Το ποιοτικό τραγούδι στις μέρες μας το παλεύει, όπως το πάλευε πάντα…
Ο Πάνος Κατσιμίχας δεν χρειάζεται συστάσεις. Μιλά για τον ίδιο η πολύχρονη παρουσία του στα μουσικά δρώμενα της Ελλάδας, οι παρεμβάσεις του στα κοινωνικά και πολιτικά πράγματα του τόπου του αλλά και πέραν των γεωγραφικών ορίων της χώρας του. Με τον αδελφό του Χάρη έγραψαν ιστορία στα μουσικά πράγματα της Ελλάδας. Στη «Χ» μίλησε ο Πάνος, με αφορμή τη συμμετοχή του στο φεστιβάλ της ΕΔΟΝ στις 5 Ιουλίου. Πολλά και ενδιαφέροντα όσα είπε στους Άλκη Συλικιώτη, Παναγιώτη Παττίχη και Πάμπο Γεωργίου.

 

«Mε το βλέμμα στο μέλλον αλλάζουμε το παρόν» τιτλοφορείται το φετινό φεστιβάλ της ΕΔΟΝ, στο οποίο συμμετέχετε. Ποιοι είναι οι κυριότεροι λόγοι που σας ώθησαν να ανταποκριθείτε στο κάλεσμα της ΕΔΟΝ;
Το να λάβω μέρος στο Φεστιβάλ της ΕΔΟΝ είναι για μένα τιμή και χαρά. Μέσα σ’αυτούς τους άγριους, ύποπτους και επικίνδυνους για ολόκληρο τον πλανήτη καιρούς, θεωρώ χρέος μου να συμπαρατάσσομαι μ’ εκείνους που αγωνίζονται και παλεύουν ακόμα για την κοινωνική δικαιοσύνη, τη φιλία μεταξύ των λαών, τη δημοκρατία και το σοσιαλισμό: «Με το βλέμμα στο μέλλον, αλλάζουμε το παρόν». Γι’ αυτό έρχομαι στην Κύπρο. Για να τραγουδήσω κάτω από αυτό το πανό.

Ως καλλιτέχνης και ως άνθρωπος με πολιτική άποψη και θέση θεωρείτε ότι πέραν της οικονομικής κρίσης παρατηρείται και μια κρίση θεσμών και αξιών;
Το μεγάλο δράμα δεν είναι τόσο η οικονομική κρίση και τελικά η πτώχευση που βιώνει ο ελληνικός λαός όσο η κρίση θεσμών και αξιών. Είναι αυτή ακριβώς η κρίση που οδήγησε στο οικονομικό ναυάγιο και όχι το αντίθετο. Ο τρόπος που διαχειρίστηκαν την πολιτική ζωή του τόπου τα δυο κόμματα εξουσίας (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ), από τη μεταπολίτευση (1974) μέχρι το 2015 είναι ο λόγος και η αιτία που η Ελλάδα οδηγήθηκε τελικά σε μια αξιακή και θεσμική κρίση, με αποτέλεσμα το ναυάγιο που ζούμε σήμερα. Έτσι έχουν τα πράγματα με δυο λόγια, αλλά ας το αφήσουμε, γιατί θλίβομαι και η συζήτηση αυτή ενώ έχει αρχή, δυστυχώς, μάλλον δεν έχει τέλος.

 

•Μέσα σ’αυτούς τους άγριους, ύποπτους και επικίνδυνους για ολόκληρο τον πλανήτη καιρούς, θεωρώ χρέος μου να συμπαρατάσσομαι μ’ εκείνους που αγωνίζονται και παλεύουν ακόμα για την κοινωνική δικαιοσύνη, τη φιλία μεταξύ των λαών, τη δημοκρατία και το σοσιαλισμό

 

Παρατηρούμε μια έντονη καλλιέργεια και προώθηση της μαζικής υποκουλτούρας και των σάπιων πολιτιστικών προϊόντων. Θεωρείτε ότι το ποιοτικό τραγούδι έχει απήχηση στις μέρες μας;
Το 1985 εκδώσαμε με τον Χάρη τον πρώτο μας δίσκο, που είχε τεράστια καλλιτεχνική αλλά και εμπορική επιτυχία, αφού μέσα σε 8-9 μήνες πούλησε πάνω από 100.000 αντίτυπα. Τραγούδια όπως «Η Μπαλάντα του Φάνη», το «Για ένα κομμάτι ψωμί», το «Υπόγειο» -μελοποιημένη ποίηση της Ρίτας Μπούμη-Παπά- το «Γέλα πουλί μου» και γενικά όλο το άλμπουμ «Ζεστά Ποτά» αγαπήθηκε και πήγε στις καρδιές και τα χείλη όλου του κόσμου και κυρίως της νεολαίας. Δεν προλάβαμε να εκδώσουμε το δεύτερο δίσκο μας και τέσσερα χρόνια μετά έγιναν κοσμοϊστορικά γεγονότα. Έπεσε το τείχος του Βερολίνου, κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση και το «κτήνος» της «παγκοσμιοποίησης» έκανε επίθεση σε παγκόσμια κλίμακα και σε όλα τα επίπεδα. Είναι τυχαίο ότι τρεις μήνες μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου άνοιξαν στην Ελλάδα 15 ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί και κυρίως τηλεοπτικοί σταθμοί; Είχε ανοίξει ο ασκός του Αιόλου. Αυτή η εισαγόμενη λαίλαπα (εργαλείο) της νέας τάξης πραγμάτων μπούκαρε αστραπιαία και στην ελληνική πραγματικότητα. Άτσαλα και βίαια. Όλοι οι πολιτιστικοί θεσμοί (κάθε είδους), πολιτιστικοί σύλλογοι, πολιτικές νεολαίες (κυρίως της αριστεράς), πολιτικά και μουσικά έντυπα, το ποιοτικό ελληνικό τραγούδι και γενικά οτιδήποτε «σκεπτόμενο» έγιναν αυτόματα αντικείμενο επίθεσης, απαξίωσης και χλεύης, εκ μέρους των ιδιωτικών (βλέπε κατευθυνόμενων) ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών. Κάτι που κρατάει ακόμα από το 1989 μέχρι σήμερα, 28 δηλαδή ολόκληρα χρόνια. Οργανωμένη, διαρκής επίθεση. Αυτόματα, όσοι γράφαμε κοινωνικό και πολιτικό τραγούδι ήμασταν «μίζεροι», γραφικοί, ντεμοντέ, καταστροφολόγοι και σχεδόν επικίνδυνοι. Το σύστημα πολέμαγε και πελέκαγε ό,τι είχε σχέση με τον πολιτισμό και αποθέωνε το life style, τα άθλια ποπ-σκυλοτράγουδα της καψούρας και την ιδεολογία του εύκολου, αγροίκου νεοπλουτισμού, της κλεψιάς, του ωχαδερφισμού, της συμφεροντολογίας και της φιγούρας.

 

• Το μεγάλο δράμα δεν είναι τόσο η οικονομική κρίση και τελικά η πτώχευση που βιώνει ο ελληνικός λαός όσο η κρίση θεσμών και αξιών

Άρα, το πολιτικό τραγούδι παλεύει μέσα σε πλαίσια…
«Η ζωή είναι πολύ μικρή, για να είναι θλιβερή». Αυτό ήταν το motto της κυρίαρχης ιδεολογίας του σελοφάν και των κλαρινογαμπρών του «Νίτρο», του «Κλικ» και των κίτρινων καναλιών της διαπλοκής. Έτσι μεγάλωσαν από το 1989 μέχρι σήμερα εκατομμύρια παιδιά, που είχαν την ατυχία να γεννηθούν μέσα σ’ αυτή τη χυδαία δικτατορία του απόλυτου τίποτα. Το ποιοτικό τραγούδι στις μέρες μας το παλεύει (όπως το πάλευε πάντα) αλλά μέσα στα πλαίσια, το χώρο και τις δυνατότητες, που του έχει αφήσει όλη αυτή η λαίλαπα, που σας εξιστορώ τόσην ώρα. Κάνει ό,τι μπορεί και ελπίζει… «Θα περιμένω άλλες μέρες… θα μείνω εδώ και θα υπάρχω όπως μπορώ και για το πείσμα σας γουρούνια θα αντέχω… Και θα παλεύω για άλλες μέρες». (Από τη «Μοναξιά του Σχοινοβάτη» – Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας, 1992).

• Το σύστημα πολέμαγε και πελέκαγε ό,τι είχε σχέση με τον πολιτισμό και αποθέωνε το life style, τα άθλια ποπ-σκυλοτράγουδα της καψούρας και την ιδεολογία του εύκολου, αγροίκου νεοπλουτισμού, της κλεψιάς, του ωχαδερφισμού, της συμφεροντολογίας και της φιγούρας

Υπάρχει τρόπος με τον οποίο θεωρείτε πως μπορεί να αλλάξει η παρούσα κατάσταση; Πώς μπορεί ο πολιτισμός να αποτελέσει όπλο για τους νέους ανθρώπους αλλά και την κοινωνία γενικότερα, μέσα στις σημερινές συνθήκες;
Από το λυκαυγές της εμφάνισης του ανθρώπινου είδους σ’αυτόν τον πλανήτη, ο πολιτισμός ήταν πάντα η μόνη ελπίδα και ο μόνος τρόπος για να νικήσουμε το ζώο που ενυπάρχει στη φύση μας. Άνω θρώσκω, δηλαδή κοιτάζω ψηλά. Από εκεί προέρχεται η αρχαία ελληνική λέξη «άνθρωπος». Άλλες φορές νικώντας και κάνοντας βήματα εμπρός και άλλες χάνοντας και οπισθοδρομώντας. Ο πολιτισμός ήταν πάντα το όπλο για να γίνουμε καλύτεροι και κυρίως για να παραμείνουμε άνω θρώσκοντες (άνθρωποι).

• Η εισαγόμενη λαίλαπα (εργαλείο) της νέας τάξης πραγμάτων μπούκαρε αστραπιαία και στην ελληνική πραγματικότητα. Άτσαλα και βίαια

 

Ποιο μήνυμα θέλετε να στείλετε στη νεολαία της Κύπρου ενόψει του 30ού Παγκύπριου Φεστιβάλ της ΕΔΟΝ;
Δεν φτάνει από μόνος του ο πολιτισμός. Για να κρατήσουμε τη φλόγα του αναμμένη χρειάζεται πίστη, αφοσίωση και καθημερινός αγώνας. Αγώνας ομαδικός, οργανωμένος, αλλά και προσωπικός, με κάθε κόστος. Αυτό είναι το μήνυμά μου στη νεολαία της Κύπρου, ενόψει του 30ού Φεστιβάλ της ΕΔΟΝ.