ο σκηνοθέτης Χρίστος Ζάνος και η Γεωργία Πολυδώρου στην αισθητική του βιβλίου και ο Μιχάλης Λαμπριανίδης που βοήθησε στην προβολή του.

Με τηλεφωνική του παρέμβαση, ένας εκ των συντελεστών, ο φιλόλογος Χαράλαμπος Σόλωνος, εξήγησε ότι ήταν δύσκολο το εγχείρημα, καθώς δεν υπάρχει γραφικός κώδικας για την κυπριακή διάλεκτο. Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι μόλις ζητήθηκε η βοήθειά του από τον Ιάκωβο δεν δίστασε να ανταποκριθεί για διάφορους λόγους: «Για τα πανανθρώπινα μηνύματα του έργου, γιατί ήταν μια ευκαιρία η κυπριακή διάλεκτος να βγει από τα όρια της Κύπρου και γιατί είναι μια κοινή δραστηριότητα που μπορούν να κάνουν μεγάλοι και μικροί -και στις μέρες μας θα έπρεπε να υπάρχουν περισσότερα πράγματα που να κάνουν μεγάλοι και μικροί».

Ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο, όμως δεν το εγκρίνει το Υπουργείο Παιδείας

Το παραμύθι έχει ήδη ταξιδέψει σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου. Όπως ανέφερε στον «Άστρα» ο Ιάκωβος Χατζηπιερής, επειδή το παραμύθι έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, έχει δημιουργήσει συλλέκτες. Ενδεικτικά, βιβλία έχουν σταλεί σε Ρωσία, Ισπανία (20 αντίτυπα σε Καταλανούς) αλλά και στην Αργεντινή.

Ένας συλλέκτης από την Αργεντινή, που έμαθε για τη μετάφραση στην κυπριακή διάλεκτο, έστειλε διαδικτυακό μήνυμα στον Ι. Χατζηπιερή εκφράζοντας τη συγκίνησή του. Ο λόγος είναι ότι «η μετάφραση που έγινε στην κυπριακή διάλεκτο τού θύμισε τις περιπτώσεις άλλων διαλέκτων που τείνουν να εξαφανιστούν, όπως κάποιες του Μεξικού», ανέφερε.

Εν τούτοις, το αίτημά του για να εξεταστεί και να συμπεριληφθεί αυτή η έκδοση στα προτεινόμενα από το Υπουργείο Παιδείας βιβλία, ώστε να υπάρχουν στη βιβλιοθήκη των σχολείων, πήρε αρνητική απάντηση.

Η απάντηση που πήρε ο κ. Χατζηπιερής από τη Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης ήταν θετική για να ενταχθεί στα προτεινόμενα βιβλία, ωστόσο η απάντηση της Διεύθυνσης Μέσης Εκπαίδευσης ήταν αρνητική.