Τη δημιουργία δεκαεπτά νέων δήμων προβλέπει η Μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης την οποία παρουσίασε τη Δευτέρα ο Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Πετρίδης, στο πλαίσιο δημοσιογραφικής διάσκεψης που δόθηκε στον χώρο του Υπουργείου Οικονομικών.

Ο κ. Πετρίδης δήλωσε πως με την πρόταση που παρουσιάζεται σήμερα προτείνεται η δημιουργία 17 νέων Δήμων που θα προέλθουν από τις συνενώσεις 30 Δήμων και 48 Κοινοτήτων. Ο πληθυσμός των δημαρχούμενων περιοχών αυξάνεται κατά 100.000 κατοίκους περίπου στους 700.000 κατοίκους, κάτι που ισοδυναμεί με το 83% περίπου του πληθυσμού από το 71% που είναι σήμερα, πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την παρουσίαση που έγινε, με τη Μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης γίνεται μετάβαση από την ετεροδιοίκηση στην τοπική αυτοδιοίκηση με κατοχύρωση της διοικητικής και οικονομικής αυτονομίας και αυτοτέλειας, μεταφορά νέων αρμοδιοτήτων που καθιστούν τους δήμους τον πυλώνα της τοπικής αυτοδιοίκησης, νέους μηχανισμούς ελέγχου διαφάνειας και λογοδοσίας και ενδυνάμωση με νέους πόρους.

Όπως είπε ο Υπουργός Εσωτερικών, οι νέοι Δήμοι που θα προκύψουν θα είναι εύρωστοι και οικονομικά βιώσιμοι και θα μπορούν να παράξουν έργο προς όφελος των δημοτών τους. Η αλλαγή του τρόπου χρηματοδότησής τους αλλά και οι εξοικονομήσεις που θα προκύψουν θα οδηγήσουν σε αυξημένους πόρους μεσοπρόθεσμα κατά 60-80 εκ. ευρώ, σημείωσε ο κ. Πετρίδης.

Στην επαρχία Λευκωσίας δημιουργούνται τέσσερις νέοι Δήμοι: 1. Δήμος Λευκωσίας (Λευκωσία, Στρόβολος, Αγιος Δομέτιος, Εγκωμη και Αγλαντζιά), 2. Λακατάμια, Τσέρι και Κοινοτικός Συνοικισμός Ανθούπολης,  3. Λατσιών και Γερίου και 4. Δήμος Νότιας Λευκωσίας και Ιδαλίου (Δήμος Ιδαλίου με τις κοινότητες Αλάμπρας, Λυμπιών, Νήσου, Πέρα Χωρίου, Ποταμιάς).

Στην επαρχία Λάρνακας δημιουργούνται τέσσερις νέοι Δήμοι: 1. Δήμος Λάρνακας (Λάρνακα, Αραδίππου, Λειβάδια, Ορόκλινη), 2. Δήμος Μενεού-Δρομολαξιάς (Δρομολαξιάς, Μενού, Κίτι, Περβόλια, Τερσεφάνου), 3. Λευκάρων (Λεύκαρα, Βάβλα, Δελίκηπος, Κάτω Δρυς, Κάτω Λεύκαρα, Κόρνος) και 4. Αθηαίνου (Αθηαίνου, Αβδελερό).

Στην επαρχία Λεμεσού δημιουργούνται τέσσερις νέοι Δήμοι: 1. Δήμος Λεμεσού (Λεμεσός, Μέσα Γειτονιά, Τσερκέζ Τσιβλίκ), 2. Δήμος Ανατολικής Λεμεσού (Άγιος Αθανάσιος, Γερμασόγεια και κοινότητες Αγίου Τύχωνα, Μουτταγιάκας, Αρκούντας, Φοινικαριών, Αρμενοχωρίου), 3. Πολεμιδιών (Άνω και Κάτω Πολεμίδια), 4. Δήμος της Δυτικής Λεμεσού (Ύψωνας, Ασώματος, Σωτήρα, Ερήμη, Κολόσσι, Τραχών, Επισκοπή, Καντού και Ακρωτήρι).

Στην επαρχία Πάφου δημιουργούνται τρεις νέοι Δήμοι: 1. Δήμος Πάφου (Πάφος, Γεροσκήπου, Αχέλια, Τίμη, Κονιά), 2. Δυτικής Πάφου (Πέγεια, Έμπα, Λέμπα, Κισσόνεργα και Χλώρακα), 3. Πόλις Χρυσοχούς (Πόλις Χρυσοχούς, Αργάκα, Μακούντα, Χρυσοχούς, Γουδί, Πελαθούσα, Κινούσα και Περιστερώνα).

Στην ελεύθερη Αμμόχωστο δημιουργούνται δυο νέοι Δήμοι: 1. Δήμος Αγίας Νάπας Πρωταρά (Παραλίμνι, Δερύνεια, Αγία Νάπα, Σωτήρα) και 2. Δήμος Κοκκινοχωρίων (Αυγόρου, Λιοπέτρι, Φρέναρος, Αχερίτου και Άχνα)

Ο κ. Πετρίδης υπογράμμισε πως οι νέοι δήμοι «θα έχουν τα όπλα, τους πόρους, τις πραγματικές δομές μιας μικρής δημόσιας υπηρεσίας, την τεχνογνωσία αλλά και ευελιξία που δεν έχουν σήμερα. Ακόμη και η ποιότητα του πολιτικού προσωπικού θα βελτιωθεί με τις μεγαλύτερες δομές αφού οι μεγαλύτερες οντότητες συνεπάγονται λιγότερο τοπικισμό και μεγαλύτερο ισοζύγιο δημοκρατικού ελέγχου», πρόσθεσε.

«Είναι μια ουσιαστική και ριζοσπαστική μεταρρύθμιση. Η οποία είναι αναγκαία, γιατί όταν δεν δουλεύει το σύστημα πρέπει να το αλλάξουμε, χωρίς σκοπιμότητες και τοπικισμούς. Και το σύστημα δεν δουλεύει. Αυτός πιστεύω είναι και ο μόνος τρόπος να αποκαταστήσουμε και την εμπιστοσύνη των πολιτών. Δεν είναι επιστήμη. Η δουλειά έγινε, η εκτελεστική εξουσία τόλμησε να αγγίξει ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα. Εναπόκειται τώρα σε όλους μας να αγκαλιάσουμε αυτή την μεταρρύθμιση και να γυρίσουμε σελίδα στο πως λειτουργεί το κράτος», είπε ο κ. Πετρίδης.

Σημείωσε πως με την ολοκλήρωση της προσπάθειας για τη μεταρρύθμιση η κυβέρνηση προτείνει τρία νομοσχέδια: τον περί Επαρχιακών Συμβουλίων Νόμο, τον περί Συμπλεγματοποίησης των Υπηρεσιών Νόμο, και τον Περί Δήμων Νόμο, προσθέτοντας πως προτείνεται στη Βουλή μια ολοκληρωμένη αλλά και τολμηρή μεταρρύθμιση, σημειώνοντας πως η πρόταση του Υπουργείου είναι όπως αυτή τύχει εφαρμογής με τις επόμενες δημοτικές εκλογές. Επεσήμανε πως “το νομοσχέδιο το οποίο κατατίθεται αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να μπουν και άλλες κοινότητες μέσα και εγώ πιστεύω ότι θα μπουν”.

Απαντώντας σε ερώτηση, είπε πως “για τις δημοτικές εκλογές εμείς έχουμε προτείνει παράταση. Σε κάποιες ημέρες θα είναι έτοιμη και η νομοτεχνική επεξεργασία ούτως ώστε να ξέρουμε αν θα υιοθετηθεί αυτή η προσπάθεια ή τί άλλες εναλλακτικές έχουμε”.

Σημείωσε πως δεν είναι σωστό να έχουμε τοπική αυτοδιοίκηση δύο ταχυτήτων, δηλαδή δήμους με πολλές αρμοδιότητες και πόρους και κοινότητες χωρίς αρμοδιότητες και πόρους”.

Σημείωσε πως κανένας άλλος νόμος που αφορά την τοπική αυτοδιοίκηση δεν ήταν αποτέλεσμα τόσο εντατικών διαβουλεύσεων με τους Δήμους. Ανέφερε πως το Υπουργείο σε συνεργασία με την Ένωση Δήμων θα επεξεργαστεί και υλοποιήσει ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πρόγραμμα για το λειτουργικό εκσυγχρονισμό των δήμων που θα καλύπτει όλες τι πτυχές της λειτουργίας τους: την παροχή υπηρεσιών, την εκπαίδευση του προσωπικού, την ενοποίηση των λειτουργικών τους συστημάτων, την ανάπτυξη των δομών και των λειτουργιών τους.

Σημειώνοντας πως ο Πρόεδρος Αναστασιάδης στο Πρόγραμμα Διακυβέρνησης του έχει θέσει ως προτεραιότητα τη μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης, ο Υπουργός Εσωτερικών είπε πως η μεταρρύθμιση αυτή σημαίνει και μεταρρύθμιση και του κεντρικού κράτους, το οποίο θα μπορεί να επικεντρωθεί περισσότερο σε ένα πιο επιτελικό ρόλο και να μπορεί να παράξει πολιτική, παρά να αναλώνεται στη διεκπεραίωση καθημερινών θεμάτων της τοπικής αυτοδιοίκησης και των πολιτών, που θα έπρεπε να γίνεται σε τοπικό επίπεδο.

Αναφερόμενος στο θέμα των οικονομικών αρμοδιοτήτων των νέων Δήμων, ο κ. Πετρίδης είπε, μεταξύ άλλων πως «μεταφέραμε στους Νέους Δήμους το σύνολο σχεδόν των αδειοδοτικών αρμοδιοτήτων που εκδίδονται σήμερα από τις επαρχιακές Διοικήσεις. Ενδυναμώσαμε το ρόλο τους στην κοινωνική πολιτική ούτως ώστε να μπορούν να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά κοινωνικές στέγες, νηπιαγωγεία, γηροκομεία. Αναθέσαμε στους Δήμους την αξιοποίηση και συντήρηση τοπικών υποδομών όπως πάρκα, χώροι πρασίνου κλπ», πρόσθεσε.

Ο κ. Πετρίδης ανέφερε πως «προτείνουμε τη ριζική αλλαγή του τρόπου χρηματοδότησης των Δήμων. Κατοχυρώνεται σε αυτούς ως ίδιο έσοδο τα συνολικά έσοδα από τα τέλη κυκλοφορίας των αυτοκινήτων, κάτι το οποίο ισοδυναμεί με αύξηση των εσόδων κατά 40% – 50% σε σχέση με την υφιστάμενη κρατική χορηγία».

Επιπλέον, δίνουμε στις νέες δημοτικές αρχές τη δυνατότητα να επιβάλουν ειδικό τέλος, για συγκεκριμένη χρονική περίοδο, για την κατασκευή έργων υποδομής κατόπιν διενέργειας δημοψηφίσματος. Αυξάνοντας μάλιστα με αυτό τον τρόπο και την λογοδοσία που πρέπει να έχει μια τοπική αρχή στους Δημότες της, πρόσθεσε.

Είπε ακόμη πως έλαβαν υπόψη και τις σημαντικές εξοικονομήσεις που θα προκύψουν από τις συγχωνεύσεις λόγω των οικονομιών κλίμακας οι οποίες κυμαίνονται μεταξύ 30 και 50 εκ. ευρώ. «Μόνο από τη μείωση του αριθμού των δημάρχων οι εξοικονομήσεις φτάνουν τα 3 εκ. ευρώ», είπε ο κ. Πετρίδης.

Δίδοντας ένα παράδειγμα, ο Υπουργός Εσωτερικών ανέφερε πως «ένας μεγάλος δήμος σήμερα  ξοδεύει 245 ευρώ το χρόνο για κάθε κάτοικο για παροχή υπηρεσιών, ενώ ένας μικρός δήμος φτάνει να ξοδεύει για τις ίδιες υπηρεσίες και με λιγότερους υπαλλήλους 1.143 ευρώ το χρόνο για κάθε κάτοικο».

Ο κ. Πετρίδης υπογράμμισε πως οι εκλεγμένοι τοπικοί άρχοντες θα έχουν τα εργαλεία παραγωγής πολιτικής και θα κρίνονται από τους δημότες τους για την αποτελεσματικότητα τους και πως αυξάνεται και η δημοκρατική λογοδοσία στην τοπική εξουσία αφού η μεταρρύθμιση αυξάνει μαζί με τα νέα εργαλεία και την ευθύνη των αιρετών του λαού, είπε.

Αναφερόμενος σε κάθε επαρχία χωριστά ο κ. Πετρίδης είπε, μεταξύ άλλων πως η εισήγηση του ΥΠΕΣ στη Βουλή θα είναι να υπάρξουν 4 νέοι  Δήμοι στην επαρχία Λευκωσίας οι οποίοι θα προκύψουν από την συνένωση 17 υφιστάμενων τοπικών αρχών (10 Δήμων και 7 Κοινοτήτων). Με την προσθήκη των Κοινοτήτων οι κάτοικοι σε δημαρχούμενες περιοχές θα αυξηθούν κατά 13.560, από 255 χιλιάδες που είναι σήμερα σε 270 χιλιάδες κατοίκους και θα ανέρχονται στο 83% του συνόλου των κατοίκων της Επαρχίας σε σχέση με 78% σήμερα.

Είπε πως η εισήγηση του ΥΠΕΣ για την επαρχία Λεμεσού είναι όπως δημιουργηθούν 4 νέοι Δήμοι οι οποίοι θα προκύψουν από τη συνένωση 18 τοπικών αρχών (6 Δήμων και 12 Κοινοτήτων). Με την προσθήκη των Κοινοτήτων οι κάτοικοι στις δημαρχούμενες περιοχές τις επαρχίας αυξάνονται κατά 32.000, από 177.000 σε 209.000 κατοίκους, με το 89% των κατοίκων της Λεμεσού να διαμένει πλέον σε δημαρχούμενες περιοχές σε σχέση με το 75% σήμερα.

Για την επαρχία Λάρνακας, σημείωσε,  η πρόταση είναι όπως δημιουργηθούν 4 νέοι Δήμοι από τη συνένωση 18 Τοπικών Αρχών (6 Δήμων και 12 Κοινοτήτων), κάτι που θα αυξήσει και τον πληθυσμό των δημαρχούμενων περιοχών της επαρχίας κατά 17,714 κατοίκους. Οι κάτοικοι των δημαρχούμενων περιοχών της Επαρχίας αυξάνονται από το 63% στο 76% του συνόλου.

Για την επαρχία Πάφου, επεσήμανε, προτείνεται η συνένωση 19 τοπικών αρχών (4 Δήμων και 15 κοινοτήτων) σε 3 Νέους Δήμους. Οι κάτοικοι των δημαρχούμενων περιοχών θα αυξηθούν κατά 18.454 άτομα, από 46.741 κατοίκους σε 65,195 κατοίκους, μια αύξηση που αναλογεί σε 39% του πληθυσμού των δημαρχούμενων περιοχών της επαρχίας. Οι κάτοικοι της επαρχίας θα διαμένουν κατά 74% σε δημαρχούμενες περιοχές σε σχέση με το 53% σήμερα.

Για την ελεύθερη Αμμόχωστο, όπως ανέφερε, η πρόταση είναι η συνένωση των 9 οντοτήτων (4 Δήμων και 5 Κοινοτήτων) σε δύο νέους Δήμους. Οι κάτοικοι των δημαρχούμενων περιοχών αυξάνονται κατά 17.136 άτομα ή 58% και η ελεύθερη επαρχία της Αμμοχώστου καθίσταται η πρώτη επαρχία της Κύπρου που όλοι οι κάτοικοι είναι δημότες Δήμων. Στο σημείο αυτό ο Υπουργός Εσωτερικών αναφέρθηκε στο θέμα του branding για να τονίσει πως αυτό «δεν είναι συνυφασμένο με διοικητικές δομές αλλά με το όνομα της περιοχής ή του αξιοθέατου το οποίο επισκέπτεται ο ταξιδιώτης. Η Χαλκιδική δεν αποτελεί ξεχωριστή δημοτική αρχή, ούτε και η ανταγωνιστική προς εμάς Ίμπιζα η οποία αποτελείται από 5 εντελώς άγνωστες στον κόσμο δημοτικές αρχές», ανέφερε.

«Επίσης είναι αυτονόητο ότι με την μεταρρύθμιση καμία περιοχή δεν θα χάσει το όνομα της, Ούτε Δήμος ούτε Κοινότητα. Η Έγκωμη θα παραμείνει Έγκωμη με το δικό της δημοτικό διαμέρισμα ενώ το Κάστρο του Κολοσσίου θα συνεχίσει να βρίσκεται στο Κολόσσι», είπε ο Υπουργός Εσωτερικών.

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο να μην περάσει από τη Βουλή η προτεινόμενη μεταρρύθμιση, ο κ. Πετρίδης υπογράμμισε πως οι προτάσεις που γίνονται δεν είναι κάτι το θέσφατο και πως η κυβέρνηση θα μπορούσε να δεχτεί κάποιες εναλλακτικές επιλογές. Επεσήμανε την ανάγκη να μην καταστρατηγηθεί η ουσία της μεταρρύθμισης που είναι και οι εξοικονομήσεις “οι οποίες θα προκύψουν από τους δήμους και δεν μπορούν να προκύψουν με αύξηση του αριθμού των δήμων”.

Ο κ. Πετρίδης επεσήμανε πως δεν μπορεί να προκύψει διοικητική επάρκεια που προτείνεται με σημαντική πληθυσμιακή μείωση, σημειώνοντας πως τότε θα έχουν ένσταση που μπορεί να βασιστεί σε νομικά ερείσματα.