Όταν ο χρόνος μιλά… και συνετίζει

Της Φωτεινής Μιχαηλίδου – Χρίστου*


Κατεβάστε το  Dialogos App
Apple | Android | Huawei



Όταν έκανα µεταπτυχιακό στο ευρωπαϊκό δίκαιο έκανα παρέα µε µια Γερµανίδα συµφοιτήτριά µου.

Μία φορά µόνο αναφέρθηκε µε πολύ µετρηµένες κουβέντες, στο ιστορικό παρελθόν της χώρας της, λέγοντάς µου τα εξής: «Μπορεί όλοι τώρα να καταδικάζουν το Ολοκαύτωµα, αλλά τότε κάθε γερµανική οικογένεια είχε ναζί. Και στη δική µου οικογένεια, ο παππούς µου ήταν ναζί… και ντρέποµαι γι’ αυτό».

Για χρόνια, κάθε φορά που έφερνα στη µνήµη µου αυτή την αναφορά της, ένιωθα συγκλονισµό για την παραδοχή της ότι κάθε οικογένεια στην τότε χιτλερική Γερµανία είχε φασίστες ναζιστές. (Όντως στις εκλογές του 1933 το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόµµα του Χίτλερ είχε λάβει το θεαµατικό 43,9%).

Πέρασαν όµως πολύ περισσότερα χρόνια για να καταλάβω ότι τελικά η πιο σοκαριστική κουβέντα της συµφοιτήτριάς µου δεν ήταν η παραδοχή της για την ιστορικά γνωστή ευρεία αποδοχή και απήχηση που είχαν τότε οι φασιστικές και ανθρωποκτόνες θέσεις και πρακτικές του Χίτλερ στη Γερµανία. Η πραγµατικά συγκλονιστική δήλωσή της ήταν το «ΝΤΡΕΠΟΜΑΙ ΓΙ’ ΑΥΤΟ».

Γιατί όπως ο άνθρωπος ενηλικιώνεται και ωριµάζει πραγµατικά όταν παρ’ όλη την αγάπη και το θαυµασµό του για τους γονείς του µπορεί να αναγνωρίζει τα λάθη και τα ατοπήµατά τους και να τους αποµυθοποιεί, έτσι ακριβώς συµβαίνει και µε τους λαούς…

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο λοιπόν, ένας λαός ωριµάζει και προχωρεί και εξελίσσεται πολιτισµικά, όταν είναι σε θέση όχι µόνο να τιµά και να εξυµνεί τους προγόνους του αλλά πρώτα και κύρια, όταν µπορεί να γνωρίζει και να αναγνωρίζει τα λάθη τους, τις αστοχίες τους -ακόµα περισσότερο τα εγκλήµατά τους- και στη συνέχεια να τους αποµυθοποιεί, ακόµα και να τους αποκαθηλώνει, εκεί και όπου αυτό χρειάζεται.

Όσο οδυνηρή κι αν είναι η διαδικασία αυτή της αποµυθοποίησης τόσο σε επίπεδο ατόµου όσο και σε επίπεδο λαού, άλλο τόσο είναι απαραίτητη για την εξέλιξη και την πρόοδο ατόµων και λαών εξίσου.

Φέρνοντας τώρα στη µνήµη µου την κουβέντα αυτή της Γερµανίδας συµφοιτήτριάς µου, συνειδητοποιώ ότι από όλους τους ανθρώπους που έχω γνωρίσει µέχρι τώρα ήταν η µοναδική περίπτωση ατόµου που ξέρω που έκανε µια τέτοια παραδοχή: ότι δηλαδή νιώθει ΝΤΡΟΠΗ για κάτι που είχε κάνει ο δικός της παππούς.

Σε επίπεδο λαού δε… δεν θυµάµαι κανένα δάσκαλο ή σχολικό βιβλίο Ιστορίας να µας λέει ποτέ ότι οι δικοί µας πρόγονοι έκαναν αυτά κι αυτά τα λάθη ή ατοπήµατα ή εγκλήµατα σε βάρος άλλων ανθρώπων ή προδοσίες σε βάρος της χώρας µας και του λαού της και ότι πρέπει να έχουµε το νου µας, ούτως ώστε να µην τα επαναλάβουµε.

Μετά τα αποτελέσµατα των πρόσφατων δικών µας εκλογών, την πλήρη ταύτιση και σύµπλευση του ∆ΗΣΥ και της κυβέρνησης Αναστασιάδη µε το ΕΛΑΜ, θυµούµαι όλο και πιο συχνά τα λόγια της Γερµανίδας συµφοιτήτριάς µου. Νιώθω ότι στην αµείλικτη κλίµακα της πολιτισµικής εξέλιξης, η Κύπρος του 2021 είναι πολύ πιο κοντά στο µελανό σηµείο που ήταν η Γερµανία στις εκλογές του 1933 παρά στο ψηλό πολιτικό και πολιτισµικό επίπεδο που κατέκτησε η σύγχρονη Γερµανία, διά πυρός και σιδήρου, παθαίνοντας και µαθαίνοντας από τις πιο ντροπιαστικές και σκοτεινές σελίδες του παρελθόντος της.

*∆ικηγόρος – Λεµεσός

Eιδήσεις από την Κύπρο και τον κόσμο, όλη η επικαιρότητα στο dialogos.com.cy.
Ακολουθήστε μας και στο Google News.