Παγκόσμιο «ταβάνι» στα φορολογικά έσοδα



Tερματίζεται η συνεχής ανοδική τροχιά που κατέγραψαν μετά την οικονομική κρίση του 2009

 

Σε τέσσερις χώρες (Γαλλία, Δανία, Βέλγιο, Σουηδία), φόροι και εισφορές ξεπέρασαν το 43% του ΑΕΠ, ενώ σε ακόμη τέσσερις (Φινλανδία, Αυστρία, Ιταλία, Λουξεμβούργο) το 40% του ΑΕΠ. Στην «άλλη όχθη», σε πέντε χώρες (Μεξικό, Χιλή, Ιρλανδία, ΗΠΑ, Τουρκία) φόροι και εισφορές που εισπράχθηκαν πέρσι ήταν χαμηλότεροι από το 25% του ΑΕΠ.

Ταβάνι φαίνεται ότι πιάνουν τα φορολογικά έσοδα στις ανεπτυγμένες οικονομίες, τερματίζοντας τη συνεχή ανοδική τροχιά που κατέγραψαν μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2009.

Σύμφωνα με σχετική έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, ο μέσος όρος εσόδων από φόρους και εισφορές στις χώρες-μέλη του προσέγγισε πέρσι το 34,3% του ΑΕΠ, παραμένοντας επί της ουσίας αμετάβλητος σε σχέση με το 2017.

Η επιβράδυνση της αύξησης των φορολογικών εσόδων οφείλεται κυρίως στη σημαντική πτώση που αυτά κατέγραψαν στις ΗΠΑ, μετά τη μεταρρύθμιση της κυβέρνησης Τραμπ.

Τα έσοδα από φόρους και εισφορές συρρικνώθηκαν εκεί μέσα σε ένα χρόνο κατά 2,5 ποσοστιαίες μονάδες, από 26,8% του αμερικανικού ΑΕΠ το 2017 στο 24,3% του ΑΕΠ το 2018. Ανάλογη μείωση εσόδων από φόρους και εισφορές σημειώθηκε σε ακόμη 14 χώρες -με σημαντικότερες την Ουγγαρία (-1,6%) και το Ισραήλ (-1,4%).

Αντίθετα, 19 χώρες του ΟΟΣΑ κατέγραψαν αύξηση της αναλογίας των φόρων στο ΑΕΠ, με σημαντικότερες αυτήν της Κορέας (+1,5%) και του Λουξεμβούργου (+1,3%).

Μεταξύ των 36 χωρών-μελών υπάρχουν πάντως τεράστιες διαφορές. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, τα έσοδα από φόρους και εισφορές άγγιξαν πέρσι το 46,1% του ΑΕΠ, ενώ στο Μεξικό μόλις το 16,1%.

Συνολικά, σε τέσσερις χώρες (Γαλλία, Δανία, Βέλγιο, Σουηδία), φόροι και εισφορές ξεπέρασαν το 43% του ΑΕΠ, ενώ σε ακόμη τέσσερις (Φινλανδία, Αυστρία, Ιταλία, Λουξεμβούργο) το 40% του ΑΕΠ.

Τη μεγαλύτερη αύξηση φορολογικών εσόδων μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ καταγράφει μαζί με τη Σλοβακία η Ελλάδα, στην περίοδο 2009-2017. Ελέω μνημονίων και πιστωτών, φόροι και εισφορές εκτοξεύθηκαν από το 30,8% του ΑΕΠ το 2009 στο 38,9% το 2017.

Στην «άλλη όχθη», σε πέντε χώρες (Μεξικό, Χιλή, Ιρλανδία, ΗΠΑ, Τουρκία) φόροι και εισφορές που εισπράχθηκαν πέρσι ήταν χαμηλότεροι από το 25% του ΑΕΠ. Η πλειονότητα των χωρών είχε πάντως έσοδα από φόρους και εισφορές μεταξύ 30% και 40% του ΑΕΠ.

Η Ελλάδα, με βάση τα στοιχεία του 2017, έχει υψηλότερα έσοδα από τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης (αποτελούν το 30% του συνόλου έναντι μ.ο. 26% στον ΟΟΣΑ), τη φορολογία της περιουσίας (8% έναντι 6%), τον ΦΠΑ και τους φόρους κατανάλωσης (39% έναντι 32%). Αντίθετα, συγκεντρώνει χαμηλότερα έσοδα από τη φορολογία ατομικών εισοδημάτων, κερδών και κεφαλαιουχικών κερδών (16% έναντι 24%) και τη φορολόγηση των επιχειρήσεων (5% έναντι 9,3%).

Πτώση στις εισφορές

Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι σε αντίθεση με τη χώρα μας, στο σύνολο των χωρών του ΟΟΣΑ το μερίδιο των εσόδων από τη φορολόγηση των επιχειρήσεων αυξάνεται συνεχώς από το 2014. Το 2017, αυτό ξεπέρασε μάλιστα για πρώτη φορά το 9% από το 2008.

Στον αντίποδα, το μερίδιο των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης στα έσοδα ακολουθεί πτωτική πορεία.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ εστιάζει, τέλος και στα φορολογικά έσοδα που σχετίζονται με το περιβάλλον και τα οποία το 2017 αποτελούσαν το 6,9% του συνόλου, κατά μέσο όρο.

Ως μερίδιο του ΑΕΠ, αυτά αντιστοιχούσαν κατά μέσο όρο στο 2,3%. Αξιοσημείωτη όλων είναι η περίπτωση των «πράσινων» ΗΠΑ, όπου τα σχετικά με το περιβάλλον φορολογικά έσοδα αντιστοιχούν μόλις στο 2,8% του συνόλου και το 0,7% του ΑΕΠ τους.