Της Νίκης Κουλέρμου

Αν οι επιδόσεις της Κύπρου στη μείωση εκπομπών ρύπων δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα μέχρι το 2020, αν δεν πετύχαμε τα αναμενόμενα και πληρώσαμε πρόστιμα, τότε πώς θα πετύχουμε τους αυξημένους «δεσμευτικούς» στόχους μέχρι το 2030;

Αν θα πληρώσουμε φέτος πρόστιμο ύψους €85 εκατ. για υπερβολικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα εκτός των συμφωνημένων στόχων –που είναι επιπλέον των €35 εκατ. πέρσι- πόσα θα πληρώσουμε σε πρόστιμα τα επόμενα χρόνια; Ποιο θα είναι το κόστος της αδράνειας και αδιαφορίας αν δεν λάβουμε μέτρα έγκαιρα (π.χ. έγκαιρη έλευση φυσικού αερίου για χρήση ως πρώτη ύλη από την ΑΗΚ, διείσδυση των ΑΠΕ στην ενεργειακή κατανάλωση); Αυτό το κόστος θα μετακυλισθεί, φυσικά, στους ώμους του Κύπριου καταναλωτή, ο οποίος είναι ήδη φορτισμένος με μια από τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.

Κι όμως, ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ, κ. Αβέρωφ Νεοφύτου, παραπλανητικά επιχείρησε να υποβάλει στην κοινή γνώμη ότι η νέα αύξηση στην τιμή της βενζίνης και του πετρελαίου, της τάξης των 2,5+ ευρώ, λόγω της πρόσμιξης βιοκαυσίμων, είναι η φυσιολογική… συνέπεια μιας συνετούς περιβαλλοντικής πολιτικής. Μιας πολιτικής που ουδέποτε εφάρμοσε η κυβέρνηση ΔΗΣΥ-Αναστασιάδη και δεν έχει δείγματα γραφής να παρουσιάσει. Αντίθετα, τα δείγματα γραφής που παρουσιάζει απέναντι στο περιβάλλον είναι προσβλητικά για τον πολιτισμό μας! Αρκεί να θυμίσουμε μόλις την προχθεσινή χαλάρωση που πήρε ο Δήμος Πάφου από εξ υπουργών Επιτροπή για να κάνει αυτό το έκτρωμα πάνω στην ακτή στην περιοχή «Βρυσούδια». Ούτε καν ρωτήθηκε το Τμήμα Περιβάλλοντος.

Και μιλούμε για ανάπτυξη σε Ζώνη Προστασίας της Παραλίας! Να θυμίσουμε την ανάκληση της κήρυξης των αρχαιοτήτων της Γεροσκήπου από Μνημείο Β’ για να κάνει ο επιχειρηματίας Αρχιεπίσκοπος τα δικά του.

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Κώστας Κώστα φρόντισε να υπενθυμίσει επίσης στον κ. Νεοφύτου ότι, ειδικά για τις Μεταφορές, σε ανύποπτο χρόνο είχε ζητηθεί να δοθούν κίνητρα για την ηλεκτροκίνηση (ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων, παροχή κινήτρων αγοράς ηλεκτροκίνητων οχημάτων, παροχή φορολογικών κινήτρων χρήσης από Τοπικές Αρχές και ΜΜΕ κ.λπ.)και η κυβέρνηση αρνήθηκε να υιοθετήσει την παροχή κινήτρων (επιδότηση τοποθέτησης συστημάτων υγραεριοκίνηση).

Επίσης απορρίφθηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών εισηγήσεις για μείωση της άδειας κυκλοφορίας σε αυτοκίνητα που κινούνται με υγραέριο μείωση του ΦΠΑ και άλλα κίνητρα. Ο λόγος ωστόσο που η κυβέρνηση δεν προωθεί την υγραεριοκίνηση, όπως ανέφερε ο κ. Κώστα, είναι επειδή η υγραεριοκίνηση θα δώσει την ευκαιρία στους πολίτες να προμηθεύονται πιο φθηνό καύσιμο, με φόρο κατανάλωσης μόνο 7 σεντ/ λίτρο αντί 44 σεντ/λίτρο που επιβάλλεται στη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης. Σύμφωνα με τον κ. Κώστα, οι αυξήσεις στα καύσιμα θα είναι πολύ μεγαλύτερες από τα 2,5 σεντ ανά λίτρο. «Θα έχουμε περαιτέρω αυξήσεις στις ήδη πολύ υψηλές τιμές των καυσίμων από την αγορά των βιοκαυσίμων, της τάξης των 2 με 3 σεντ στη βενζίνη και 5 με 6 σεντ στο πετρέλαιο κίνησης, συν 2,5 σεντ στη βενζίνη και 4 σεντ στο πετρέλαιο, φόρο κατανάλωσης και Φ.Π.Α.
Συνολική αύξηση περίπου 5 σεντ στη βενζίνη και 10 σεντ ανά λίτρο στο πετρέλαιο».

Σε ανύποπτο χρόνο, λοιπόν, λίγο μετά τη δημόσια διαβούλευση για το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα 2021-2030, ο διεθνής εμπειρογνώμονας για τους υδρογονάνθρακες και την ενέργεια, Χαράλαμπος Ελληνας, που συμμετείχε στην παρουσίαση του Εθνικού Σχεδίου την 1η Νοεμβρίου 2019, είχε δηλώσει στη «Χαραυγή» ότι «χωρίς σημαντικά νέα μέτρα, η Κύπρος θα επιτύχει το πολύ 14% μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2030 σε σύγκριση με το στόχο του 24%». Ποια είναι λοιπόν τα μέτρα που θα κληθεί επιπρόσθετα να πληρώσει ο Κύπριος για να εκπληρωθούν οι στόχοι; Τα 2,5 σεντ/λίτρο στα καύσιμα φαίνεται να είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Δέσμες μέτρων…

Πόσο θα στοιχίσουν στον φορολογούμενο οι δύο δέσμες μέτρων που αποφάσισε η κυβέρνηση να υλοποιήσει για να εκπληρωθούν οι δεσμεύσεις για μείωση των ρύπων στο 24%; Το Εθνικό Σχέδιο, όπως εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο πριν δύο βδομάδες, μιλά για δύο δέσμες μέτρων. Ανάμεσα στα μέτρα της πρώτης δέσμης είναι: Διαλογή στην πηγή των στερεών απορριμμάτων, μείωση απόρριψης των οργανικών αποβλήτων στους χώρους απόρριψης απορριμμάτων, χρήση αναερόβιας χώνευσης για επεξεργασία αστικών απορριμμάτων και για επεξεργασία κτηνοτροφικών αποβλήτων, ΑΠΕ στις Μεταφορές, προώθηση των αποδοτικών Heat-Pumps, ηλιακά στις επιχειρήσεις, κίνητρα για αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων, χρήση βιοκαυσίμων στον τομέα των μεταφορών, χρήση αυτοκινήτων με υγραέριο.

Στη 2η δέσμη μέτρων περιλαμβάνονται: Περαιτέρω ανάκτηση φθοριούχων αερίων, περαιτέρω ανάκτηση βιοαερίου από παλαιούς χώρους απόρριψης, προώθηση της γεωθερμίας και ηλιακών στις επιχειρήσεις, επιπρόσθετες επενδύσεις σε μέτρα εξοικονόμησης στον οικιστικό και τριτογενή τομέα και βιομηχανία, περαιτέρω χρήση οχημάτων με χαμηλές ή μηδενικές εκπομπές. Εκτιμάται ότι το κόστος των μέτρων αυτών θα φθάσει τουλάχιστον τα 6 δις ευρώ.

Ένα μεγάλο μέρος θα το επωμιστεί ο ιδιωτικός τομέας με τη μορφή επενδύσεων, ενώ το κράτος θα επωμιστεί το κόστος των κινήτρων που θα δοθούν για να γίνουν αυτές οι επενδύσεις. Ο Υπουργός Γεωργίας, κ. Κώστας Καδής, σε δηλώσεις του μετά την έγκριση του Σχεδίου στις 15 Ιανουαρίου από το Υπουργικό Συμβούλιο, είχε αναφέρει ότι τα μέτρα που προτείνεται να υλοποιηθούν θα στοιχίσουν 1,3 δις ευρώ και θα κατευθυνθούν σε κίνητρα και νέες υποδομές. «Το μεγαλύτερο μέρος αφορά τον τομέα των Μεταφορών, όπου θα κινηθούμε στην υλοποίηση των σχεδίων βιώσιμης κινητικότητας και τη μεγαλύτερη εισαγωγή της ηλεκτροκίνησης», είπε. Πρόσθεσε ακόμα ότι αρκετά μέτρα αφορούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες, την εξοικονόμηση ενέργειας και τον τομέα διαχείρισης των αποβλήτων. Τέλος, ο κ. Υπουργός είπε ότι αν υλοποιηθεί το σχέδιο, «θα φέρει πολύ μεγαλύτερα οφέλη και σε οικονομικό επίπεδο. Εκτιμάται, με βάση και τις μελέτες αντίκτυπου, ότι η πλήρης υλοποίηση του πακέτου θα καλύψει το κόστος της επένδυσης και θα επιφέρει επιπρόσθετο όφελος στη Δημοκρατία της τάξης του μισού δις ευρώ».

Ο κ. Καδής υποστήριξε ότι «πρέπει να εφαρμόσουμε πολιτικές σε οριζόντιο επίπεδο, που καλύπτουν όλους τους τομείς, που είναι πιο φιλικές προς το περιβάλλον και συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η κυβέρνηση με τη σημερινή της απόφαση δείχνει ότι είναι προσηλωμένη στο να κινηθεί ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση». Πάντως η υλοποίηση των μέτρων θα συζητηθεί προσεχώς στο Υπουργικό Συμβούλιο. Το πόσο θα «πονέσουν» τον φορολογούμενο θα το δούμε.