Με αφορμή… το δημοφιλές Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού που οργανώνεται από την Brave New Culture για δέκατη τετάρτη χρονιά από τις 1-8 Αυγούστου στο Κέντρο Λανίτη στη Λεμεσό, η Μαριάννα Οικονόμου, σκηνοθέτιδα του ντοκιμαντερ Όταν ο Βάγκνερ συνάντησε τις ντομάτες που παρουσιάζεται στις 4 Αυγούστου 20:30 μιλάει στον Ορίζοντα:

Γιατί ντοκιμαντέρ Γιατί με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι και οι διαφορετικές εκφάνσεις της ζωής και γιατί η πραγματικότητα προσφέρει τις καλύτερες ιστορίες. Γιατί είναι ένα μέσο που διευρύνει τους ορίζοντες της αντίληψης για τον κόσμο και αναζητά αλήθειες κάτω από τις εικόνες θέτοντας σημαντικά θέματα που αφορούν στον πλανήτη και στην ανθρωπότητα. Επιπλέον, το απροσδόκητο της πραγματικότητας μου ασκεί μεγάλη γοητεία. Είναι μια εξίσου προσωπική όσο και πολιτική πράξη η ενασχόλησή μου με το ντοκιμαντέρ.

Σύντομο βιογραφικό Σπούδασα Κοινωνική Ανθρωπολογία, Φωτοδημοσιογραφία και παραγωγή βίντεο στο Λονδίνο. Τα πρώτα χρόνια δούλεψα ως φωτογράφος και από το 2000 ασχολούμαι αποκλειστικά με το ντοκιμαντέρ. Σκηνοθετώ σειρές ντοκιμαντέρ για την ΕΡΤ και το History Channel Cosmote (Μαθήματα Παθήματα, Οικολογικά Ημερολόγια, Κάθε μέρα στην Αρχαία Ελλάδα, κλπ) και δημιουργικά ντοκιμαντέρ ελληνικής και ξένης συμπαραγωγής (BBC, ARTE, YLE) όπου πολλά από αυτά αποσπούν βραβεία. Ενδεικτικά έργα: Ο πιο μακρύς δρόμος (υποψήφιο για τα βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου), Food for Love, Οδός Σφακτηρίας, Bells, Threads and Miracles, Άκουσέ με, Για μια θέση στο χορό.

Η υπόθεση της ταινίας Η ιστορία που εκτυλίσσεται σε ένα μικρό χωριό των 30 κατοίκων στον θεσσαλικό κάμπο αναδεικνύει το πολύ κρίσιμο θέμα της επιβίωσης των ντόπιων ποιοτικών καλλιεργειών και μικρών αγροτικών κοινωνιών παγκοσμίως. Η ταινία παρακολουθεί δύο ξαδέλφια και πέντε γυναίκες του χωριού που με πρωτοτυπία και χιούμορ αποφασίζουν να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες αγορές τροφίμων με την βιολογική τους ντομάτα. Η ιστορία είναι πολυεπίπεδη και μέσα από τους χαρισματικούς χαρακτήρες θέτει σημαντικά κοινωνικο-οικονομικά θέματα αλλά και βασικές αρχές της ανθρώπινης ύπαρξης και του ρόλου των μύθων στην ζωή μας.

Η πορεία μέχρι να γυριστεί το ντοκιμαντέρ Παρακολουθούσα αποσπασματικά την ζωή των κατοίκων του χωριού για περίπου 5 χρόνια καταγράφοντας την καθημερινότητά τους, τα αναπάντεχα και ιδιαίτερα συμβάντα της ζωής τους και την εξέλιξη της μικρής βιοτεχνίας τους. Χτίσαμε μια γερή σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ μας, συνδεθήκαμε και σύντομα η παρουσία μου με την κάμερα έγινε μέρος της καθημερινότητάς τους. Η μεγάλη πρόκληση όμως για μένα ήταν να μπορέσω να μεταφέρω την ιδιαιτερότητα αυτού του τόπου, την συνύπαρξη δηλαδή μιας αγροτικής ‘κανονικότητας’ με μια πιο ποιητική και σουρεαλιστική διάσταση. Αυτό ήταν πολύ ενδιαφέρον αλλά και δύσκολο για να βρει την κινηματογραφική του μορφή.

Η συμμετοχή σε Φεστιβάλ Τα ντοκιμαντέρ συνήθως ξεκινούν το ταξίδι τους από τα φεστιβάλ, εκεί είναι που συναντούν τους πρώτους θεατές και καθορίζεται η μετέπειτα πορεία τους. Τα διεθνή φεστιβάλ αποτελούν μεγάλο μάθημα για έναν δημιουργό. Εκεί η ταινία έρχεται αντιμέτωπη με ένα πολυποίκιλο κοινό, κρίνεται αυστηρά ανάμεσα σε εκατοντάδες άλλες και ‘απογυμνώνεται’. Κρίνεται η οικουμενικότητά της, η δύναμη του περιεχομένου και η κινηματογραφική και καλλιτεχνική της ποιότητα. Όσο πιο διεθνής είναι η παρουσία μιας ταινίας τόσο μεγαλύτερο είναι και το ενδιαφέρον που δείχνουν τα ΜΜΕ, οι αγοραστές, διανομείς, κανάλια, άλλα φεστιβάλ, κριτικοί κινηματογράφου κλπ. Η δε βράβευση σε ένα φεστιβάλ αυτομάτως εντάσσει μια ταινία στη λίστα των φαβορί εκείνης της χρονιάς και βοηθάει την προβολή και διανομή της γενικότερα. Επίσης οι συντελεστές αναγνωρίζονται, κάτι που βοηθάει στις μελλοντικές δουλειές.

Το «καλό» ντοκιμαντέρ/ Το «αντικειμενικό» ντοκιμαντέρ Κατά την γνώμη μου, ένα καλό ντοκιμαντέρ σημαίνει μια καλή ιστορία που μπορεί να ακουμπήσει τις ψυχές των ανθρώπων και να ‘ταράξει’ με κάποιο τρόπο τον θεατή. Να τον οδηγήσει σε μια διαφορετική συναισθηματική και νοητική κατάσταση και να τον προτρέψει να δει μια διαφορετική όψη και άποψη της ζωής. Το ντοκιμαντέρ βασίζεται στην πραγματικότητα αλλά εκφράζει πάντα την ματιά του δημιουργού. Η αντικειμενικότητα παύει να υφίσταται από την στιγμή που επιλέγεις και απομονώνεις κομμάτια της πραγματικότητας. Αυτό που κάνει ένα ντοκιμαντέρ να ξεχωρίζει είναι η προσωπική προσέγγιση και η καλλιτεχνική ματιά του δημιουργού πάνω σε ένα θέμα.

Κέντρο Λανίτη στη Λεμεσό

4 Αυγούστου 20:30