Οι «λιποφάγοι» ξανάρχονται…

Του Γιώργου Κ. Γεωργίου*

Το μότο είναι γνωστό: «Ξοδεύετε πολλά στην εκπαίδευση, όμως δεν τα ξοδεύετε με μεγάλη αποτελεσματικότητα». Πολύ πρώιμα, από το 2013, μας το λένε το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα και ο ΟΟΣΑ. Την αντίληψη περί «λίπους» στην εκπαίδευση την υιοθέτησε η κυβέρνηση με πιασάδικο και λαϊκιστικό τρόπο: είναι πολύ το λίπος, πρέπει να αφαιρεθεί… Το επαναλαμβάνει τώρα και ο αρμόδιος Ευρωπαίος Επίτροπος για την εκπαίδευση, Τίμπορ Ναβράσκις.

Η ουσία, βέβαια, ευρίσκεται στην επόμενη φράση του Επιτρόπου: «Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι υπάρχει μία τεράστια πίεση από τον επιχειρηματικό κόσμο αλλά και τα ίδια τα κράτη – μέλη για την περαιτέρω ανάπτυξη του πεδίου STEM,περισσότερη έμφαση στις ψηφιακές δεξιότητες, το επιχειρείν, τα μαθηματικά, τη φυσική, τη χημεία, τις επιστήμες…» Ακούσατε κάτι για τέχνες, θέατρο, πνευματική καλλιέργεια, ισόρροπη ανάπτυξη; Σιγά μην ασχοληθεί ο Επίτροπος με τα…σκετσάκια και τα μαντολίνα.

Οι κομβικές έννοιες, πάνω στις οποίες χτίζονται οι στρεβλώσεις, είναι τρεις: «λίπος», φτωχά αποτελέσματα, τι σχολείο θέλουμε.

Με βάση αποτελέσματα της Eurostat, το 2015 η Κύπρος κατέλαβε την 8η θέση στην ΕΕ για τις κρατικές δαπάνες που συνδέονται με την εκπαίδευση. Κατεβαίνει, δε, στη 12η θέση με βάση τα επίσημα ποσά ( δαπάνες της Παιδείας 5,4% επί του ΑΕΠ) του κρατικού προϋπολογισμού για το 2018, ακόμα κι αν δεν λάβουμε υπόψη ότι ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού στην Κύπρο δεν αφορά μόνο δαπάνες εκπαίδευσης, με τεράστια ποσά να αφορούν σε πολιτιστικούς ή αλλους φορείς (ΘΟΚ, ΚΟΑ, Πολιτιστικές Υπηρεσίες, Οργανισμός Νεολαίας κ.α.) καθώς και ένα τεράστιο κομμάτι στα δύο κρατικά πανεπιστήμια. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες πολλά από αυτά διοχετεύονται από ξεχωριστά υπουργεία.

Σε ό,τι αφορά στην περιβόητη PISA και τα αποτελέσματά της, καθώς και στο ρόλο που διαδραματίζει ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), ολοένα και πιο πολύ αμφισβητούνται από πανεπιστημιακούς, διανοούμενους και παιδαγωγούς. Η PISA προχωρεί σε κατάταξη των χωρών στη βάση ατελών αξιολογήσεων, με εκθέσεις που δεν λαμβάνουν υπόψη τα διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήματα και το βάθος της προετοιμασίας για το είδος του συγκεκριμένου διαγωνισμού. Επιπλέον, σπρώχνει προς βραχυπρόθεσμες διορθώσεις και προφανώς αφαιρεί λιγότερο μετρήσιμους στόχους αναφορικά με τη σωματική, ηθική, καλλιτεχνική ανάπτυξη των παιδιών. Ο ΟΟΣΑ, εν είδει παγκόσμιου διαιτητή της παιδείας, χωρίς να έχει τέτοια εντολή, επιβάλλει μια «εκπαιδευτική αποικιοκρατία». Τάσσεται υπέρ του οικονομικού ρόλου του σχολείου και υιοθετεί ένα σχολικό μοντέλο που βλάπτει τα παιδιά, σκοτώνει τη χαρά της μάθησης και περιορίζει την αυτονομία των εκπαιδευτικών.

Η καλοκαιρινή μπόρα στην παιδεία, πρόσκαιρα, ξεπεράστηκε. Η καταιγίδα, μάλλον, έρχεται. Η κυβέρνηση βιάζεται να «κλείσει» τα εργασιακά ζητήματα ως το Δεκέμβρη. Για τα υπόλοιπα σίγησε. Με μια πονηρή διατύπωση στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ζητά εφαρμογή, όχι διάλογο, για τις μεταρρυθμίσεις που ετσιθελικά αποφάσισε. Καμία αναφορά για την πάσχουσα ειδική εκπαίδευση. Η Υγεία και Ασφάλεια παραπέμπονται σε βάθος 5ετίας, η Τεχνική και Επαγγελματική εκπαίδευση υπολείπεται, οι αναπτυξιακές δαπάνες παραμένουν σχεδόν παγωμένες, η παραβατικότητα στα σχολεία οργιάζει και τα προγράμματα αλφαβητισμού μπήκαν στο γύψο.

Πότε θα μιλήσουμε για όλα αυτά; Δηλαδή για το σχολείο που θέλουμε και χρειαζόμαστε; Ή δεν χρειάζεται, κύριε Υπουργέ; Εμείς, πάντως, θα μιλήσουμε. Γιατί έχουμε προτάσεις, που ήδη καταθέσαμε. Για πολλά από τα πιο πάνω αλλά και για τον ανούσιο εξετασιοκεντρισμό του εκπαιδευτικού συστήματος. Θα συνδιαμορφώσουμε και με άλλες κοινωνικές και εκπαιδευτικές δυνάμεις το κοινό όραμα για το πραγματικό κυπριακό σχολείο του μέλλοντος. Ένα σχολείο όχι της αγοράς, ένα εργοστάσιο παραγωγής στείρων και άχρηστων γνώσεων, που αποβλέπει σε χρήσιμα, φτηνά εργατικά χέρια. Για να στοχεύσουμε σε ένα σχολείο ανθρωποκεντρικό που θα επιδιώκει τη «μόρφωση» του ανθρώπου – πολίτη, όχι μόνο την κατάρτιση. Δημοκρατικό, που θα καλλιεργεί δεξιότητες, ικανότητες, στάσεις, αξίες και πολιτικές αρετές.

Αυτό το σχολείο οραματιζόμαστε. Αυτό το σχολείο δεν βολεύει τις πολιτικές και οικονομικές προτεραιότητες των ύποπτων για τους ρόλους τους διεθνών οργανισμών και των ευρωπαϊκών επιτροπάτων. Το χρειάζεται, όμως, ο τόπος. Το οφείλουμε στα παιδιά μας…

* Βουλευτής Λάρνακας ΑΚΕΛ – Αριστερά- Ν.Δ.

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.