ΑΝΟΙΧΤΟΣ ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ

Ποίηση και αγώνες που έγραψαν ιστορία.

Ο Θοδόσης Πιερίδης και ο Τεύκρος Ανθίας για την 21η Απριλίου 1967.

Μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ποιήματα των Τεύκρου Ανθία και Θοδόση Πιερίδη τα οποία γράφτηκαν αμέσως μετά την εκδήλωση του στρατιωτικού πραξικοπήματος. Ο Θοδόσης Πιερίδης έγραψε το ποίημα Ξαναρχινούμε και ο Τεύκρος Ανθίας την ποιητική συλλογή Αγρυπνώ για σένα Ελλάδα. Μελετητές αναφέρουν ότι τα  ποιήματα τους ήταν από τα πρώτα που γράφτηκαν για καταδίκη της Χούντας και στήριξης στον ελληνικό λαό για τη νέα του δοκιμασία.

Η χωρίς χρονοτριβή αντίδραση των δύο μεγάλων ποιητών μας, παρά την πολύ άσχημη κατάσταση της υγείας τους, επιβεβαιώνει την αέναη προσπάθεια τους στο πλευρό του λαού της Κύπρου, της Ελλάδας και γενικότερα των λαών που αγωνίζονταν για Δημοκρατία, Ελευθερία και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Ήταν οι ποιητές οι οποίοι ποτέ δεν δείλιασαν. Ήταν  οι ποιητές του Χρέους που ο φλογερός στίχος τους βρισκόταν σε απόλυτη αρμονία με τη ζωή τους. Σε καλύτερη κατάσταση, από πλευράς υγείας, ο Τεύκρος Ανθίας ανέλαβε ηγετικό ρόλο στην Επιτροπή που συστάθηκε στο Λονδίνο για να στηρίξει οικονομικά, ηθικά και πολιτικά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα.

  • Θοδόσης Πιερίδης

Η επιβολή της Δικτατορίας στην Ελλάδα  βρίσκει τον Θοδόση Πιερίδη σε νοσοκομείο στο Βουκουρέστι όπου νοσηλεύτηκε για να αντιμετωπίσει ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας. Μια εβδομάδα μετά,  ο Θοδόσης Πιερίδης  γράφει και ολοκληρώνει το ποίημα «Ξαναρχινούμε» το οποίο ήταν μια κραυγή καταδίκης της Χούντας των Συνταγματαρχών και ένα κάλεσμα αγώνα για να σταματήσει το νέο μαρτύριο του ελληνικού λαού.

Αναφέρεται στον πρόλογο της σχετικής έκδοσης του ποιήματος «Ξαναρχινούμε»:

«Άρρωστον  σε ένα κρεβάτι του νοσοκομείου βρήκε η εθνική τραγωδία τον ποιητή Θοδόση Πιερίδη, τον φλογερό τραγουδιστή της κυπριακής ελευθερίας. Και δονήθηκαν όλες οι χορδές της εμπνευσμένης λύρας του για να ξεχυθεί από τη σιωπή του νοσοκομείου ο ποιητικός του λόγος απλός, βαθύς, πικραμένος, οργισμένος αλλά και αποφασιστικός και αισιόδοξος». 

Στη συνέχεια παρουσιάζουμε απόσπασμα από το «Ξαναρχινούμε», το οποίο έμελλε να είναι και το τελευταίο του ποιητή αφού δυστυχώς πέθανε στο νοσοκομείο του Βουκουρεστίου στις 23 Ιανουαρίου του 1968.

 « Κομματιαστά γλιστρούνε τα νέα από τις χαραμάδες του νοσοκομείου 

Έχουν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις, σκορπιούνται στο δρόμο χάνονται…

 

Κι όμως τρυπώνουν  απ’  τις χαραμάδες με βρίσκουν τα νέα

έστω κομματιαστά και κουρελιασμένα.

Με βρίσκουν για να μου πουν πως πέρα μακριά ξεθηκαρώθηκε πάλι,

άστραψε πάλι μέσα στη νύχτα το ατσαλένιο στιλέτο.

Για να ακουμπήσει στα στήθια των ανθρώπων, εκεί στη μεριά της καρδιάς,

και να απαιτήσει να πάψουν να είναι άνθρωποι».

 

Άστραψε το ατσαλένιο στιλέτο, αστράψαν τα κράνη,

αστράψαν οι μπούκες των πολυβόλων, οι επωμίδες, τα στέμματα,

τα διατάγματα, τα φερμπότεν, οι Επιτροπές Ασφαλείας, άστραψε

ο πανικός των νικημένων που θέλουνε να υποδυθούνε τους νικητές,

το μίσος των δούλων που θέλουνε να δολοφονήσουν την Ελευθερία.

Και μαζί της πέντ’ έξη εκατομμύρια Ελληνες,

που πεισμώσανε και δεν θέλουν να πάψουν να είναι άνθρωποι

 

Ξαναρχινούμε λοιπόν… Είναι πολλά τα χρόνια, είναι πολλά.

Από κείνον τον τρισκατάρατον Αύγουστο ως ετούτον εδώ τον Απρίλη

Τριάντα χρόνια –είναι πολλά

Είναι πολλά τα δάκρυα, ολάκερο πέλαγο.

Και το αίμα πέλαγο-οι στάλες τους δεν μετριούνται.

Ούτε η θυσία μετριέται –τριάντα χρονια απόκρυφοι σκοτωμοί

Κι ανοιχτές μαζικές ομοβροντίες.

Τριάντα χρόνια τα σύνεργα του βασανιστή

Σε κορμιά, σε ψυχές-τριάντα χρόνια…

 

Αλλά εδώ δεν υπάρχει σταυροδρόμι, δεν υπάρχει θέμα εκλογής,
Δεν μπορείς να διαπραγματευτείς αμοιβαίες υποχωρήσεις,
Δεν διαπραγματεύεσαι με το δήμιο την ώρα και τον τόπο της εκτέλεσης,
Δεν μπορείς ούτε καν να γυρέψεις αναστολή
Για λίγη ξεκούραση — εδώ δεν υπάρχει ξεκούραση.
Υπάρχει θάνατος, υπάρχει σκλαβιά, υπάρχει κατάργηση της ανθρώπινης
ιδιότητας,
Υπάρχει επιστροφή σε μιαν εποχή πού οι άνθρωποι δεν ήταν ακόμα
άνθρωποι.

Γι’ αυτό και δεν υπάρχει σταυροδρόμι — ένας δρόμος υπάρχει,
Κι αν τριάντα χρόνια στάθηκαν πολλά
Ο ίδιος μένει για άλλα χίλια χρόνια και τριάντα.

 

Ξαναρχινούμε, λοιπόν.
Στ’ όνομα αυτού του τόπου που τον σκέπασαν πάλι τα μηχανοκίνητα του κατακτητή,
Στ’ όνομα των ποδοπατημένων ονείρων μας,
Στ’ όνομα των μυριάδων νεκρών μας, που δεν είναι δυνατό να πέθαναν για το τίποτα,
Στ’ όνομα των ζωντανών που δε θέλουν να πάψουν να είναι άνθρωποι,
Εμείς, που δεν ονειρευτήκαμε να είμαστε ήρωες, παρά μόνο άνθρωποι
Ξαναρχινούμε, ξαναρχινούμε….

Κώστας Κώστα, Επικεφαλής του πολιτιστικού γραφείου της Κ.Ε. του ΑΚΕΛ

Θα ακολουθήσει σε επόμενη έκδοση του Ορίζοντα σχετικό κείμενο για τον Τεύκρο Ανθία

 

Μας έχεις Like στο Facebook ;