Παπακώστας: «Έφυγαν και μας άφησαν κλειδωμένους στα κελιά, ενώ οι Τούρκοι δίπλα μας βομβάρδιζαν»

Συνέντευξη στον Γιάννη Κακαρή

Τα όσα μας αφηγήθηκε ο Ιάκωβος Παπακώστας στο α’ μέρος της συνέντευξης του αφορούν την περίοδο του πραξικοπήματος και της προδοσίας, την πρώτη πράξη του δίδυμου εγκλήματος. Δεύτερη πράξη είναι η τουρκική εισβολή. Στο β’ μέρος της συνέντευξης του στη «Χαραυγή» ο κ. Παπακώστας εξιστορεί τα όσα βίωσε κατά την α’ και β’ φάση της εισβολής και τοποθετείται για τον κλάδο ελαίας του Μακαρίου προς τους πραξικοπηματίες.

Διαβάστε επίσης: Ιάκωβος Παπακώστας: «Καμία δικαιολογία για την προδοσία, καμία συγχώρεση»

Όπως μας αναφέρατε, η τουρκική εισβολή σας βρήκε φυλακισμένους…

Οι συνθήκες κράτησής μας ήταν πολύ αυστηρές. Μας είχαν βάλει επτά άτομα σε ένα κελί που ήταν για ένα άτομο. Παρότι ήταν εξαιρετικά αυστηρές οι συνθήκες, με έντονο ψυχολογικό πόλεμο, την Παρασκευή μάς άνοιξαν τα κελιά και μας άφησαν να κυκλοφορούμε στον εσωτερικό διάδρομο. Αυτό μας παραξένεψε. Τίποτα δεν μάθαμε, τίποτα δεν ακούσαμε. Αργότερα μας κλείδωσαν πίσω στα κελιά και το πρωί ακούσαμε τα αεροπλάνα. Τότε ανεβήκαμε ο ένας πάνω στους ώμους του άλλου και κοιτάξαμε από το παράθυρο προς τα κατεχόμενα. Όταν είδαμε αεροπλάνα να ρίχνουν αλεξιπτωτιστές, καταλάβαμε ότι γινόταν πόλεμος. Φωνάζαμε και χτυπούσαμε τα κάγκελα, αλλά όλοι οι φύλακές μας, που ήταν ΕΟΚΑβηταζήδες, εξαφανίστηκαν. Έφυγαν και μας άφησαν κλειδωμένους στα κελιά, ενώ δίπλα μας βομβάρδιζαν, πολυβολούσαν, έπεφταν αλεξιπτωτιστές και η πρώτη γραμμή ξεκίνησε να βάλλει. Οπότε κάποια στιγμή μας άνοιξε ένας ηλικιωμένος δεσμοφύλακας από τη Φιλιά, ο Γιαννουρής. Έτσι ξεχυθήκαμε στους δρόμους, άλλοι χωρίς παπούτσια, άλλοι χωρίς πουκάμισα. Άλλοι πήγαν στα σπίτια τους και άλλοι πήγαν να ενταχθούν.


«Ενώ μαινόταν ο πόλεμος, οι χουντικοί που βρίσκονταν στην εξουσία μάς είχαν απολύσει»


saranta ena chronia apo ti deyteri fasi tis tourkikis eisvolis

Εσείς τι πράξατε;

Παρά τη συμφωνία παράδοσης, εγώ αρνήθηκα να παραδώσω το όπλο μου και το είχα κρύψει στο σπίτι των πεθερικών μου. Πήγα στο σπίτι μου, έβαλα τη στολή του Εφεδρικού, πήρα το όπλο μου και συγκροτήσαμε μια ομάδα με 4-5 άλλους συναδέλφους. Ακολούθως ενταχθήκαμε οργανικά σε ομάδες της Ε.Φ. στην περιοχή, λαμβάνοντας μέρος στη μάχη του χοιροστασίου της Νεάπολης. Όταν καταλήφθηκε το ύψωμα από τους Τούρκους οπισθοχωρήσαμε και ενταχθήκαμε στο λόχο τού τότε λοχαγού Καλογήρου, που βρισκόταν στην περιοχή Παλλουριώτισσας-Καϊμακλίου. Στη συνέχεια αναζήτησα τον αδερφό μου (μ. Κώστα Παπακώστα) και έμαθα ότι ήταν στον Άγιο Ερμόλαο. Έτσι, πήγα και τον συνάντησα μαζί με τον λοχαγό κ. Σαλάτα και τον λοχαγό Τάκη Τσαγγάρη στο 301 Τάγμα Επιστράτευσης, που βρισκόταν στους πρόποδες του Πενταδακτύλου. Μείναμε μερικές μέρες κοντά τους. Στη συνέχεια το τάγμα δέχθηκε μεγάλη πίεση από τους Τούρκους, αφού ήταν εξοπλισμένο με πολύ φτωχά και ανεπαρκή όπλα. Ήταν μια επίθεση με άρματα μάχης από την περιοχή του Κιόνελι και το τάγμα είχε οπισθοχωρήσει μη μπορώντας να αντέξει. Στη συνέχεια μας είχαν ενημερώσει ότι μας απέλυσαν. Δηλαδή ενώ μαινόταν ο πόλεμος, πήραμε οδηγίες να παραδώσουμε τις αστυνομικές μας στολές, διότι οι χουντικοί, που ήταν ακόμα στην εξουσία, μας απέλυσαν από την Αστυνομία. Απέλυσαν και όλα τα μέλη του εφεδρικού σώματος και όσους δεν είχαν ακόμα μονιμοποιηθεί. Η δεύτερη φάση της εισβολής μάς βρήκε στην περιοχή της Παλλουριώτισσας. Κατά τον Σεπτέμβριο άρχισαν να μας ειδοποιούν να επανέλθουμε στην Αστυνομία. Εγώ ήμουν από τους πρώτους που επαναπροσλήφθηκαν. Πολλοί άλλοι συνάδελφοι είχαν προσληφθεί μετά την επιστροφή του Μακαρίου τον Δεκέμβρη.

kypries eisvoli pic


«Ο Μακάριος έδωσε κλάδο ελαίας στους πραξικοπηματίες εις ένδειξη συμφιλίωσης, αλλά δεν υπολόγισε πως όλοι αυτοί είναι αμετανόητοι»


 

Ποια είναι η άποψή σας για τον κλάδο ελαίας που έδωσε ο Μακάριος στους
πραξικοπηματίες;

Ο Μακάριος γύρισε στις 7 Δεκεμβρίου και έδωσε κλάδο ελαίας. Το ότι δεν στήθηκαν δικαστήρια και δεν έγιναν δίκες, αυτό είναι ένα μεγάλο λάθος. Πρώτα απ’ όλα η Ελλάδα για τη δική της επταετία δίκασε και καταδίκασε τουλάχιστον τις κεφαλές της Χούντας. Σε εμάς γιατί δεν στήθηκαν, να ξέρει ο κόσμος όλους αυτούς που έκαναν τα αίσχιστα; Ίσως αδικούμε την άλλη πλευρά που τους αποκαλούμε όλους πραξικοπηματίες, ενώ με τη διεξαγωγή δικών θα ξεκαθάριζε ποιοι έκαναν το πραξικόπημα, ποιοι άνοιξαν τις πόρτες στον Αττίλα και ποιοι πρόδωσαν την πατρίδα. Προσωπικά κρίνω ότι ο Μακάριος το έκανε εις ένδειξη συμφιλίωσης και κατευνασμού των συναισθημάτων, ώστε να γίνει από κοινού προσπάθεια ανασυγκρότησης της κατεστραμμένης μας πατρίδας. Όμως δεν υπολόγισε πως όλοι αυτοί είναι αμετανόητοι. Ούτε μια συγγνώμη δεν ακούσαμε. Δεν άκουσα ούτε έναν από τους πρωτεργάτες να πει «mea culpa».

tourkiki eisvoli 1974 2

46 χρόνια μετά τα τραγικά γεγονότα του Ιούλη, πώς αντιμετωπίζετε την κατάσταση; Κάνετε αναδρομή στα γεγονότα;

Ο Ιούλης φαίνεται ότι είναι καθοριστικός για την Ιστορία της Κύπρου. Τον Ιούλιο έγιναν τραγωδίες, προδοσίες και πόλεμοι. Κάθε Ιούλη τέτοιες μέρες μοιραζόμαστε με φίλους τις σκέψεις και συναντώ κάτι κοινό σε όλους. Αποφεύγουμε να δούμε τηλεόραση, να διαβάσουμε εφημερίδες, να ακούσουμε ραδιόφωνο. Όχι μόνο γιατί δεν θέλουμε να ξύνουμε τις ψυχολογικές μας πληγές, κυρίως γιατί όλα αυτά που λέγονται άλλοι τα παρουσιάζουν σε ρεπορτάζ 2 γραμμών, άλλοι λένε ότι έγινε το πραξικόπημα γενικά και αόριστα, λες και ήρθαν κάποιοι από το φεγγάρι ή τον Άρη.

Έχουμε τα ονόματα και στοιχεία που περιλαμβάνονται και στο Φάκελο της Κύπρου αλλά και τα αρχεία του ελληνικού κράτους. Κανένας όμως δεν επιδεικνύει ενδιαφέρον. Πρέπει να στιγματιστούν αυτοί οι άνθρωποι. Δεν μπορούν οι οικογένειες που έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην καταστροφή του τόπου σήμερα να κομπάζουν και να κυκλοφορούν ελεύθεροι. Δεν μπορεί να τους τιμούμε, να τους δοξάζουμε και να τους χειροκροτούμε. Πού έχει ξανά γίνει κάτι τέτοιο ανά το παγκόσμιο;