Ο αγώνας για τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων σε όλους τους τομείς της ζωής δεν είναι μόνο γυναικεία υπόθεση. Αφορά όλες και όλους, ακριβώς γιατί η καταπολέμηση κάθε μορφής αδικίας ή αποκλεισμού και η επίτευξη κοινωνικής προόδου είναι αγώνες συλλογικοί. Ανέκαθεν η Αριστερά -στον κόσμο, στην Ευρώπη και στην Κύπρο- διαδραμάτιζε πρωταγωνιστικό ρόλο στις προσπάθειες για τη χειραφέτηση της γυναίκας, την κατοχύρωση των δικαιωμάτων της, την ισότιμη αντιμετώπισή της με τους άντρες σε κάθε έκφανση της κοινωνικής, επαγγελματικής και οικογενειακής δραστηριότητας. Αυτό το ρόλο συνεχίζει να διαδραματίζει και σήμερα.

Ενδεικτικά, η θλιβερή εικόνα για την οποία γίνεται αναφορά, τουλάχιστον στις συνθήκες της Κύπρου, αποτυπώνεται στην ελλειμματική μεταφορά της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, στην έκδηλα τραγική διαχείριση καταγγελιών από γυναίκες – θύματα ενδοοικογενειακής βίας, βιασμού και σεξουαλικής παρενόχλησης από πολλές υπηρεσίες του κράτους και στην πολυποίκιλη οικονομική και κοινωνική καθήλωση των γυναικών με ό,τι αυτή συνεπάγεται.

Διεκδίκηση συγκεκριμένων μέτρων για τη γυναικεία ισοτιμία

Εντοπίζοντας ότι τέτοιες παθογένειες δεν επιλύονται με διακηρυκτικές επισημάνσεις ή αποσπασματικές ενέργειες, το Γυναικείο Κίνημα της ΠΟΓΟ, σε συνεργασία με την πολιτική ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Βόρειας Πράσινης Αριστεράς (GUE/NGL) και την Αντιπροσωπεία του ΑΚΕΛ στην ΕΕΑ/ΒΠΑ, αναλαμβάνει διαχρονικά μια σειρά από πρωτοβουλίες και επεξεργάζεται τρόπους με τους οποίους αυτές μπορούν να αντιμετωπιστούν πιο αποφασιστικά και ολοκληρωμένα. Με εκστρατείες ενημέρωσης, δημόσια διαβούλευση, επαφές με αξιωματούχους σε διάφορα επίπεδα, νομοθετικές παρεμβάσεις και μαζικές κινητοποιήσεις αναδεικνύουμε τη σημασία της γυναικείας ισοτιμίας για τη συνολική πρόοδο της κοινωνίας.

Από κοινού δίνουμε τον αγώνα, ώστε:

• Να τύχουν υπεράσπισης στην ΕΕ τα δικαιώματα της γυναίκας και η ισότητα των φύλων μέσα στο σημερινό νεο-φιλελεύθερο οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο,
• Να αντιμετωπιστεί η ένδεια που πλήττει ειδικότερα τις γυναίκες και να αρθούν οι επισφαλείς συνθήκες εργασίας των γυναικών, περιλαμβανομένων των μεταναστριών,
• Να καταπολεμηθεί η βία των ανδρών κατά των γυναικών, σωματική και/ή σεξουαλική, καθώς και ψυχολογική,
• Να διασφαλιστεί η πρόσβαση σε ποιοτικές και ασφαλείς δημόσιες υπηρεσίες για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, συμπεριλαμβανομένης της έκτρωσης,
• Να δημιουργηθούν προσβάσιμες, ποιοτικές και οικονομικά προσιτές υπηρεσίες μέριμνας και να τερματιστούν οι στερεότυπες αντιλήψεις που την θέλουν αποκλειστικά υπεύθυνη για τη φροντίδα της οικογένειας,
• Να συμμετέχει ισότιμα η γυναίκα στις εθνικές δομές λήψης αποφάσεων, σε διοικητικά συμβούλια, σε πολιτικά κόμματα και διευθυντικές θέσεις εργασίας,
• Να παταχθεί η ανισομισθία για ίδιας μορφής εργασία.

Οι διακηρύξεις για την ισότητα παραμένουν κενό γράμμα

Πριν από ένα σχεδόν χρόνο, στις 13 Φεβρουαρίου 2019, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε μετά από πρωτοβουλία της πολιτικής ομάδας της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/ Βόρειας Πράσινης Αριστεράς (GUE/NGL), την οποία η ΠΟΓΟ στήριξε και ανέδειξε στην Κύπρο, ψήφισμα «Σχετικά με την εναντίωση στα δικαιώματα των γυναικών και στην ισότητα των φύλων στην ΕΕ», 2018/2684(RSP). Αυτό το ψήφισμα καταδίκαζε την οπισθοδρόμηση που χαρακτηρίζει σήμερα τον τομέα των δικαιωμάτων της γυναίκας και την ισοτιμία των φύλων.

Δυστυχώς, ένα χρόνο μετά, η ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων και η εκπόνηση συνεκτικού και συνολικού χάρτη πορείας για την επίτευξη της ισότητας των φύλων και την προστασία των ίσων δικαιωμάτων των γυναικών, συμπεριλαμβανομένης της εξάλειψης κάθε μορφής βίας κατά των γυναικών, στην περίπτωση της Κύπρου δεν έχουν βρει καμία θέση στις πολιτικές της κυβέρνησης Αναστασιάδη. Γεγονός που μας αναγκάζει να επαναλάβουμε μερικώς λίγα από όσα σημαντικά καταγράφει το ψήφισμα, καλώντας την κυβέρνηση να ασχοληθεί επιτέλους με τα προβλήματα που καθημερινά ταλανίζουν τις γυναίκες.
Παραπέμποντας σε μια σειρά από πρόνοιες ευρω-ενωσιακών συνθηκών και διεθνών συμβάσεων, το ψήφισμα υπογραμμίζει με σαφήνεια τις πολυποίκιλες υποχρεώσεις που δεσμεύουν τα κράτη.

Για να προβεί στη συνέχεια στις πιο κάτω σημαντικές επισημάνσεις και στην καταγραφή αντίστοιχων αιτημάτων:

«επισημαίνει ότι η εναντίωση στα δικαιώματα των γυναικών σε ορισμένες περιπτώσεις έχει παραμείνει στο επίπεδο της ρητορικής…»

«επισημαίνει ότι η ανεξαρτησία των γυναικών μέσω της κοινωνικοοικονομικής χειραφέτησης απαιτεί πολιτικές εστιασμένες στην εργασία που θα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των σημαντικών ανισοτήτων και των διακρίσεων στην εργασία, θα προάγουν τη μισθολογική αύξηση και τη ρύθμιση της εργασίας και του χρόνου εργασίας, θα αντιμετωπίζουν και θα απαγορεύουν όλες τις μορφές επισφαλούς απασχόλησης και θα προασπίζονται το δικαίωμα στη συλλογική διαπραγμάτευση»·

«καταδικάζει το γεγονός ότι σε ορισμένα κράτη-μέλη η πολιτική για την ισότητα των φύλων επαναπροσδιορίζεται και αναπροσανατολίζεται με επίκεντρο την οικογενειακή πολιτική και την πολιτική για τη μητρότητα»·

«επισημαίνει ότι η πολιτική αυτή δεν στοχεύει σε μια βιώσιμη διαρθρωτική αλλαγή, που θα μπορούσε να επιφέρει βιώσιμη βελτίωση της κατάστασης των δικαιωμάτων των γυναικών και ισότητα των φύλων»·

«καλεί τα κράτη-μέλη να διασφαλίσουν ότι τα δικαιώματα των γυναικών και των ατόμων ΛΟΑΔΜ+ προστατεύονται και αναγνωρίζονται ως αρχές ισότητας στο πλαίσιο της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, θεωρεί ωστόσο ότι η νομική κατοχύρωση των δικαιωμάτων των γυναικών δεν επαρκεί για την επίτευξη ισότητας των φύλων, η οποία μπορεί να επιτευχθεί μόνο εφόσον τα κράτη-μέλη μεταφέρουν, εγκρίνουν και τελικά εφαρμόσουν και επιβάλουν τη σχετική νομοθεσία για την πλήρη προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών»·

«καλεί όλα τα κράτη-μέλη να δεσμευτούν και να τηρήσουν τις σχετικές διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις, καθώς και τις αρχές που κατοχυρώνονται στη βασική νομοθεσία τους, προκειμένου να διασφαλίσουν το σεβασμό και την ενίσχυση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και της ισότητας των φύλων γενικότερα»·

«εκφράζει την ανησυχία του για τις διάφορες μορφές βίας που έχουν ενταθεί, όπως η σεξιστική και εχθρική προς τα άτομα ΛΟΑΔΜ+ ρητορική μίσους, ο μισογυνισμός και η διαδικτυακή βία, συμπεριλαμβανομένων της παρενόχλησης και της παρενοχλητικής παρακολούθησης, καθώς και η βία εις βάρος των γυναικών στο χώρο εργασίας ή στο πλαίσιο της εμπορίας ανθρώπων και της πορνείας»·

«υπενθυμίζει ότι είναι ανάγκη να εφαρμοστούν προληπτικά μέτρα και μέτρα προστασίας των γυναικών και των κοριτσιών από την έμφυλη βία και να προσαχθούν οι δράστες στη δικαιοσύνη και ότι ταυτόχρονα πρέπει να διασφαλιστεί επαρκής χρηματοδότηση, στελέχωση και στήριξη για τα καταφύγια γυναικών»·

«καταδικάζει την εκστρατεία κατά της σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, που έχει στο στόχαστρό της τη βία κατά των γυναικών και την παρερμηνεία αυτής»· «ανησυχεί για την απόρριψη του κανόνα της μηδενικής ανοχής της βίας κατά των γυναικών και της έμφυλης βίας, για τον οποίο υπάρχει ισχυρή διεθνής συναίνεση»·

«καλεί το Συμβούλιο να ολοκληρώσει την επικύρωση και την πλήρη εφαρμογή της σύμβασης της Κωνσταντινούπολης από την ΕΕ και να υποστηρίξει την επικύρωσή της από όλα τα κράτη μέλη»·

«καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι όλα τα θύματα έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας θα λαμβάνουν νομική βοήθεια … ούτως ώστε να αποφευχθεί η επαναθυματοποίηση και η ατιμωρησία και να βελτιωθεί η συχνότητα καταγγελίας τέτοιων εγκλημάτων»·
«θεωρεί ότι η πορνεία αποτελεί σοβαρή μορφή βίας και εκμετάλλευσης»·

«εκφράζει δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι σε ορισμένα κράτη-μέλη η διάρκεια της άδειας μητρότητας καθορίζεται βάσει της οικονομικής σφαίρας, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη κοινωνικοί παράγοντες και παράγοντες σχετικοί με την υγεία, που επηρεάζουν τόσο τις γυναίκες όσο και τα παιδιά»·

«υπενθυμίζει ότι η προστασία των δικαιωμάτων μητρότητας, πατρότητας και των γονικών δικαιωμάτων συνοδεύεται από την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων και την ασφάλεια της εργασίας»·

«υπενθυμίζει ότι η αντιμετώπιση του μισθολογικού και του συνταξιοδοτικού χάσματος μεταξύ των φύλων αποφέρουν κοινωνικά και οικονομικά οφέλη στις οικογένειες και στις κοινωνίες»·

«τονίζει ότι είναι αναγκαίο να ενδυναμωθούν οι γυναίκες και να τους δοθεί η δυνατότητα να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων και να αναλαμβάνουν ηγετικά καθήκοντα, ούτως ώστε να καταπολεμηθούν τα αρνητικά στερεότυπα»·

«τονίζει ότι η προάσπιση και η ενεργός επιβολή των συλλογικών διαπραγματεύσεων, η αύξηση των μισθών, η απαγόρευση όλων των μορφών επισφαλούς απασχόλησης και η ρύθμιση των εργασιακών δικαιωμάτων είναι ζωτικής σημασίας για την κάλυψη του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων»·

«επαναλαμβάνει την ανάγκη θέσπισης πολιτικών για την προστασία της μητρότητας και της ιδιότητας του γονέα, οι οποίες να εξασφαλίζουν ισχυρή εργασιακή και κοινωνική προστασία, παράλληλα με πολιτικές που να παρέχουν υποδομές οικογενειακής στήριξης, εγκαταστάσεις προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδα κατ’ οίκον για τους ασθενείς ή τους ηλικιωμένους»·
«συνιστά στα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν την παροχή ολοκληρωμένης σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης σε όλους τους νέους»·

Ο αγώνας συνεχίζεται

Η ανοχή στην ανισότητα, στην επιφανειακή και σπασμωδική προβολή της σημασίας των δικαιωμάτων των γυναικών ως ισότιμων μελών της κοινωνίας προσβάλλουν κάθε πολίτη αυτού του κράτους. Προσβάλλουν την ίδια τη δημοκρατία και εγκλωβίζουν την ανάπτυξη μιας προοδευτικής δυναμικής που να ωφελεί την κοινωνία συνολικά. Το Γυναικείο Κίνημα της ΠΟΓΟ, όπως στα προηγούμενα 70 χρόνια ζωής της, που συμπληρώνονται φέτος, θα συνεχίσει να διεκδικεί και να εργάζεται για την ουσιαστική διασφάλιση της ισοτιμίας των φύλων. Δεν θα πάψει να αντιμάχεται τα πατριαρχικά στερεότυπα που είναι βαθιά ριζωμένα σε όλο το φάσμα της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας, και τα οποία υποθάλπει καθημερινά η συντηρητική κυβέρνηση Αναστασιάδη- ΔΗΣΥ.