Παράθυρο για ακύρωση εκποιήσεων για τα δάνεια με υπερχρεώσεις



Απόφαση σταθμός από την Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου

Παράθυρο για ακύρωση δρομολογούμενων πλειστηριασμών στις περιπτώσεις στις οποίες τα δάνεια περιλαμβάνουν υπερχρεώσεις ή/και δεν τηρήθηκαν οι διαδικασίες οι οποίες προβλέπονται από τον Κώδικα της Κεντρικής Τράπεζας για τις αναδιαρθρώσεις, άνοιξε μετά τη χθεσινή απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Συγκεκριμένα, η πλήρης Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε ως συνταγματική τη νομοθεσία την οποία ψήφισε η Βουλή τον Αύγουστο του 2019 και απέρριψε την αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ως εκ τούτου, ο ΠτΔ είναι υποχρεωμένος πλέον να υπογράψει το νόμο, ώστε να τεθεί σε ισχύ.

Πέρασε από χίλια μύρια κύματα

Σημειώνεται ότι η νομοθεσία πέρασε από χίλια μύρια κύματα. Η αρχική νομοθεσία, η οποία ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 2018, έδωσε το δικαίωμα στις τράπεζες να προχωρήσουν σε εκποιήσεις εξπρές, ενώ αφαίρεσε από τους δανειολήπτες το δικαίωμα να εξασφαλίζουν διάταγμα από το δικαστήριο για ακύρωση του πλειστηριασμού στις περιπτώσεις που τα δάνειά τους περιλαμβάνουν υπερχρεώσεις. Στη συνέχεια η Βουλή, μετά από επίμονες προσπάθειες του ΑΚΕΛ και άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης, προχώρησε τον Ιούλιο του 2019 στην αλλαγή της νομοθεσίας επαναφέροντας το δικαίωμα του δανειολήπτη. Ωστόσο ο ΠτΔ αρνήθηκε να υπογράψει τη νομοθεσία και έκανε αναπομπή. Ακολούθως η Βουλή ψήφισε νέα νομοθεσία τον Αύγουστο του 2019, επαναφέροντας το πιο πάνω δικαίωμα για μερίδα δανειοληπτών, με εξαίρεση όσους εκδόθηκε ήδη απόφαση δικαστηρίου ή/και ξεκίνησε η διαδικασία εκποίησης, τα δάνεια τα οποία βρίσκονται στις εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων και τα δάνεια στα οποία η αρχική σύμβαση ήταν πέραν των 350 χιλ. ευρώ. Ωστόσο ο ΠτΔ αρνήθηκε πάλι να υπογράψει τη νομοθεσία και την έστειλε στο Ανώτατο Δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι είναι αντισυνταγματική επειδή παραβιάζει τα δικαιώματα των τραπεζών. Παρά ταύτα η πλήρης Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε ομόφωνα ως συνταγματική τη νομοθεσία.

Σημειώνεται ότι με βάση την πιο πάνω νομοθεσία για να εξασφαλίσει κάποιος δανειολήπτης διάταγμα από το δικαστήριο πρέπει πρώτα να προσφύγει στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο και να εξασφαλίσει βεβαίωση ότι το δάνειό του περιλαμβάνει υπερχρεώσεις ή/και ότι δεν τηρήθηκε ο Κώδικας της Κεντρικής Τράπεζας για τις αναδιαρθρώσεις.

Συνταγματική η διά νόμου αναστολή εκποιήσεων

Εν τω μεταξύ, η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε ως συνταγματική και τη νομοθεσία για αναστολή των εκποιήσεων για όσους πληρούν τα κριτήρια του «Εστία», απορρίπτοντας την αναφορά του ΠτΔ. Η απόφαση δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού έχει παρέλθει το χρονοδιάγραμμα το οποίο τέθηκε κατά την ψήφιση του νόμου (μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2019). Ωστόσο θεωρείται σταθμός, αφού επιβεβαιώθηκε ότι η υπάρχει η δυνατότητα για τη διά νόμου αναστολή των εκποιήσεων υπό προϋποθέσεις, κάτι το οποίο ενδεχομένως να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τη Βουλή στο μέλλον.

Σε μια άλλη εξέλιξη, η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκανε δεκτή την αναφορά του ΠτΔ για τη νομοθεσία, η οποία αφορά τις καταχρηστικές ρήτρες σε επιχειρηματικές συμβάσεις.

Κωνσταντίνος Ζαχαρίου